Khẳng định giá trị di sản của cụ Huỳnh Thúc Kháng

VHO - Sáng 30.9, tại Đà Nẵng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Thành ủy Đà Nẵng tổ chức Hội thảo khoa học “Cụ Huỳnh Thúc Kháng - Tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân”.

Đà Nẵng tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng

Hội thảo là hoạt động thiết thực nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1.10.1876 - 1.10.2026), nhằm ôn lại cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến của một nhà yêu nước, nhà trí thức lớn, nhà lãnh đạo có uy tín, đã dành trọn cuộc đời phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Dự và chủ trì Hội thảo có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam Lê Văn Lợi; Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang; Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến; Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Mạnh Hùng.

Tham dự Hội thảo còn có đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, Thành ủy TP.HCM, Thành ủy Huế, Tỉnh ủy Quảng Ngãi, Tỉnh ủy Gia Lai cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học và các nhà hoạt động thực tiễn.

Phát biểu khai mạc, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh: Di sản cụ Huỳnh Thúc Kháng để lại không chỉ thuộc về lịch sử, mà còn để lại những bài học sâu sắc cho hôm nay và mai sau. Trí thức chân chính là trí thức gắn trí tuệ với vận mệnh dân tộc; trí thức chỉ thực sự lớn khi đứng về phía nhân dân và khối đại đoàn kết chỉ bền vững khi được xây dựng trên sự tin cậy, tôn trọng, đồng thuận vì mục tiêu chung.

Hiện nay, khi Đảng ta xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, đào tạo và văn hoá là những lĩnh vực chiến lược được chỉ rõ trong các Nghị quyết số 57-NQ/TW, 71-NQ/TW, 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, thì tinh thần “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh” càng cho thấy giá trị gợi mở sâu sắc đối với yêu cầu phát triển con người và đất nước trong kỷ ngyên mới của dân tộc.

Ban tổ chức Hội thảo cho biết đã nhận được hơn 40 tham luận của các nhà khoa học, đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương, các cơ quan nghiên cứu, học viện, trường đại học trên cả nước.

Các tham luận tập trung làm rõ cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và nhân cách của cụ Huỳnh Thúc Kháng trên nhiều phương diện. Trong đó, các đại biểu khẳng định cụ Huỳnh là một nhân sĩ trí thức tiêu biểu, nhiệt thành dấn thân vì độc lập dân tộc, tự do và hạnh phúc của nhân dân.

Sinh ra trong giai đoạn đất nước có nhiều biến động, cụ Huỳnh Thúc Kháng đỗ đầu khoa thi Hương năm 1900, đỗ Tiến sĩ năm 1904 nhưng từ chối con đường quan trường, lựa chọn dấn thân vào con đường hoạt động yêu nước. Cụ cùng với các chí sĩ Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp khởi xướng phong trào Duy Tân, giương cao ngọn cờ “Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”.

Bị thực dân Pháp bắt và đày tại Côn Đảo 13 năm (1908-1921), cụ Huỳnh vẫn giữ vững khí tiết. Sau khi được trả tự do, cụ tham gia hoạt động nghị trường, được bầu làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Năm 1927, cụ sáng lập Báo Tiếng Dân tại Huế, giữ cương vị Chủ nhiệm kiêm Chủ bút trong 16 năm. Dù chịu sự kiểm duyệt gắt gao của chính quyền thực dân, Tiếng Dân vẫn kiên trì truyền bá tư tưởng yêu nước, nâng cao nhận thức chính trị và phản ánh những vấn đề về dân sinh, dân quyền.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, dù đã ở tuổi 70, cụ Huỳnh Thúc Kháng vẫn tiếp tục cống hiến cho đất nước. Tháng 3.1946, cụ tham gia Chính phủ Liên hiệp kháng chiến với cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ, góp phần xây dựng nền hành chính mới của nước Việt Nam độc lập.

Cụ cũng được cử làm Hội trưởng Hội Liên hiệp quốc dân Việt Nam (Hội Liên Việt), góp phần tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân sĩ, trí thức và những người yêu nước.

Đặc biệt, trước khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp, cụ Huỳnh Thúc Kháng được Người tin tưởng giao quyền Chủ tịch nước. Trong thời gian đảm nhiệm trọng trách, cụ cùng Chính phủ điều hành công việc đối nội, đối ngoại, duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước và xử lý nhiều vấn đề phức tạp của đất nước với phương châm “Dĩ bất biến ứng vạn biến”.

Các tham luận tại Hội thảo đồng thời nhấn mạnh những giá trị nổi bật trong nhân cách cụ Huỳnh Thúc Kháng: Lòng yêu nước, thương dân, bản lĩnh, khí tiết, tinh thần tự học, tư duy độc lập và trách nhiệm của người trí thức trước vận mệnh dân tộc.

Từ một nhà Nho, cụ chủ động tiếp nhận tư tưởng mới, tìm hiểu những xu hướng tiến bộ của thời đại, am hiểu nhiều lĩnh vực văn hóa và có tầm nhìn chính trị sâu sắc. Dù ở bất cứ hoàn cảnh hay cương vị nào, cụ vẫn đặt lợi ích của dân tộc và nhân dân lên trên hết.

Hội thảo cũng dành sự quan tâm đến việc phát huy di sản của cụ Huỳnh Thúc Kháng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay. Những giá trị về nâng cao dân trí, đổi mới sáng tạo, tinh thần tự chủ, tự lực, tự cường, đại đoàn kết và trách nhiệm phụng sự nhân dân được xác định là những bài học có ý nghĩa lâu dài.

Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng là dịp để tưởng nhớ, tri ân những cống hiến to lớn của cụ đối với dân tộc; đồng thời góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lý tưởng cách mạng, tinh thần trách nhiệm và ý chí cống hiến cho các thế hệ hôm nay, nhất là thế hệ trẻ.