“Thanh âm di sản” – kết nối người trẻ với những câu chuyện văn hóa

VHO - Chiều 16.10, tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (số 36 Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam, Hà Nội), sự kiện “Thanh âm di sản” diễn ra với nhiều hoạt động kể chuyện, sân khấu hóa, góp phần đưa những giá trị lịch sử, văn hóa đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Sự kiện do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Trường Cao đẳng FPT Polytechnic tổ chức, hướng tới Ngày Quốc tế Di sản văn hóa phi vật thể (17.10) và chào mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam (20.10).

Đây cũng là hoạt động thiết thực nhằm đổi mới hình thức giáo dục di sản, phát huy vai trò của bảo tàng như một không gian học tập, trải nghiệm và sáng tạo dành cho người trẻ.

Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Tuyết, Giám đốc Bảo tàng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam kiêm Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, nhấn mạnh mong muốn đưa bảo tàng trở thành không gian văn hóa sống, nơi lịch sử và di sản được kết nối với đời sống đương đại.

Theo bà, sức sống của một bảo tàng không chỉ nằm ở những gì được lưu giữ mà còn ở những kết nối được tạo nên với công chúng.

Bà Nguyễn Thị Tuyết cho biết, thời gian qua, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã từng bước đổi mới hoạt động trưng bày, giáo dục và truyền thông, kết hợp di sản với nghệ thuật và các hình thức trải nghiệm sáng tạo.

Những chương trình như “Huyền thoại tuổi thanh xuân”, “Một thời hoa lửa”, “Sen trong đá: Tâm sáng, lòng son” đã góp phần đưa câu chuyện về người phụ nữ trong lịch sử đến gần hơn với học sinh, sinh viên thông qua triển lãm, hoạt cảnh sân khấu hóa và những cách kể chuyện giàu cảm xúc.

Theo Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, “Thanh âm di sản” là một cách làm mới trong giáo dục di sản, khi không gian trưng bày trở thành môi trường học tập, hiện vật là chất liệu sáng tạo, còn sinh viên trực tiếp tham gia kết nối và kể lại những câu chuyện lịch sử, văn hóa với công chúng.

“Khi lịch sử được tiếp cận bằng sự đồng cảm, khi di sản được thể hiện qua lời kể, âm nhạc và nghệ thuật trình diễn, khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại dường như được rút ngắn”, bà chia sẻ.

Trong khuôn khổ sự kiện, cuộc thi “Kể chuyện di sản” có sự tham gia của ba đội thi là sinh viên Bộ môn Du lịch - Nhà hàng - Khách sạn, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic.

Khai thác hệ thống trưng bày tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, các đội lựa chọn hiện vật hoặc nhóm hiện vật tiêu biểu để xây dựng nội dung thuyết minh theo hình thức kể chuyện, xoay quanh ba chủ đề: “Phụ nữ trong gia đình”, “Phụ nữ trong lịch sử” và “Tín ngưỡng thờ Mẫu: Mẫu - Tâm - Đẹp - Vui”.

Không dừng lại ở việc giới thiệu thông tin về hiện vật, các đội thi chú trọng khai thác những câu chuyện về con người, ký ức và giá trị văn hóa phía sau mỗi tư liệu, qua đó tạo nên cách tiếp cận gần gũi, sinh động.

Hoạt động cũng giúp sinh viên vận dụng kiến thức chuyên ngành, rèn luyện kỹ năng thuyết minh, giao tiếp và tổ chức hoạt động trải nghiệm trong môi trường bảo tàng.

Điểm nhấn của chương trình là phần thi sân khấu hóa “Thanh âm di sản”, với ba tiết mục kết hợp kể chuyện, diễn xuất, âm nhạc và nghệ thuật trình diễn. Tiết mục “Nữ thép kiêu hùng” khắc họa hình tượng Mẹ Việt Nam Anh hùng, tôn vinh những hy sinh thầm lặng và mất mát của những người mẹ trong chiến tranh.

“Lam Hạ anh hùng” tái hiện câu chuyện về 10 nữ thanh niên xung phong Lam Hạ, làm nổi bật tinh thần quả cảm, lòng yêu nước và sự cống hiến của tuổi trẻ. Trong khi đó, “Bắc Lệ đền thiêng” đưa người xem đến với hành trình gìn giữ đền Bắc Lệ và không gian thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu của cộng đồng, nhấn mạnh ý nghĩa của việc bảo vệ, trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống.

Thông qua ngôn ngữ sân khấu và nghệ thuật trình diễn, những câu chuyện lịch sử, văn hóa được tái hiện bằng góc nhìn của người trẻ, tạo cơ hội để sinh viên chủ động khám phá, cảm nhận và lan tỏa giá trị di sản.

Đây cũng là cách chuyển từ tiếp nhận kiến thức thụ động sang học tập thông qua trải nghiệm, khuyến khích sự sáng tạo và khả năng kết nối giữa tư liệu lịch sử với đời sống hôm nay.

Bày tỏ kỳ vọng về sự hợp tác giữa hai đơn vị, bà Nguyễn Thị Tuyết đánh giá cao việc gắn đào tạo với thực tiễn, tạo điều kiện để sinh viên vận dụng kiến thức chuyên ngành và rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp trong môi trường văn hóa giàu giá trị.

Bà Nguyễn Thị Tuyết mong muốn sự phối hợp giữa Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Trường Cao đẳng FPT Polytechnic tiếp tục được phát triển, mở ra thêm nhiều chương trình sáng tạo, thiết thực, đưa bảo tàng trở thành điểm đến học tập, trải nghiệm và thực hành bổ ích cho sinh viên.

Từ những câu chuyện về người phụ nữ trong gia đình, những tấm gương anh hùng trong lịch sử đến tín ngưỡng thờ Mẫu, “Thanh âm di sản” cho thấy tiềm năng của việc kết hợp bảo tàng với giáo dục và nghệ thuật để di sản không chỉ được lưu giữ mà còn được tiếp nhận, diễn giải và trao truyền qua các thế hệ.

Khi người trẻ tìm thấy sự đồng cảm và niềm tự hào trong những câu chuyện của quá khứ, di sản sẽ có thêm cơ hội hiện diện sinh động trong đời sống đương đại.