Lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” qua các tác phẩm văn học nghệ thuật

VHO - Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7.1947 – 27.7.2027), “Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng” được phát động nhằm khơi dậy cảm hứng sáng tạo, lan tỏa những giá trị nhân văn và bồi đắp đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” trong đời sống hôm nay.

Ngày 15.10, tại Hà Nội, Cục Nghệ thuật biểu diễn chủ trì, phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt Nam và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức phát động Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật (truyện ngắn, thơ, ca khúc) về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng. Cuộc thi được tổ chức thực hiện theo Quyết định số 2325/QĐ-BVHTTDL ngày 9.9.2026 của Bộ trưởng Bộ VHTTDL.

Tới dự Lễ phát động có: Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thắng; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông.

Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần tri ân những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc; đồng thời triển khai thực hiện Kết luận số 57-KL/TW ngày 24.6.2026 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, lan tỏa ý nghĩa nhân văn của công tác đền ơn đáp nghĩa, nhất là trong bối cảnh cả nước đang triển khai chiến dịch "500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Văn học nghệ thuật góp phần gìn giữ ký ức lịch sử

Phát biểu tại Lễ phát động, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông khẳng định, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, biết bao thế hệ người Việt Nam đã hy sinh tuổi trẻ, sức lực và tính mạng vì độc lập, tự do, thống nhất đất nước.

Những cống hiến, hy sinh ấy là ký ức thiêng liêng, nhắc nhở chúng ta trân trọng giá trị của hòa bình và tiếp nối truyền thống vẻ vang của dân tộc.

Chăm lo người có công với cách mạng vừa là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội, vừa là đạo lý, tình cảm của mỗi người Việt Nam.

Trong hành trình ấy, văn học, nghệ thuật có vai trò quan trọng trong gìn giữ ký ức lịch sử, khắc họa những hy sinh cao cả, lan tỏa giá trị nhân văn và giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Thông qua ba thể loại truyện ngắn, thơ và ca khúc, Cuộc thi mong muốn khơi dậy sức sáng tạo, tâm huyết và trách nhiệm xã hội của các văn nghệ sĩ, tác giả chuyên nghiệp và không chuyên; khuyến khích những tác phẩm chân thực, giàu cảm xúc, có chiều sâu tư tưởng và giá trị nghệ thuật.

Ban Tổ chức kỳ vọng các tác phẩm không chỉ tái hiện những năm tháng đấu tranh gian khổ, những hy sinh anh dũng, mà còn khắc họa những số phận, những con người bình dị, những gia đình chịu nhiều mất mát, những thương binh, bệnh binh vượt khó vươn lên và những nghĩa cử tri ân trong cuộc sống hôm nay.

Qua đó, kết nối quá khứ với hiện tại, để lòng biết ơn được nuôi dưỡng bằng nhận thức, tình cảm và những hành động thiết thực.

Để Cuộc thi đạt hiệu quả thiết thực, Thứ trưởng Tạ Quang Đông đề nghị các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ; các sở quản lý nhà nước về văn hóa, thể thao và du lịch; Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; các hội văn học, nghệ thuật và các cơ quan liên quan tích cực phối hợp triển khai, bảo đảm đúng thể lệ, tiến độ, công khai, minh bạch; đồng thời đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, thu hút đông đảo văn nghệ sĩ, tác giả tham gia.

Bộ VHTTDL sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức tuyển chọn, đánh giá tác phẩm khách quan, công tâm, đề cao chất lượng tư tưởng, nghệ thuật và tôn trọng sự sáng tạo của tác giả.

Thứ trưởng Tạ Quang Đông mong muốn các văn nghệ sĩ, tác giả phát huy tài năng, tâm huyết, sáng tạo những tác phẩm có sức lay động, góp phần gìn giữ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, bồi đắp lòng yêu nước và những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam.

“Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ là dịp để chúng ta tiếp tục khẳng định trách nhiệm tri ân, chăm lo người có công với cách mạng và giáo dục truyền thống cho thế hệ mai sau.

Tôi tin tưởng rằng Cuộc thi sẽ nhận được sự hưởng ứng rộng rãi, có nhiều tác phẩm giá trị, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, nghệ thuật và lan tỏa sâu sắc những giá trị nhân văn trong xã hội”, Thứ trưởng Tạ Quang Đông chia sẻ.

