Văn hóa là nguồn lực cho hiện tại, động lực cho tương lai

VHO - Có những giá trị không thể đo đếm bằng những con số doanh thu của doanh nghiệp. Đó là niềm tự hào về nơi mình làm việc, là ký ức về những công trình đã đi qua, là tinh thần dám nhận phần khó về mình, là cách một người lao động giữ lời hứa với đồng nghiệp, khách hàng và cộng đồng.

Những giá trị ấy âm thầm tạo nên sức mạnh của một doanh nghiệp.

Với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), văn hóa doanh nghiệp được bồi đắp từ 65 năm lịch sử, từ những công trình đầu tiên của ngành Dầu khí, từ trí tuệ, mồ hôi và sự cống hiến của nhiều thế hệ người lao động.

Qua thời gian, những giá trị ấy không nằm lại trong ký ức mà tiếp tục được trao truyền, làm điểm tựa cho một tập đoàn đang bước vào giai đoạn phát triển mới.

Lịch sử trở thành một phần của văn hóa doanh nghiệp

Hướng tới Diễn đàn quốc gia thường niên “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026, mới đây, đoàn công tác Petrovietnam, Hiệp hội Phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam (VNABC) và Câu lạc bộ Báo chí và Văn hóa doanh nghiệp (CJCC) đã đến Khu lưu niệm Công trình khai thác dầu khí đầu tiên tại Việt Nam và Khu lưu niệm Dầu khí Đồng bằng sông Hồng.

Chuyến đi là dịp để những câu chuyện của quá khứ được kể lại bằng một ngôn ngữ gần gũi hơn: Câu chuyện về con người, về những năm tháng lao động, về trí tuệ và lòng quả cảm của những người đi trước trong hành trình xây dựng Petrovietnam.

Tại Khu lưu niệm Công trình khai thác dầu khí đầu tiên tại Việt Nam ở xã Đồng Châu, tỉnh Hưng Yên, những dấu mốc của ngành Dầu khí hiện lên qua các công trình, tư liệu và câu chuyện gắn với quá trình xây dựng ngành. Nhưng giá trị lớn hơn lại ở những con người đứng phía sau các công trình ấy.

Mỗi thành tựu đều được tạo nên từ trí tuệ, tinh thần sáng tạo, ý chí vượt khó và sự bền bỉ của nhiều thế hệ cán bộ, kỹ sư, người lao động. Những phẩm chất ấy theo thời gian đã trở thành một phần cốt cách của người Petrovietnam.

Với một tập đoàn có lịch sử 65 năm, hoạt động trong lĩnh vực năng lượng gắn chặt với sự phát triển của đất nước, văn hóa doanh nghiệp càng mang một ý nghĩa đặc biệt. Đó là tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng vươn lên cùng trách nhiệm đối với đất nước và cộng đồng.

Những giá trị ấy được kiểm chứng trong công việc mỗi ngày, trong cách người lao động đối diện với khó khăn, trong cách các thế hệ trao lại niềm tin cho nhau.

Tại Khu lưu niệm Dầu khí Đồng bằng sông Hồng ở phường Trần Lãm, tỉnh Hưng Yên, những dấu ấn của hoạt động dầu khí tại khu vực tiếp tục mở ra một góc nhìn về quá trình lao động, cống hiến và xây dựng ngành. Gìn giữ những địa chỉ như vậy cũng là gìn giữ ký ức tập thể.

Khi người lao động hiểu những gì thế hệ trước đã trải qua để tạo dựng nên tổ chức hôm nay, niềm tự hào nghề nghiệp được bồi đắp. Hiểu giá trị của những thành quả đang được thừa hưởng, mỗi người cũng nhận rõ hơn trách nhiệm của mình đối với tương lai.

Văn hóa doanh nghiệp, từ đó, không còn là khái niệm trừu tượng. Văn hóa hiện diện trong những câu chuyện thật, con người thật và những giá trị đã được kiểm chứng qua thời gian.

Ông Vũ Ngoạn Hợp, Phó Chủ tịch VNABC, cho rằng những dấu mốc lịch sử và truyền thống của Petrovietnam phản ánh tinh thần lao động, sáng tạo, ý chí vượt khó của nhiều thế hệ, đồng thời là nguồn lực tinh thần quý báu để bồi đắp niềm tự hào và tăng cường sự gắn kết trong đội ngũ người lao động.

Quan trọng hơn, những giá trị ấy cần tiếp tục được chuyển hóa thành hành động cụ thể trong quản trị, ứng xử và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Khi truyền thống trở thành cách ứng xử hôm nay, văn hóa mới thực sự sống trong doanh nghiệp.

Văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ

Một doanh nghiệp có thể thay đổi công nghệ, mở rộng thị trường, thay đổi mô hình kinh doanh. Nhưng để đi đường dài, doanh nghiệp cần một thứ bền vững hơn: Niềm tin giữa con người với con người.

Đó cũng là điểm gặp nhau giữa câu chuyện của Petrovietnam và những vấn đề được đặt ra tại Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 với chủ đề “Văn hóa doanh nghiệp - Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững”, do Báo Văn Hóa tổ chức, vừa diễn ra tại Hà Nội.

Diễn đàn nhấn mạnh yêu cầu đưa văn hóa ra khỏi phạm vi của những giá trị được tuyên bố, để hiện diện trong quản trị, đạo đức kinh doanh, đổi mới sáng tạo, phát triển con người và năng lực cạnh tranh.

Thông điệp ấy đặc biệt có ý nghĩa với những doanh nghiệp đang đứng trước những thay đổi sâu sắc của công nghệ, thị trường và phương thức tổ chức lao động.

Công nghệ có thể giúp doanh nghiệp làm nhanh hơn. Dữ liệu có thể giúp doanh nghiệp ra quyết định chính xác hơn. Trí tuệ nhân tạo có thể mở ra những phương thức làm việc hoàn toàn mới. Nhưng công nghệ không thể tự tạo ra niềm tin.

Một hệ thống quản trị hiện đại vẫn cần những con người biết chịu trách nhiệm. Một doanh nghiệp đổi mới sáng tạo vẫn cần môi trường khuyến khích thử nghiệm và học hỏi. Một thương hiệu mạnh vẫn cần được bảo vệ bằng chữ tín trong từng giao dịch, từng sản phẩm và từng lời cam kết.

Bởi vậy, văn hóa càng trở nên quan trọng khi doanh nghiệp bước vào thời kỳ biến động nhanh.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng tại Diễn đàn đã nhấn mạnh thông điệp: “Nếu kinh tế quyết định khả năng đi nhanh thì văn hóa quyết định khả năng đi xa”.

Ông đồng thời đặt ra những giá trị mà doanh nghiệp cần coi trọng như liêm chính, thượng tôn pháp luật, giữ chữ tín, tôn trọng con người, khuyến khích đổi mới sáng tạo, ứng dụng AI có trách nhiệm, giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam và gắn khát vọng phát triển với trách nhiệm đối với đất nước, cộng đồng.

Từ “giá trị cốt lõi” đến cách mỗi người làm việc

Năm 2026, khi hướng tới kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống vào ngày 27.11, Petrovietnam đang đứng trước một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt.

Nhìn lại quá trình phát triển, Tập đoàn Petrovietnam xác định bốn giá trị cốt lõi: Khát vọng - Trí tuệ - Chuyên nghiệp - Nghĩa tình. Đây là những giá trị được hình thành từ lịch sử phát triển của ngành Dầu khí và truyền thống của nhiều thế hệ người lao động.

Khoảng 60.000 người lao động đang làm việc trong một hệ thống rộng lớn, tại nhiều lĩnh vực, địa bàn và quốc gia khác nhau. Trong một tổ chức lớn như vậy, văn hóa càng cần trở thành điểm chung để mỗi người hiểu mình đang đóng góp vào điều gì.

Ông Trần Quang Dũng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Tập đoàn Petrovietnam, nhấn mạnh rằng văn hóa doanh nghiệp không dừng ở các hoạt động phong trào mà phải khơi dậy tinh thần, củng cố niềm tin, thúc đẩy sáng tạo và giúp người lao động cùng hướng tới mục tiêu chung.

Có lẽ sức sống của văn hóa doanh nghiệp nằm chính ở đây. Điều đó không phụ thuộc vào việc người lao động đang ở vị trí nào trong tổ chức.

Dù làm việc ở khâu đầu, khâu giữa hay khâu cuối của chuỗi giá trị; dù là chuyên gia đầu ngành hay người đảm nhiệm công việc hành chính, mỗi người đều có thể góp phần tạo nên văn hóa bằng chính cách mình làm việc.

Văn hóa doanh nghiệp được tạo nên từ những điều rất cụ thể trong công việc hằng ngày ở Petrovietnam: Giữ lời hứa, làm việc đến nơi đến chốn, tôn trọng đồng nghiệp, phục vụ khách hàng bằng trách nhiệm và cân nhắc mỗi quyết định trên cả lợi ích trước mắt lẫn tác động lâu dài.

Khi những chuẩn mực ấy trở thành thói quen của hàng nghìn, hàng vạn con người, chúng sẽ dần tạo nên diện mạo, bản sắc và sức mạnh văn hóa của cả một doanh nghiệp.

