Khánh thành dự án Phát huy giá trị di tích Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng

VHO - Ngày 29.9, UBND TP. Đà Nẵng tổ chức Lễ khánh thành dự án Phát huy giá trị di tích Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng tại thôn Tiên Cảnh, xã Thạnh Bình. Đây là một sự kiện trọng tâm trong chuỗi hoạt động nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh Quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng (1.10.1876 - 1.10.2026).

Tham dự buổi lễ có Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị TP. Đà Nẵng Lê Ngọc Quang; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Khắc Toàn; cùng lãnh đạo Ban Tuyên giáo Thành ủy, Văn phòng Thành ủy, HĐND, UBND và các đại biểu nguyên là lãnh đạo tỉnh Quảng Nam (cũ).

Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng nhấn mạnh, việc khánh thành dự án Phát huy giá trị di tích Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng có ý nghĩa thiết thực trong bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích, gắn với các hoạt động kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Phó Chủ tịch UBND thành phố ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của các sở, ngành, xã Thạnh Bình, các đơn vị liên quan và người dân trong vùng dự án đã phối hợp, đồng thuận, góp phần hoàn thành công trình đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và mỹ thuật.

Theo ông Trần Anh Tuấn, dự án thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, sự tri ân đối với cụ Huỳnh Thúc Kháng - nhà chí sĩ yêu nước, nhà trí thức lớn của dân tộc, từng giữ chức Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di tích, phục vụ giáo dục truyền thống và nhu cầu tham quan, tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Dự án Phát huy giá trị di tích Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng có tổng mức đầu tư gần 56,6 tỉ đồng, diện tích đất quy hoạch 34.297m², được triển khai nhằm tôn tạo, mở rộng không gian di tích, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và cảnh quan xung quanh, tạo dựng không gian văn hóa - lịch sử trang trọng, trở thành “địa chỉ đỏ” phục vụ giáo dục truyền thống yêu nước, đồng thời kết nối phát triển du lịch văn hóa, lịch sử trên địa bàn TP. Đà Nẵng.

Trong khuôn viên di tích, dự án giữ nguyên các yếu tố gốc; tu bổ, tôn tạo nhà thờ (nhà chính), phục dựng nhà ngang, nhà cầu; cải tạo sân vườn, lối đi, khu mộ thân sinh cụ Huỳnh và cổng ngõ; đồng thời tu bổ kè đá, đầu tư hệ thống chiếu sáng, tưới nước và phòng, chống mối mọt.

Tuyến đường chính vào khu di tích dài khoảng 1.000m được nâng cấp, với nền đường rộng 11m, mặt đường bê tông nhựa rộng 9m. Riêng đoạn đường dài khoảng 250m phía trước khu di tích được bố trí vỉa hè, bó vỉa mỗi bên rộng 3m, cùng hệ thống thoát nước, điện chiếu sáng và cổng vào khu di tích.

Tuyến ĐH5 phía Nam khu di tích cũng được nâng cấp với chiều dài 300m, mặt đường bê tông rộng 5,5m; vỉa hè, bó vỉa mỗi bên rộng 2m, có bố trí hố trồng cây và hệ thống mương thoát nước dọc.

Khu phát huy giá trị di tích rộng khoảng 17.500m² được đầu tư đồng bộ các hạng mục phục vụ tham quan, sinh hoạt cộng đồng và cảnh quan. Trong đó có 2 nhà vệ sinh, diện tích mỗi nhà khoảng 55m²; 2 nhà xe, diện tích mỗi nhà khoảng 60m²; bãi đỗ xe khoảng 2.400m² và vịnh đỗ xe khoảng 780m².

Các hạng mục cảnh quan gồm lối đi nội bộ tổng diện tích khoảng 2.325m²; khu công viên cây xanh khoảng 2.710m²; khu trồng cây lưu niệm khoảng 410m²; khu trồng cây ăn quả khoảng 340m²; đồi chè khoảng 1.070m² cùng sân vườn, thảm cỏ, tiểu cảnh và hệ thống cấp, thoát nước, điện chiếu sáng.

Điểm nhấn cảnh quan là mương nước dài khoảng 230m, rộng khoảng 3m, cao khoảng 3,5m, bố trí 3 cầu đi bộ, 1 cống hộp cùng hệ thống kè cảnh quan dài khoảng 230m.

Cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh ngày 1.10.1876 tại làng Thạnh Bình, tổng Tiên Giang Thượng, huyện Hà Đông, nay thuộc xã Thạnh Bình, TP. Đà Nẵng, trong một gia đình Nho học, giàu truyền thống hiếu học và yêu nước. Năm 1900, cụ đỗ Giải nguyên; năm 1904 đỗ Tiến sĩ.

Cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng gắn với nhiều chặng đường lịch sử của dân tộc, từ khoa cử Nho học đến phong trào Duy Tân; từ những năm tháng tù đày, hoạt động nghị trường, báo chí đến tham gia Chính phủ cách mạng. Với những công lao và cống hiến to lớn, cụ được Chủ tịch nước truy tặng Huân chương Sao Vàng.

Di tích Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng nguyên thủy là ngôi nhà cổ của gia đình, được thân sinh cụ là ông Huỳnh Văn Phương xây dựng vào năm 1869, mang đậm kiến trúc truyền thống văn hóa xứ Quảng, gắn bó với gia đình, quê hương và những năm tháng hình thành nhân cách của cụ.

Đây không chỉ là nơi lưu giữ những dấu tích vật chất về một danh nhân mà còn là không gian gợi nhắc về cội nguồn, gia đình và quê hương đã nuôi dưỡng một nhân cách lớn của dân tộc.

Năm 1990, Nhà Lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Với những giá trị sâu sắc của di tích, trong những năm qua, thành phố Đà Nẵng và các cấp, các ngành đã dành sự quan tâm, đầu tư nguồn lực để trùng tu, tôn tạo và triển khai Dự án Phát huy giá trị Di tích Nhà lưu niệm Cụ Huỳnh Thúc Kháng. 

Phát biểu tại buổi lễ, ông Dương Đức Lin, Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình, cho biết: Việc đầu tư dự án đã góp phần hình thành một không gian văn hóa - lịch sử - sinh thái, tạo điều kiện tổ chức các hoạt động tưởng niệm, giáo dục truyền thống, nghiên cứu, tham quan và trải nghiệm.

Thời gian tới, địa phương sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp tục thực hiện công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích; tổ chức trưng bày, thuyết minh, sưu tầm tư liệu, hiện vật về cuộc đời và sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng; tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên và học sinh.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật Đà Nẵng, sau khi công trình được đưa vào sử dụng, Ban Quản lý sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan thực hiện công tác bảo hành, bảo trì, kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh, bảo đảm dự án vận hành hiệu quả, phát huy giá trị lịch sử - văn hóa của di tích.