Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân

ĐỨC HOÀNG

VHO - Giữa không gian yên bình tại xã Thạnh Bình, TP. Đà Nẵng, ngôi nhà cổ hơn 150 năm tuổi - nơi gắn bó với tuổi thơ của chí sĩ yêu nước, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng - vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn. Không chỉ lưu giữ nhiều kỉ vật quý, nơi đây còn nhắc nhớ về một đời làm báo, làm cách mạng vì dân, vì nước của người sáng lập Báo Tiếng Dân.

Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 1
Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng nằm bên Quốc lộ 40B, tại xã Thạnh Bình (TP. Đà Nẵng) trong khuôn viên rộng khoảng 4.000m²
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 2
Ngôi nhà do thân sinh của cụ Huỳnh là Huỳnh Văn Phương xây dựng từ năm 1869 theo kiến trúc nhà rường thời Nguyễn, gồm 3 gian, 2 chái với diện tích khoảng 90m²
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 3
Trải qua hơn một thế kỉ rưỡi cùng nhiều lần trùng tu, công trình vẫn giữ được nét cổ kính với khung gỗ chắc chắn, mái ngói, nền gạch, tường vôi và những họa tiết chạm khắc tinh xảo trên hệ thống vì kèo, cột, cửa
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 4
Lối vào lát gạch, hai bên là hàng chè tàu xanh mướt cùng bờ đá thấp tạo nên khung cảnh thanh bình, trầm mặc
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 5
Gian chính của ngôi nhà là không gian thờ tự trang nghiêm, đặt tượng bán thân cụ Huỳnh Thúc Kháng ở vị trí trung tâm. Bao quanh là nhiều hiện vật, tư liệu quý phản ánh cuộc đời và sự nghiệp của người chí sĩ yêu nước, nhà báo lớn của đất Quảng
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 6
Theo tư liệu tại di tích, cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh năm 1876 tại làng Thạnh Bình. Nổi tiếng thông minh, học giỏi, năm 1900 cụ đỗ Giải nguyên kì thi Hương, đến năm 1904 cụ thi đỗ Tiến sĩ, nhưng không ra làm quan
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 7
Năm 1906, cụ cùng các sĩ phu yêu nước khởi xướng phong trào Duy Tân ở Quảng Nam và các tỉnh miền Trung. Hai năm sau, khi phong trào chống sưu thuế bùng nổ, cụ bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo suốt 13 năm. Sau khi được trả tự do, cụ tiếp tục dấn thân hoạt động vì dân, vì nước
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 8
Một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời cụ Huỳnh là việc sáng lập Báo "Tiếng Dân". Ngày 10.8.1927, số báo đầu tiên được xuất bản tại Huế, do cụ Huỳnh Thúc Kháng làm chủ nhiệm kiêm chủ bút. Đây là tờ báo quốc ngữ đầu tiên ở miền Trung, hoạt động độc lập, tự chủ về tài chính và kiên định với mục tiêu phản ánh tiếng nói của nhân dân
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 9
Trong 16 năm hoạt động, từ năm 1927 đến 1943, Báo "Tiếng Dân" đã phát hành 1.766 số, trở thành một trong những tờ báo có ảnh hưởng lớn trong đời sống xã hội đương thời. Nội dung phong phú, từ bình luận thời cuộc, tin tức trong và ngoài nước đến thơ văn, khảo cứu lịch sử, với sự cộng tác của nhiều tên tuổi như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh...
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 10
Đến nay, một số tờ báo "Tiếng Dân" đã ngả màu thời gian vẫn được lưu giữ cẩn thận tại nhà lưu niệm. Những trang báo cũ trở thành minh chứng sinh động về một giai đoạn báo chí giàu khí phách, khi ngòi bút được sử dụng để cổ vũ tinh thần yêu nước và bảo vệ quyền lợi của nhân dân
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 11
Ngoài các ấn phẩm báo chí, nhà lưu niệm còn trưng bày nhiều kỉ vật gắn với cuộc đời cụ Huỳnh như chiếc kính, đồng hồ sử dụng lúc sinh thời hay đôi guốc cụ dùng trong thời gian công tác tại Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Trung Bộ
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 12
Những hiện vật giản dị giúp người xem hiểu rõ hơn về cuộc đời thanh bạch và nhân cách lớn của một nhà yêu nước, nhà báo tiêu biểu
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 13
Ngôi nhà cổ được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia từ năm 1990. Mỗi năm, nơi đây đón hàng nghìn lượt du khách, học sinh, nhà nghiên cứu và những người làm báo đến tham quan, dâng hương tưởng niệm
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 14
Bà Trần Thị Việt, cháu dâu cụ Huỳnh Thúc Kháng, cho biết nhiều năm qua gia đình luôn gìn giữ, chăm sóc khu di tích. Nơi đây cũng từng đón nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước về dâng hương tưởng niệm và trồng cây lưu niệm trong khuôn viên
Ngôi nhà hơn 150 năm lưu dấu người sáng lập Báo Tiếng Dân - ảnh 15
Không chỉ là một di tích lịch sử, ngôi nhà hơn 150 năm tuổi ở Thạnh Bình còn là địa chỉ đỏ lưu giữ kí ức về một nhân cách lớn của dân tộc. Những kỉ vật, tư liệu và các số Báo "Tiếng Dân" còn lại hôm nay tiếp tục kể câu chuyện về một người làm báo suốt đời lấy lợi ích của nhân dân và độc lập dân tộc làm lẽ sống, để lại dấu ấn bền vững trong lịch sử báo chí và lịch sử cách mạng Việt Nam