Hơn cả một ngày hội

VHO - Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11 đang được giới văn nghệ sĩ và công chúng hưởng ứng bằng nhiều hoạt động thiết thực, từ sáng tạo nghệ thuật đến gìn giữ, trao truyền di sản. Điều được kỳ vọng là những hoạt động ấy sẽ tiếp tục được duy trì, để tinh thần của Ngày Văn hóa Việt Nam hiện diện thường xuyên trong đời sống, thay vì chỉ sôi nổi vào dịp kỷ niệm.

 

Văn hóa được đặt vào vị trí gần gũi hơn với đời sống  

Chia sẻ về Ngày Văn hóa Việt Nam (24.11), NSND Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội cho biết, giới văn học nghệ thuật rất vui mừng khi đón nhận Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó thống nhất chọn ngày 24.11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam. Việc người lao động cả nước được nghỉ một ngày, hưởng nguyên lương, theo ông, cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với văn hóa. Đây không đơn thuần là thêm một ngày lễ, mà là một dấu mốc để văn hóa được đặt vào vị trí gần gũi hơn với đời sống, để mỗi người dân có thể cảm nhận, tham gia và tự hào về những giá trị văn hóa của dân tộc. 

Theo NSND Trần Quốc Chiêm, một đất nước mà mỗi người dân đều có ý thức và hành xử có văn hóa sẽ là một đất nước hạnh phúc. Ông nhắc lại quan điểm của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về tầm quan trọng của văn hóa, đồng thời cho rằng, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 với chủ trương về Ngày Văn hóa Việt Nam là sự cụ thể hóa nhận thức ngày càng sâu sắc về vai trò của văn hóa trong phát triển đất nước. 

Từ chủ trương chung, nhiều địa phương đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng những chương trình hành động. Tại Hà Nội, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW với những nhiệm vụ cụ thể giao cho các sở, ngành, trong đó ngành văn hóa giữ vai trò nòng cốt. Ngày 3.10, UBND TP Hà Nội tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026. 

Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội chủ động tham gia, xác định văn nghệ sĩ phải đi tiên phong trong các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam và thực hiện Nghị quyết số 80. NSND Trần Quốc Chiêm cho biết, chương trình hành động được triển khai bằng những công việc cụ thể.

Tạp chí Người Hà Nội thuộc Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội đã xây dựng Đề án “Hà Nội xưa và nay”, nhận được sự phối hợp, ủng hộ của các sở, ngành và lãnh đạo Thành phố, đã được phê duyệt và triển khai. Điểm đáng chú ý là các ấn phẩm của đề án hướng tới học sinh ở các cấp học, qua đó đưa những câu chuyện về lịch sử, văn hóa Hà Nội đến gần hơn với thế hệ trẻ. 

“Chúng tôi rất mừng khi những ấn phẩm ấy có thể đến với các em học sinh tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông. Đó cũng là một cách để văn hóa được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác”, ông nói. 

Hưởng ứng bằng những hoạt động cụ thể 

Cùng với các sáng kiến hướng tới thế hệ trẻ, văn nghệ sĩ Hà Nội hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam bằng chính hoạt động sáng tạo nghệ thuật của mình. Các đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp, các nhà hát xây dựng nhiều chương trình phục vụ công chúng.

NSND Trần Quốc Chiêm cho biết, Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Cải lương Hà Nội đều có những hoạt động hưởng ứng. Sắp tới, Nhà hát Kịch Hà Nội cũng sẽ tổng duyệt một chương trình. Những hoạt động này góp phần đưa nghệ thuật đến với công chúng Thủ đô, công chúng cả nước và khách quốc tế. 

Bên cạnh các đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp, phong trào văn nghệ quần chúng cũng được triển khai tại nhiều địa bàn. Ở Hà Nội, hoạt động này diễn ra khá sôi nổi với sự tham gia của hệ thống nhà văn hóa, trung tâm văn hóa và thư viện. 

Các hoạt động được triển khai trên cơ sở kế hoạch cụ thể do cơ quan chủ quản là Sở VHTTDL giao, qua đó tạo sự đồng bộ trong việc hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam. “Trong cả một chuỗi hoạt động như thế, Ngày Văn hóa Việt Nam khiến văn nghệ sĩ chúng tôi rất bồi hồi, phấn khởi. Chúng tôi đón nhận ngày này như một sự kiện rất thiêng liêng trong những ngày lễ của dân tộc”, NSND Trần Quốc Chiêm chia sẻ. 

NSND Trần Quốc Chiêm cho rằng, điều quan trọng là Ngày Văn hóa Việt Nam không nên dừng lại ở những chương trình mang tính lễ nghi, hưởng ứng theo thời điểm. Nếu chỉ tổ chức trong một ngày rồi sau đó các hoạt động lại lắng xuống thì ý nghĩa của ngày này sẽ không trọn vẹn.

Hà Nội đã có chương trình hành động cụ thể, các cơ quan chuyên môn tham mưu cho Thành phố có cơ chế bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể như các di tích lịch sử, di tích cách mạng, sân khấu truyền thống... Đối với nghệ thuật, tiếp tục gìn giữ sân khấu truyền thống, vốn cổ của dân tộc, của cha ông đồng thời trao truyền, gìn giữ những giá trị ấy đến với người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. 

Từ một ngày để “Nhân dân được nâng cao khả năng thụ hưởng văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hóa, văn minh”, điều quan trọng hơn cả là tinh thần ấy được tiếp nối trong đời sống thường nhật. Khi đó, ngày 24.11 không chỉ là một dấu mốc để nhớ về văn hóa, mà trở thành điểm hẹn để kết nối, khơi dậy và làm giàu thêm những giá trị văn hóa Việt Nam.