Báo chí “đánh thức” sức mạnh ngành kinh tế du lịch

VHO - Trong dòng chảy chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, báo chí không chỉ làm nhiệm vụ tuyên truyền hay quảng bá điểm đến đơn thuần mà đang từng bước trở thành lực lượng đồng hành, góp phần định vị thương hiệu quốc gia, lan tỏa giá trị văn hóa và thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam phát triển bền vững.

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong việc thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Việt Nam năm 2026” do Bộ VHTTDL phối hợp UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức vào chiều ngày 22.5 tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị với hơn 300 đại biểu là lãnh đạo bộ, ngành, địa phương, cơ quan báo chí, chuyên gia truyền thông, doanh nghiệp và các diễn giả trong lĩnh vực du lịch tham dự

Báo chí là “cầu nối mềm” của du lịch

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong khẳng định, trong thời đại số, báo chí không chỉ là kênh thông tin tuyên truyền mà còn là lực lượng kiến tạo nhận thức xã hội, dẫn dắt xu hướng và thúc đẩy phát triển kinh tế. Đối với du lịch, báo chí chính là “cầu nối mềm” giữa điểm đến với du khách, giữa giá trị văn hóa với thị trường và giữa hình ảnh quốc gia với cộng đồng quốc tế.

Theo Thứ trưởng Hồ An Phong, những năm qua, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, ngành Du lịch Việt Nam đã có bước phục hồi mạnh mẽ, từng bước khẳng định vai trò là ngành kinh tế tổng hợp có tính liên ngành, liên vùng và ngày càng trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. 

Trong đó, báo chí đã đồng hành tích cực với ngành du lịch thông qua quảng bá hình ảnh đất nước, lan tỏa du lịch xanh, du lịch cộng đồng, thúc đẩy chuyển đổi số và phản ánh những bất cập để cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách.

Diễn đàn năm nay cũng cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy truyền thông du lịch. Nếu trước đây báo chí chủ yếu làm nhiệm vụ giới thiệu điểm đến thì hiện nay, nhiều cơ quan báo chí đã chuyển sang xây dựng các sản phẩm chuyên sâu, kể chuyện bằng cảm xúc, trải nghiệm và chiều sâu văn hóa nhằm tạo sức lan tỏa lớn hơn trên không gian số.

Theo tham luận của Báo Nhân Dân, báo chí hiện đại không thể chỉ quảng bá cảnh đẹp mà cần đóng vai trò phản biện, “hiến kế” cho ngành du lịch, từ câu chuyện chuyển đổi xanh, chuyển đổi số đến phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng thương hiệu du lịch quốc gia. Nhiều tuyến bài chuyên sâu, E-Magazine, Longform hay các chiến dịch truyền thông số đã tạo hiệu ứng tích cực, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam an toàn, thân thiện và giàu bản sắc tới cộng đồng quốc tế.

Phát biểu chào mừng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Xuân Tân cho biết, sau khi sáp nhập, không gian phát triển du lịch Quảng Trị được mở rộng, hội tụ các giá trị nổi bật về thiên nhiên, văn hóa và lịch sử, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm khám phá hang động châu Á và điểm đến hàng đầu Việt Nam.

Địa phương sở hữu đường bờ biển dài gần 200km với nhiều bãi tắm đẹp, cùng độ che phủ rừng đạt hơn 61% tại các khu bảo tồn thiên nhiên. Đặc biệt, không gian mới ghi nhận những di sản đẳng cấp quốc tế như Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, hang Sơn Đoòng, Làng Du lịch tốt nhất thế giới Tân Hóa.

Toàn tỉnh lưu giữ 647 di tích được xếp hạng, bao gồm 5 di tích quốc gia đặc biệt cùng hệ thống điểm đến DMZ nổi tiếng như: Địa đạo Vịnh Mốc, di tích Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, Thành cổ Quảng Trị, Khe Sanh… 

Từ nền tảng này, địa phương tập trung phát triển hệ thống sản phẩm du lịch đa dạng, kết hợp giữa du lịch mạo hiểm hang động hoang sơ và các tour hành trình khát vọng hòa bình đầy tính nhân văn, tạo sức hút mạnh mẽ đối với thị trường quốc tế.

