Quảng Bình:

Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn là Di tích lịch sử quốc gia

TÂN BÌNH

VHO - Ngày 25.6, tại thôn Hoà Luật Nam, xã Cam Thủy (Lệ Thủy, Quảng Bình) đã diễn ra lễ công bố quyết định và trao bằng xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn.

Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn là Di tích lịch sử quốc gia - ảnh 1
Thừa uỷ quyền của Bộ trưởng Bộ VHTTDL, lãnh đạo Sở VHTT Quảng Bình trao bằng xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn cho địa phương và dòng họ

Di tích lịch sử quốc gia Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn thuộc 2 xã Cam Thủy và Tân Thủy (Lệ Thuỷ). Mộ nằm trên gò đất ven sông Đâu Giang, thuộc thôn Tân Hòa, xã Tân Thủy. Nhà thờ được phục dựng trên nền nhà thờ Lệ Quốc cũ, ở sát quốc lộ 1A, thuộc thôn Hòa Luật Nam, xã Cam Thuỷ.

Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn là Di tích lịch sử quốc gia - ảnh 2
Sở VHTT Quảng Bình tặng hoa chúc mừng tại buổi lễ

Phát biểu tại buổi lễ, bà Đặng Thị Hồng Thắm, Phó Chủ tịch UBND huyện Lệ Thủy nhấn mạnh, Lệ Thủy là vùng đất văn vật, địa phương có truyền thống hiếu học, có rất nhiều người học hành đỗ đạt, làm quan thanh liêm, có lòng yêu nước thương dân, một lòng phụng sự đất nước.

Thái Bảo đông các Đại học sĩ Võ Xuân Cẩn nổi tiếng chăm học, thông minh do được kế thừa từ một gia đình, dòng họ có truyền thống khoa bảng, nhiều người làm quan. Trong suốt cuộc đời 50 năm làm quan của mình (1802-1852), ông đã có nhiều công lao trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước được lịch sử ghi nhận.

Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn là Di tích lịch sử quốc gia - ảnh 3
Thắp nén hương tưởng nhớ tại Nhà thờ Thái bảo Đông các Đại học sĩ Võ Xuân Cẩn

Sinh ra trong buổi nhuận triều, Võ Xuân Cẩn đậu cống sĩ (ngang cử nhân) dưới thời chúa Nguyễn. Năm 1802, ông vào làm ở viện hàn lâm theo lời mời của vua Gia Long.

Từ đó đến năm 1852, ông đã kinh qua nhiều chức vụ quan trọng bậc nhất trong triều, như: Thượng thư bộ hình; thượng thư bộ công; hàn lâm viện học sĩ; đông các đại học sĩ; quản lý các việc bộ lại; kiêm lãnh quốc sử quán; tổng tài quốc sử quán…

Dù ở cương vị nào, ông cũng tỏ ra là vị quan có học vấn sâu rộng, lịch lãm, cương trực, thẳng thắn, thương dân, tận tụy với công việc, có khả năng làm cho đất nước thái hòa.

Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn là Di tích lịch sử quốc gia - ảnh 4
Mộ Võ Xuân Cẩn nằm trên gò đất ven sông Đâu Giang, thuộc thôn Tân Hòa, xã Tân Thủy.

Thái Bảo đông các Đại học sĩ Võ Xuân Cẩn mất vào tháng 4 năm 1852, thọ 81 tuổi. Ông là một nhân vật lịch sử khá nổi tiếng và cũng rất đặc biệt (một vị quan dưới bốn triều vua mà vua nào cũng rất trọng dụng).

Sau khi Võ Xuân Cẩn mất, vua Tự Đức cho khắc bài thơ và bài minh của vua làm vào bia đá dựng ở chỗ đầu làng Hòa Luật, nhan đề “Tứ triều nguyên lão”. Bia có chiều cao 2,21m và rộng 1,18m. Đây là công trình nghệ thuật điêu khắc quý hiếm, độc đáo ở Quảng Bình đang được dòng họ lưu giữ và bảo tồn.

3 năm sau, vào năm 1885, vua Đồng Khánh cho xây dựng nhà thờ Lệ Quốc để thờ Võ Xuân Cẩn, tấm bia đá “Tứ triều nguyên lão” được đưa vào khuôn viên nhà thờ cho đến nay.

Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn là Di tích lịch sử quốc gia - ảnh 5
Lãnh đạo huyện Lệ Thuỷ tặng hoa tại buổi lễ

Theo lãnh đạo Sở VHTT Quảng Bình, Di tích lịch sử quốc gia Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn có giá trị lịch sử văn hóa tiêu biểu của quê hương, đất nước. Đây là nơi đặt di hài và thờ tự; giáo dục truyền thống học hành cho thế hệ trẻ.

Đồng thời bia “Tứ triều nguyên lão” là cổ vật có giá trị về mặt nghệ thuật và tư liệu quý nghiên cứu về con người, sự nghiệp 50 năm làm quan của Võ Xuân Cẩn, tình hình đất nước ta nửa đầu thế kỷ XIX.

Với những giá trị tiêu biểu của di tích, ngày 4.11.2020, Bộ trưởng Bộ VHTTDL đã ra quyết định xếp hạng Di tích lịch sử Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn là Di tích quốc gia.

Tại buổi lễ, đại diện dòng họ Võ Xuân đã khẳng định, di sản mà Thái Bảo đông các Đại học sĩ Võ Xuân Cẩn để lại cho con cháu dòng họ nói riêng, nhân dân Lệ Thuỷ nói chung sẽ được giữ gìn, bảo tồn và tích cực phát huy giá trị, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của địa phương…

Được biết, trên địa bàn huyện Lệ Thuỷ hiện có 21 di tích được xếp hạng, trong đó có 10 Di tích cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt cùng 11 di tích cấp tỉnh.