Xây dựng thương hiệu quốc gia cho công nghiệp văn hóa: Cần cơ chế cởi mở và chiến lược bài bản

VHO - Khi công nghiệp văn hóa được xác định là một trong những trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế sáng tạo, yêu cầu xây dựng thương hiệu quốc gia cho các ngành văn hóa Việt Nam là điều cần thiết. Một chiến lược xây dựng thương hiệu bài bản không chỉ giúp nâng tầm giá trị sản phẩm văn hóa Việt mà còn tạo sức lan tỏa mạnh mẽ cho bản sắc Việt Nam trên trường quốc tế.

Về vấn đề này, ngày 8.5 tại Hà Nội, Cục Bản quyền tác giả (Bộ VHTTDL) đã tổ chức tọa đàm xây dựng thương hiệu quốc gia các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Thương hiệu phải có sức lan tỏa

Hiện tại, Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng và phát triển 5-10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa trong một số  lĩnh vực có tiềm năng; bảo đảm lựa chọn được các sản phẩm, mô hình tiêu biểu có khả năng dẫn dắt, tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hình ảnh quốc gia. Trọng tâm là xác định tiêu chí lựa chọn, cơ chế đầu tư trọng điểm và lộ trình phát triển từ sản phẩm đến thương hiệu.

Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Trần Hoàng cho biết, việc xây dựng thương hiệu quốc gia cho các sản phẩm công nghiệp văn hóa không chỉ nhằm tạo dựng các thương hiệu đơn lẻ, mà hướng tới hình thành những thương hiệu mang tính dẫn dắt, có sức lan tỏa mạnh mẽ và đủ khả năng vươn tầm quốc tế.

Cục trưởng Trần Hoàng cũng cho hay trong bối cảnh hiện nay, mục tiêu về phát triển sản phẩm, thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa cần được nâng tầm hơn.

Theo ông, thương hiệu ở đây phải có vai trò dẫn dắt, lan tỏa và vươn tầm quốc tế. Tầm nhìn không chỉ dừng ở từng sản phẩm riêng lẻ mà cần lựa chọn những sản phẩm mang tính đột phá, có sức lan tỏa, từ đó tạo dựng thương hiệu chung cho các sản phẩm công nghiệp văn hóa.

Dẫn chứng bài học kinh nghiệm từ Hàn Quốc, ông Trần Hoàng cho biết, nước này đã xây dựng chiến lược rõ ràng về công nghiệp văn hóa, tạo nên làn sóng lan tỏa với các sản phẩm tiêu biểu như K-pop, K-drama và game. Từ những sản phẩm đi đầu đó, hình ảnh về đất nước, văn hóa Hàn Quốc được quảng bá rộng rãi ra thế giới.

Trở lại với Việt Nam, Cục trưởng Trần Hoàng nhấn mạnh, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó có nhiều cơ chế, chính sách đặc thù cho phát triển công nghiệp văn hóa; cùng với đó là các nội dung về xúc tiến, quảng bá sản phẩm văn hóa. Đồng thời, Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai  đoạn 2025-2035 cũng dành nguồn lực hỗ trợ phát triển lĩnh vực này.

“Tuy nhiên, vấn đề quan trọng hiện nay là cần xác định cách tiếp cận phù hợp, lựa chọn những sản phẩm có tiềm năng, bản sắc riêng và đủ khả năng phát triển thành thương hiệu quốc gia”, ông Trần Hoàng chia sẻ.

Tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận một số vấn đề như điều kiện, tiêu chí lựa chọn các sản phẩm, tổ chức, doanh nghiệp, thương hiệu để xây dựng, phát triển trở thành thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Đồng thời, đề xuất cơ chế, chính sách cụ thể nhằm hỗ trợ hình thành và phát triển sản phẩm, thương hiệu trở thành thương hiệu quốc gia trong công nghiệp văn hóa, đặc biệt là cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp; phát triển tài sản trí tuệ, mở rộng thị trường và tăng cường liên kết giữa địa phương, doanh nghiệp và các chủ thể sáng tạo. Qua đó, góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có năng lực cạnh tranh trong nước và quốc tế.

Định vị thương hiệu quốc gia Việt Nam bằng bản sắc văn hóa

Chia sẻ ý kiến tại tọa đàm, ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Truyền thông Lê cho biết, cần làm rõ khái niệm thương hiệu quốc gia các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

“Thương hiệu quốc gia phải là những thương hiệu, sản phẩm hoặc dịch vụ có khả năng đại diện, định hình và nâng tầm giá trị quốc gia trên thị trường thế giới; mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Thương hiệu quốc gia không chỉ đơn thuần trong nước tự công nhận với nhau, mà phải khiến thế giới thừa nhận giá trị”, ông Lê Quốc Vinh nêu quan điểm.

Ông Lê Quốc Vinh cũng cho rằng, để văn hóa Việt Nam từng bước xây dựng vị thế và dấu ấn trên thị trường quốc tế, cần có một chiến lược thương hiệu quốc gia bài bản, dài hạn và đủ rõ nét.

Trong đó, cơ quan quản lý Nhà nước giữ vai trò định hướng thông qua việc hoạch định chính sách, tạo dựng môi trường cạnh tranh minh bạch, hỗ trợ xúc tiến thương mại và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường, từ đó tạo nền tảng để doanh nghiệp phát triển và lan tỏa thương hiệu Việt ra thế giới.

Theo ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam, việc xây dựng thương hiệu quốc gia cho các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam cần được triển khai đồng thời theo cả chiều sâu lẫn độ lan tỏa.

Ở góc độ chiều sâu, cần lựa chọn những lĩnh vực có thế mạnh nổi bật trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa để đầu tư phát triển thành thương hiệu quốc gia; đồng thời gắn với thế mạnh, bản sắc của từng địa phương.

Với mức độ lan tỏa, ông Nguyễn Lâm Thanh cho rằng, chiến lược phát triển cần đủ linh hoạt và bao trùm để doanh nghiệp nhỏ, các nhóm sáng tạo hay cá nhân làm nội dung đều có cơ hội tham gia. Nếu còn tồn tại những vướng mắc về cơ chế, chính sách, cơ quan quản lý cần nhanh chóng tháo gỡ.

“Những quy định, thủ tục liên quan đến phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo cần tiếp tục được tinh gọn theo hướng cởi mở và khuyến khích hơn. Chúng ta càng không thể để các sản phẩm sáng tạo của người Việt, từ game đến phim ảnh, phải lựa chọn phát hành ở thị trường nước ngoài chỉ vì thủ tục, quy trình đơn giản hơn”, ông Nguyễn Lâm Thanh nhấn mạnh.

Ở góc độ quản lý nhà nước, Phó Cục trưởng Cục xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) Hoàng Minh Chiến nhấn mạnh trong xây dựng thương hiệu quốc gia các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam, Nhà nước không đứng ra đầu tư trực tiếp để phát triển thương hiệu cho từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách và tạo lập môi trường thuận lợi nhằm thúc đẩy sự phát triển chung của các ngành, lĩnh vực.

Theo ông, việc xây dựng và phát triển thương hiệu cụ thể thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp. Nhà nước sẽ giữ vai trò định hướng, hỗ trợ nguồn lực ban đầu, tăng cường kết nối và đẩy mạnh công tác truyền thông, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển và từng bước hình thành các thương hiệu quốc gia mạnh, có sức cạnh tranh.