Tái tạo văn hóa để tạo đà cho phát triển

Văn hóa doanh nghiệp không phải là câu chuyện đứng bên cạnh kinh doanh. Văn hóa nằm trong chính cách doanh nghiệp kinh doanh. Tổng Biên tập Báo Văn Hóa Nguyễn Anh Vũ tại Diễn đàn cũng nhấn mạnh: “Niềm tin cũng là vốn; uy tín cũng là tài sản; đạo đức cũng tạo ra giá trị kinh tế”.

Nhìn từ Petrovietnam, câu chuyện ấy còn có một chiều sâu khác. Một tập đoàn được xây dựng qua nhiều thế hệ không thể phát triển bằng cách chỉ nhìn về phía trước. Càng đi xa, càng cần biết mình bắt đầu từ đâu; càng đổi mới, càng cần hiểu những giá trị nào đã tạo nên bản lĩnh của tổ chức.

Trân trọng lịch sử không có nghĩa là đứng lại trong quá khứ. Gìn giữ truyền thống cũng không có nghĩa là giữ nguyên mọi thứ. Giá trị của truyền thống nằm ở khả năng tiếp tục truyền cảm hứng cho con người hôm nay và mở ra động lực cho ngày mai.

Petrovietnam đang hoàn thiện những bước cuối để công bố Chiến lược Nâng tầm văn hóa và Quản trị thương hiệu Petrovietnam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, với mục tiêu tạo nền tảng để định hướng phát triển tổng thể của Tập đoàn được cụ thể hóa thành các mục tiêu, chỉ tiêu và kết quả sản xuất, kinh doanh.

Đó là một cách tiếp cận đáng suy ngẫm: Văn hóa không đứng ngoài chiến lược phát triển mà phải đi cùng từng mục tiêu, từng quyết định và từng kết quả.

Văn hóa là sức mạnh mềm của cộng đồng doanh nghiệp

Câu chuyện của Petrovietnam cũng gợi mở một vấn đề rộng hơn đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Một nền kinh tế muốn phát triển bền vững cần những doanh nghiệp mạnh. Nhưng sức mạnh của doanh nghiệp không chỉ đến từ vốn, công nghệ hay quy mô thị trường. Sức mạnh ấy còn được tạo nên từ chất lượng của những con người, từ chuẩn mực ứng xử và từ niềm tin mà doanh nghiệp tạo dựng trong xã hội.

Chất lượng sản phẩm tạo dựng niềm tin, sự nghiêm túc trong hợp đồng giữ gìn chữ tín, còn quan hệ lao động tôn trọng lẫn nhau sẽ bồi đắp văn hóa doanh nghiệp.

Khi những giá trị ấy được cộng hưởng từ doanh nghiệp này sang doanh nghiệp khác, văn hóa doanh nghiệp sẽ vượt ra khỏi phạm vi của từng tổ chức để trở thành một phần của môi trường kinh doanh Việt Nam.

Đó cũng là tinh thần được đặt ra tại Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026: Văn hóa cần được kiểm chứng bằng cách doanh nghiệp ra quyết định, tổ chức công việc, phát triển con người, sử dụng công nghệ và ứng xử với khách hàng. Khi những giá trị ấy tạo ra năng lực và kết quả, văn hóa mới thực sự trở thành nguồn lực nội sinh.

Với Petrovietnam, những địa chỉ lịch sử của ngành Dầu khí hôm nay mang một ý nghĩa vượt lên trên giá trị của những di tích. Ở đó có ký ức của những thế hệ đã đặt nền móng, có niềm tự hào của những người đang tiếp tục công việc.

Và có lời nhắc nhở dành cho thế hệ tương lai rằng mỗi thành quả hôm nay đều bắt đầu từ những con người đã tin vào một mục tiêu lớn hơn chính mình.

Văn hóa doanh nghiệp, suy cho cùng, được tạo nên từ con người và trở lại phục vụ con người.

Khi mỗi người tìm thấy ý nghĩa trong công việc, khi giá trị cá nhân gặp giá trị chung, khi niềm tự hào nghề nghiệp được trao truyền qua các thế hệ, doanh nghiệp sẽ có một nguồn sức mạnh mà không công nghệ nào có thể thay thế.

Với Petrovietnam, “Khát vọng - Trí tuệ - Chuyên nghiệp - Nghĩa tình” không chỉ là 4 giá trị được xác lập cho hôm nay. Đó là những giá trị được chắt lọc từ 65 năm lịch sử và tiếp tục được gửi gắm vào những chặng đường phía trước. Bởi văn hóa không phải phần ký ức đứng lại phía sau.

Văn hóa là cách một doanh nghiệp nhớ mình đã đi qua những gì, hiểu mình đang là ai và biết mình muốn trở thành ai trong tương lai. Đó chính là nguồn lực cho hiện tại, đồng thời là động lực để Petrovietnam tiếp tục đi xa.