Xây dựng không gian mạng Việt Nam an toàn, tin cậy và bền vững

VHO - Việc ban hành Luật An ninh mạng năm 2025 không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về an ninh mạng mà còn thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, ổn định, phát triển bền vững, góp phần phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước và hội nhập quốc tế.

Việt Nam chủ động, kịp thời trước những thách thức mới phát sinh từ công nghệ số

Sáng ngày 21.5, tại trụ sở Bộ VHTTDL, Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại (Bộ VHTTDL) đã tổ chức Hội nghị cung cấp thông tin cho báo chí về công tác nhân quyền và thông tin đối ngoại tháng 5.2026.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Tiến Đức, đại diện Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) chia sẻ, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, không gian mạng đã trở thành môi trường trọng yếu phục vụ công tác quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, cung cấp dịch vụ công, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân. 

Mới đây, việc Quốc hội khóa XV thông qua Luật An ninh mạng năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1.7.2026, có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Việc ban hành Luật không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về an ninh mạng mà còn thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, ổn định và phát triển bền vững, góp phần phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước cũng như hội nhập quốc tế.

Ông Nguyễn Tiến Đức nhấn mạnh nếu như trước đây các quy định liên quan đến an ninh mạng và an toàn thông tin còn phân tán ở nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, dẫn đến có lúc, có nơi còn chồng chéo trong tổ chức thực hiện, thì Luật An ninh mạng năm 2025 đã từng bước chuẩn hóa hệ thống khái niệm pháp lý, xác định rõ phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc quản lý và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Đặc biệt, tư duy quản lý nhà nước đã có bước chuyển quan trọng, từ phương thức “xử lý, khắc phục hậu quả” sang “chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, ngăn chặn từ sớm, từ xa” các nguy cơ đe dọa an ninh mạng.

Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành tài sản có giá trị chiến lược, Luật đã bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu quan trọng và dữ liệu cốt lõi liên quan đến an ninh quốc gia.

Nghiêm cấm các hành vi thu thập, mua bán, chuyển nhượng trái phép dữ liệu cá nhân; đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số trong việc bảo vệ thông tin người dùng và bảo đảm an toàn dữ liệu trên môi trường mạng.

Luật cũng thiết lập cơ chế trách nhiệm phản ứng nhanh đối với các nền tảng số. Đồng thời bổ sung khung pháp lý bước đầu đối với quản trị trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số mới nổi; nghiêm cấm việc lợi dụng AI, Deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói hoặc tạo dựng thông tin sai sự thật nhằm thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. 

Điều này thể hiện tư duy lập pháp chủ động, kịp thời của Việt Nam trước những thách thức mới phát sinh từ công nghệ số; đồng thời khẳng định quan điểm nhất quán là phát triển công nghệ phải gắn với trách nhiệm xã hội, đạo đức công nghệ và mục tiêu bảo vệ con người trong môi trường số.

Thúc đẩy hợp tác quốc tế

Ông Nguyễn Tiến Đức khẳng định trong bối cảnh tội phạm mạng ngày càng mang tính xuyên quốc gia, không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết hiệu quả các thách thức an ninh mạng nếu thiếu hợp tác quốc tế.

Việc Việt Nam ban hành Luật An ninh mạng năm 2025, đồng thời tích cực tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế, thể hiện rõ vai trò là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Việt Nam sớm phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, đồng thời nội luật hóa nhiều nội dung tương thích trong Luật An ninh mạng năm 2025 cho thấy sự chủ động, tích cực của Việt Nam trong hội nhập quốc tế và tham gia xây dựng các nguyên tắc quản trị không gian mạng toàn cầu.

Thông qua Luật An ninh mạng năm 2025, Việt Nam tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế trong điều tra, xử lý tội phạm mạng xuyên biên giới; chia sẻ thông tin và cảnh báo sớm nguy cơ an ninh mạng; hợp tác đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ; phối hợp bảo vệ dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của công dân trên không gian số.

Qua đó, Việt Nam phát đi thông điệp rõ ràng rằng: bảo đảm an ninh mạng không nhằm hạn chế quyền con người, mà nhằm tạo lập môi trường số an toàn, ổn định và tin cậy để mọi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền và lợi ích hợp pháp trong kỷ nguyên số.

Theo ông Đức, để Luật An ninh mạng năm 2025 được triển khai hiệu quả trong thực tiễn, cần có sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội. Trong thời gian tới cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm như sau:

Thứ nhất, khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và thống nhất trước thời điểm Luật có hiệu lực. 

Thứ hai, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an ninh mạng, đặc biệt là các nội dung liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ trẻ em và kỹ năng phòng, chống lừa đảo trực tuyến. 

Thứ ba, tăng cường đầu tư cho hạ tầng kỹ thuật, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ; thúc đẩy phát triển hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng “Make in Vietnam”. 

Thứ tư, nâng cao “sức đề kháng số” cho người dân, nhất là học sinh, sinh viên, người cao tuổi, đồng bào vùng sâu, vùng xa và các nhóm dễ bị tổn thương trên không gian mạng. 

Thứ năm, tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp ứng phó sự cố an ninh mạng và đấu tranh phòng, chống tội phạm mạng xuyên quốc gia.