Ông Hoàng Xuân Tân đánh giá cao sự đồng hành của hệ thống báo chí đối với sự phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Trị. Thời gian qua, các cơ quan báo chí đã làm tốt vai trò cầu nối, đưa hình ảnh một Quảng Trị kiên cường trong lịch sử, giàu tiềm năng trong tương lai và độc đáo về văn hóa, thiên nhiên đến gần hơn với du khách.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị cho biết, tỉnh đang tích cực triển khai chuỗi sự kiện kích cầu du lịch gắn với phát huy các giá trị di sản đặc trưng. Đồng thời, mong muốn các cơ quan báo chí tiếp tục gắn bó, hỗ trợ Quảng Trị xây dựng những chiến dịch truyền thông mang tính chiến lược, giúp khơi thông các nguồn lực du lịch sẵn có.

Kể chuyện Việt Nam bằng báo chí số

Đáng chú ý tại diễn đàn, tham luận của Báo Văn Hóa về Công nghiệp văn hóa và truyền thông du lịch quốc gia do Tổng Biên tập Nguyễn Anh Vũ trình bày đã gợi mở nhiều góc nhìn mới về mối quan hệ giữa báo chí, văn hóa và phát triển du lịch trong thời đại số. Theo đó, báo chí không chỉ quảng bá điểm đến mà còn góp phần lan tỏa “sức mạnh mềm” quốc gia thông qua những câu chuyện văn hóa, di sản và bản sắc địa phương.

Theo tham luận này, truyền thông du lịch hiện đại cần chuyển từ tư duy “đưa tin quảng bá” sang “kiến tạo trải nghiệm”, tạo cảm xúc và xu hướng du lịch bằng các sản phẩm báo chí đa nền tảng, giàu chiều sâu văn hóa. Công nghiệp văn hóa, điện ảnh, âm nhạc, lễ hội hay nền tảng số đang trở thành những “người kể chuyện” mới cho du lịch Việt Nam, góp phần xây dựng hình ảnh đất nước hấp dẫn hơn trên trường quốc tế.

Nhiều đại biểu cũng cho rằng, trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, báo chí chính thống càng cần phát huy vai trò định hướng, bảo đảm thông tin chính xác và tạo niềm tin cho công chúng. Đại diện Đài Tiếng nói Việt Nam nhận định, chỉ một video phản ánh tình trạng “chặt chém”, ô nhiễm môi trường hay ứng xử thiếu văn minh với du khách cũng có thể lan truyền toàn cầu chỉ trong vài giờ thông qua TikTok, Facebook hay YouTube.

Từ thực tế đó, nhiều ý kiến cho rằng báo chí và cơ quan quản lý cần phản ứng nhanh, minh bạch và xây dựng chiến lược truyền thông bài bản nhằm bảo vệ hình ảnh điểm đến. Những video ngắn, podcast, livestream hay các nền tảng ứng dụng AI và dữ liệu số giờ đây không chỉ là công cụ quảng bá mà đang trực tiếp tạo nên xu hướng du lịch mới, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng trẻ và du khách quốc tế.

Đại diện Hiệp hội Du lịch Việt Nam nhấn mạnh cần xây dựng “chuỗi giá trị truyền thông” cho hệ sinh thái du lịch Việt Nam, trong đó báo chí giữ vai trò kết nối giữa doanh nghiệp, địa phương và du khách. Theo đơn vị này, truyền thông đã góp phần thay đổi nhận thức xã hội về du lịch, thúc đẩy quảng bá hình ảnh Việt Nam năng động, thân thiện và giàu bản sắc.

Tại diễn đàn, Bộ VHTTDL đã trao Bằng khen của Bộ trưởng Bộ VHTTDL tặng 13 cơ quan báo chí có thành tích tiêu biểu trong công tác truyền thông, quảng bá và thúc đẩy phát triển du lịch Việt Nam, trong đó có Báo Văn Hoá.