Lễ hội Khai hạ - Cầu an Xuân Bính Ngọ 2026 tại Di tích Lăng Lê Văn Duyệt

VHO - TP.HCM tổ chức Lễ hội Khai hạ – Cầu an Xuân Bính Ngọ 2026 tại Di tích quốc gia Lăng Lê Văn Duyệt mùng 7 Tết, tôn vinh di sản văn hóa dân gian.

Ngày 23.2 (nhằm mùng 7 Tết Bính Ngọ 2026), tại Di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia Lăng Lê Văn Duyệt, phường Gia Định (TP.HCM) diễn ra Lễ Khai hạ - Cầu an Xuân Bính Ngọ 2026 với nhiều hoạt động lễ hội truyền thống dân gian.

Chương trình bao gồm các nghi thức: Lễ nghinh thần, Lễ dạ nêu, Lễ dâng hương - Cầu an, Lễ khai bút - khai ấn, Lễ phát động Tết trồng cây, Lễ Xây chầu - Đại bội và chương trình Hát bội.

Đến dự buổi lễ có Phó Chủ tịch HĐND TP.HCM Huỳnh Thanh Nhân cùng lãnh đạo, nguyên lãnh đạo trung ương và TP.HCM; cụ Nguyễn Đình Tư - nhà nghiên cứu sử học, lão thành 106 tuổi; gia tộc Lê Văn cùng đông đảo người dân trên địa bàn.

Ông Lê Văn Ngọc, Trưởng BQL Di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia Lăng Lê Văn Duyệt cho biết, theo tục lệ xa xưa, ngày mùng 7 Tết là ngày lễ Hạ nêu, Đức Tả quân đã chọn ngày này làm ngày Khai hạ, đồng thời tổ chức dợt binh đầu năm và cũng là ngày Khai Môn, Khai bút, Khai ấn, làm lễ Tịch điền để cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, kêu gọi nhân dân chăm lo việc ruộng nương đồng áng, trở lại lao động sản xuất sau các ngày vui xuân.

Tại Di tích, Lễ hội được tổ chức với nhiều nội dung phong phú gắn liền với nhiều dấu ấn của nền văn minh Việt cổ và cũng là hoạt động văn hóa - tín ngưỡng không thể thiếu của đồng bảo, đặc biệt là mang ý nghĩa tôn kính các vị tiền nhân, tưởng nhớ những người đã có công khai hoang lập đất, cầu mong vạn vật phát triển thuận lợi, mùa màng tươi tốt, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Trải qua những giá trị của lịch sử, lễ hội Khai hạ đã đi sâu vào tâm thức của cộng đồng được người dân địa phương bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống, văn hóa, lịch sử, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách về tham dự trong mùa lễ hội.

Đây cũng là nét văn hóa đặc trưng là niềm tự hào của nhân dân vùng Gia Định nói riêng và của TP.HCM nói chung.

Với những ý nghĩa và giá trị sâu sắc đó, Lễ hội Khai hạ - Cầu an tại Lăng Ông Tả quân Lê Văn Duyệt, đã được Bộ VHTTDL đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào ngày 4.4.2022.

Theo ông Lê Văn Ngọc, thời gian qua, Di tích Lịch sử - văn hóa Quốc gia Lăng Lê Văn Duyệt đã được sự quan tâm hỗ trợ của các cấp lãnh đạo và đông đảo nhân dân gần xa, tạo điều kiện cho di tích ngày càng phát huy giá trị văn hóa, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, nâng cao nhận thức trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc cũng như quảng bá nền văn hóa đến với du khách trong nước và quốc tế.

Trải qua những giá trị của lịch sử, Lễ hội Khai hạ đã đi sâu vào tâm thức của cộng đồng. Lễ hội được người dân địa phương bảo tồn, gìn giữ nhiều giá trị truyền thống, văn hóa, lịch sử, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách về tham dự mỗi mùa lễ hội.

Lễ hội Khai hạ - Cầu an thường diễn ra vào mùng 7 Tết âm lịch hàng năm tại Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia Lăng Lê Văn Duyệt. Các nghi thức tế, lễ được tổ chức theo nghi thức tế lễ cung đình triều Nguyễn.

Ông Trần Văn Sung, Trưởng Ban Quý tế Di tích cho biết, ngay từ trước 30 Tết (hoặc 29 Tết), sau khi cúng thần (tức Tả quân Lê Văn Duyệt) tại sân lăng, Lễ dựng nêu diễn ra long trọng đánh dấu một năm kết thúc, đồng thời cũng báo hiệu xuân về Tết đến.

Cây nêu là cây tre, được trồng ở khu di tích, dài 5-6m, trên có treo một đạo bùa “tứ tung ngũ hoành”. Giỏ trầu cau, muối gạo và các câu chúc dựng lên vào ngày cuối cùng của một năm. Ngọn tre khi dựng ngả về hướng Tây để đuổi ma quỷ ra khỏi vùng đất gieo trồng sinh kế của người Việt.

Đúng Mùng 7 tháng Giêng, Ban Quý tế, Ban Quản lý, chính quyền địa phương và bá tánh sắm sửa lễ vật để cúng trời đất, xin phép bắt đầu trở lại công việc hằng ngày, gọi là Lễ Khai hạ, Khai sơn hay Khai ấn - tức là ngày bắt đầu lên rừng, ra ruộng, đến công sở theo kế sinh nhai…

Lễ này xuất phát từ lúc Tả quân Lê Văn Duyệt còn tại vị - mùng 6 duyệt binh, mùng 7 khai ấn, bắt đầu công việc của một năm mới.

Trong Lễ Khai hạ - Cầu an thường kèm theo những chầu Hát bội sống động, tinh tế, sâu sắc. Điều này được lý giải bởi tuồng hát không chỉ mang giá trị văn hóa mà còn lồng ghép mục đích giáo dục cho mọi tầng lớp nhân dân về đạo lý làm người, đạo lý uống nước nhớ nguồn của người dân Việt.

Đức Tả quân Lê Văn Duyệt (1764 - 1832), thời vua Gia Long (1802 - 1820) và vua Minh Mạng (1820 - 1841), là người đã có công với sự nghiệp mở mang, phát triển vùng đất phía Nam của Tổ quốc, đặc biệt là Sài Gòn - Gia Định.

Khi còn giữ chức Tổng Trấn thành Gia Định, dưới sự quản lý điều hành tài tình về kinh tế và quân sự của ông, người dân nơi đây được sống trong an bình, no ấm. Thuở còn sống, Tả quân Lê Văn Duyệt cùng người dân trong vùng vẫn hay làm các nghi lễ cầu cho mưa thuận gió hòa. Các nghi thức tế lễ được tổ chức theo nghi thức tế lễ cung đình triều Nguyễn.

Một số hình ảnh tại Lễ Khai hạ - Cầu an Xuân Bính Ngọ 2026: