UNESCO thông qua Công ước bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể (2003)

VHO - Ngày 17.10.2003, UNESCO thông qua Công ước về Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể tại kỳ họp lần thứ 32 ở Paris (Pháp), đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực gìn giữ di sản văn hóa nhân loại. Ngày này còn gắn với Ngày Quốc tế xóa nghèo, dấu ấn tri ân 11 cô gái sông Hương và ngày mất của nhà soạn nhạc thiên tài Frédéric Chopin.

Ngày Quốc tế xóa nghèo

Ngày 17.10 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn làm Ngày Quốc tế xóa nghèo, bắt nguồn từ sự kiện năm 1987, khi hàng nghìn người tập trung tại quảng trường Trocadéro ở Paris để tưởng niệm các nạn nhân của nghèo đói, bạo lực và nạn đói.

Năm 1992, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chính thức công nhận ngày kỷ niệm này.

Theo Liên Hợp Quốc, nghèo đói không chỉ là thiếu thu nhập mà còn bao gồm những thiếu hụt về y tế, giáo dục, nhà ở, dinh dưỡng và cơ hội tham gia đời sống xã hội. Ước tính khoảng 1,1 tỉ người trên thế giới đang sống trong tình trạng nghèo đa chiều nghiêm trọng.

Năm 2026, hoạt động kỷ niệm tập trung vào chủ đề “Nhà ở an toàn cho tất cả”, nhấn mạnh mối liên hệ giữa nghèo đói và tình trạng thiếu nhà ở phù hợp. Đây cũng là lời kêu gọi xây dựng chính sách có sự tham gia của chính những người đang trải qua nghèo đói.

Ngày Vì người nghèo

Ngày 17.10.2000, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát động cuộc vận động “Ngày Vì người nghèo”, hưởng ứng nỗ lực xóa đói, giảm nghèo và phát huy truyền thống tương thân tương ái. Ngày 17.10 hằng năm trở thành dịp vận động các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức và người dân chung tay hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn.

Cuộc vận động tập trung huy động nguồn lực chăm lo đời sống, hỗ trợ nhà ở, sinh kế và tạo điều kiện để người nghèo vươn lên. Qua các giai đoạn, hoạt động được kết nối với những chương trình an sinh xã hội và mục tiêu giảm nghèo bền vững trên cả nước.

Theo số liệu của cơ quan quản lý lao động - xã hội, tỷ lệ hộ nghèo cả nước giảm từ 9,88% năm 2015 xuống còn 1,93% năm 2024. Kết quả này cho thấy những tiến bộ đáng kể, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương.

UNESCO thông qua Công ước bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể

Ngày 17.10.2003, tại kỳ họp lần thứ 32 của Đại hội đồng UNESCO ở Paris, Công ước về Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể được thông qua. Đây là dấu mốc quan trọng trong hợp tác quốc tế nhằm bảo vệ những thực hành, biểu đạt, tri thức và kỹ năng được cộng đồng truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Công ước đặt trọng tâm vào việc bảo vệ sức sống của di sản, tôn trọng cộng đồng nắm giữ di sản, nâng cao nhận thức xã hội và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Di sản văn hóa phi vật thể bao gồm truyền khẩu, nghệ thuật trình diễn, tập quán xã hội, nghi lễ, lễ hội, tri thức về tự nhiên và nghề thủ công truyền thống.

Việt Nam gia nhập Công ước năm 2005, qua đó tăng cường cơ sở hợp tác quốc tế trong bảo vệ di sản. Công ước cũng tạo nền tảng quan trọng cho việc gắn bảo tồn với giáo dục, phát triển cộng đồng và du lịch có trách nhiệm.

Tri ân 11 cô gái sông Hương trong Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968

Tiểu đội 11 cô gái sông Hương được thành lập tháng 12.1967, gồm những nữ chiến sĩ trẻ tuổi của Huế. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, các chị đảm nhiệm việc dẫn đường, tải thương, hỗ trợ bộ đội chủ lực tiến công các mục tiêu trong thành phố, đồng thời trực tiếp chiến đấu khi cần thiết.

Theo tư liệu của Bảo tàng Hồ Chí Minh tại TP. Huế, tiểu đội đã chia thành ba tổ, dẫn ba cánh quân tiến vào thành phố trong đêm giao thừa. Sau 26 ngày chiến đấu ác liệt, bốn thành viên hy sinh. Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thơ khen ngợi tinh thần chiến đấu dũng cảm của các chị.

Bia tưởng niệm 11 cô gái sông Hương là địa chỉ tri ân, giáo dục truyền thống cách mạng và nhắc nhớ những đóng góp của phụ nữ Huế trong lịch sử đấu tranh giành độc lập.

Frédéric Chopin qua đời, để lại di sản âm nhạc lãng mạn bất hủ

Ngày 17.10.1849, nhà soạn nhạc kiêm nghệ sĩ piano người Ba Lan Frédéric Chopin qua đời tại Paris, Pháp, ở tuổi 39. Ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của âm nhạc lãng mạn thế kỷ XIX, nổi tiếng với những sáng tác dành cho piano giàu chất trữ tình và dấu ấn dân tộc Ba Lan.

Trong sự nghiệp, Chopin phát triển nhiều thể loại như mazurka, polonaise, nocturne, ballade và prélude, kết hợp kỹ thuật biểu diễn tinh tế với chiều sâu cảm xúc. Các tác phẩm của ông góp phần mở rộng khả năng biểu đạt của piano và tạo ảnh hưởng lâu dài đến nghệ thuật sáng tác, biểu diễn phương Tây.

Theo tư liệu về cuộc đời Chopin, trái tim của ông được đưa về Warsaw theo di nguyện, trong khi phần mộ nằm tại nghĩa trang Père-Lachaise ở Paris. Âm nhạc của Chopin đến nay vẫn được biểu diễn rộng rãi tại các nhà hát, liên hoan và cuộc thi piano quốc tế.