Gìn giữ tín ngưỡng Cầu ngư trong nhịp ra khơi đầu năm

VHO - Ngày 9.4, xã Nam Trạch, tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ ra khơi năm 2026. Đây không chỉ là sự kiện mở đầu mùa biển mới mà còn là dịp để cộng đồng ngư dân gìn giữ, lan tỏa giá trị văn hóa tín ngưỡng Cầu ngư – nét đẹp truyền đời gắn bó với hành trình vươn khơi bám biển.

Lễ ra khơi đầu năm ở Nam Trạch từ lâu đã vượt ra ngoài ý nghĩa của một hoạt động sản xuất, trở thành sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng đặc trưng của cư dân vùng biển.

Gắn với tín ngưỡng Cầu ngư, nghi lễ thể hiện ước vọng mưa thuận gió hòa, trời yên biển lặng, tôm cá đầy khoang – những khát khao bình dị nhưng bền bỉ của bao thế hệ ngư dân.

Đây không chỉ là dịp động viên bà con thi đua lao động sản xuất mà còn là không gian kết nối cộng đồng, nơi niềm tin tâm linh hòa quyện với ý chí vươn khơi.

Từ những nghi thức truyền thống đến lời chúc đầu xuân, tất cả đều thể hiện sự tôn kính với biển cả – nguồn sống, đồng thời là nơi gửi gắm niềm tin trước mỗi chuyến đi dài ngày.

Không chỉ dừng lại ở niềm tin, tín ngưỡng còn gắn với trách nhiệm cộng đồng. Các tổ hợp tác trên biển hoạt động hiệu quả, tinh thần hỗ trợ nhau khi gặp nạn được phát huy, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân ngày càng được nâng cao.

Những chuyển biến này cho thấy sự thích ứng của cộng đồng ngư dân trong điều kiện mới – hiện đại hơn nhưng vẫn giữ được cốt lõi văn hóa truyền thống.

Trong bối cảnh hiện nay, dù đối mặt nhiều khó khăn như thời tiết diễn biến phức tạp, giá nhiên liệu tăng cao hay yêu cầu khắt khe về chống khai thác IUU (Illegal, Unreported and Unregulated fishing - khái niệm do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) và Liên minh châu Âu (EU) sử dụng để chỉ các hành vi gây hại nghiêm trọng đến nguồn lợi thủy sản và tính bền vững của môi trường biển), hoạt động khai thác hải sản của địa phương vẫn duy trì ổn định.

Trong hành trình đó, yếu tố văn hóa – tín ngưỡng tiếp tục đóng vai trò nâng đỡ tinh thần, tạo động lực để ngư dân bền bỉ bám biển.

Có thể khẳng định, mỗi con tàu ra khơi không chỉ mang theo sinh kế mà còn là biểu tượng của chủ quyền biển đảo. Niềm tin từ tín ngưỡng Cầu ngư vì thế càng thêm ý nghĩa, trở thành điểm tựa tinh thần cho ngư dân trước sóng gió đại dương.

Lễ ra khơi đầu năm ở Nam Trạch vì vậy không chỉ là khởi đầu của một mùa đánh bắt mới mà còn là sự tiếp nối bền bỉ của một di sản văn hóa sống động – nơi niềm tin, bản sắc và khát vọng vươn khơi hòa quyện, tạo nên sức mạnh cho cộng đồng ngư dân trong hành trình chinh phục biển cả.