Khơi nguồn sáng tạo từ những câu chuyện tri ân

Chia sẻ tại lễ phát động, nhạc sĩ Trương Quý Hải bày tỏ sự xúc động khi được tham dự sự kiện, đồng thời nhấn mạnh vị trí đặc biệt của dòng văn học nghệ thuật viết về sự hy sinh, cống hiến cho Tổ quốc trong đời sống văn hóa Việt Nam.

Theo nhạc sĩ Trương Quý Hải, nền văn học nghệ thuật Việt Nam, đặc biệt là thi ca, có một dòng sáng tác riêng về sự tôn vinh và tri ân những cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc. Ông cho rằng đây gần như là một trụ cột, một nền móng quan trọng góp phần hình thành và phát triển văn học nghệ thuật Việt Nam cho đến ngày nay.

“Thực sự được có mặt tại lễ phát động hôm nay, tôi rất xúc động. Tôi nghĩ rằng không chỉ riêng tôi mà rất nhiều anh em văn nghệ sĩ, dù hoạt động ở những chuyên ngành, đơn vị hay vị trí khác nhau, hôm nay đều có dịp tập hợp, như một cuộc hội quân, để cùng thể hiện lòng tri ân đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc”, nhạc sĩ Trương Quý Hải chia sẻ.

Tinh thần tri ân cũng là định hướng xuyên suốt của Cuộc thi. Bên cạnh việc tôn vinh những hy sinh, đóng góp to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Cuộc thi khuyến khích khai thác những câu chuyện chân thực, giàu cảm xúc về cuộc sống, nghị lực, phẩm chất và khát vọng vươn lên của thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng.

Qua góc nhìn và ngôn ngữ nghệ thuật của mỗi tác giả, hình ảnh những con người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc được tái hiện sinh động.

Qua góc nhìn và ngôn ngữ nghệ thuật của mỗi tác giả, những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam, truyền thống yêu nước và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” được tiếp nối, lan tỏa giữa các thế hệ.

Ban Tổ chức cũng đặt ra yêu cầu các tác phẩm dự thi phải bảo đảm tính chân thực, chính xác khi khai thác nhân vật, địa danh, sự kiện và tư liệu lịch sử; thể hiện sự trân trọng đối với những hy sinh, cống hiến của các thế hệ đi trước.

 

Qua đó, Cuộc thi góp phần nâng cao nhận thức, khơi dậy tình cảm tri ân và ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong việc gìn giữ, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Cuộc thi được tổ chức ở hai lĩnh vực: Văn học, gồm truyện ngắn và thơ; Nghệ thuật, gồm ca khúc.

Đối tượng tham gia là công dân Việt Nam đang sinh sống, học tập, làm việc trong nước và ở nước ngoài; người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam. Các tác giả có thể tham gia với tư cách cá nhân hoặc nhóm tác giả theo các điều kiện quy định tại Thể lệ Cuộc thi.

Tác phẩm dự thi phải đáp ứng yêu cầu về tính sáng tạo, bảo đảm chưa từng tham gia cuộc thi khác và chưa được công bố trước thời điểm tham gia Cuộc thi theo quy định tại Thể lệ.

Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong quá trình sáng tác được thực hiện theo các yêu cầu cụ thể đối với từng lĩnh vực, bảo đảm tuân thủ Thể lệ Cuộc thi.

Thời gian nhận tác phẩm dự thi từ ngày 20.10.2026 đến hết ngày 30.1.2027. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến tổ chức vào tháng 5.2027.

Tác phẩm gửi về Bộ VHTTDL (qua Cục Nghệ thuật biểu diễn), số 32 Nguyễn Thái Học, phường Ba Đình, thành phố Hà Nội.

Thông qua Cuộc thi, Ban Tổ chức mong muốn tạo nên một không gian sáng tạo để các tác giả bằng tài năng, cảm xúc và góc nhìn nghệ thuật của mình tiếp tục kể những câu chuyện về sự hy sinh, cống hiến và những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam.

Mỗi tác phẩm có giá trị không chỉ là sự tri ân đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì Tổ quốc, mà còn góp phần kết nối ký ức lịch sử với đời sống hôm nay, nuôi dưỡng lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng xây dựng, bảo vệ đất nước trong các thế hệ tương lai.