Đặc sắc Lễ hội Cầu ngư hơn 240 năm trên đầm Thị Nại

VHO - Ngày 3.4, tại Lăng Ông Nam Hải, thôn Bình Thái, UBND xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai tổ chức Lễ hội Cầu ngư lần thứ I năm 2026. Đây là hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Phó Chủ tịch UBND xã Tuy Phước Thái Văn Thuận cho biết: “Lễ hội Cầu ngư là một trong những lễ hội truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của cư dân vùng đầm Thị Nại, thể hiện lòng tôn kính đối với cá Ông - vị thần bảo hộ của ngư dân, đồng thời gửi gắm ước nguyện về mưa thuận gió hòa, trời yên biển lặng, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Việc tổ chức Lễ hội không chỉ góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân gian truyền thống tốt đẹp của cha ông, mà còn tạo không khí vui tươi, đoàn kết trong cộng đồng dân cư, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân”.

Lăng Cá Ông (Nam Hải) đặt tại thôn Bình Thái, xã Tuy Phước, được xây dựng từ năm 1785. Hằng năm, tổ chức hai dịp lễ chính là giỗ Cá Ông (mùng 5 tháng 9 âm lịch) và Lễ Cầu ngư (16 tháng 2 âm lịch).

Trải qua hơn 240 năm, Lễ hội đã trở thành sinh hoạt văn hóa tâm linh không thể thiếu của người dân, với mong ước mưa thuận gió hòa, biển yên sóng lặng, ra khơi thuận lợi, đánh bắt được nhiều hải sản, góp phần nâng cao đời sống và phát triển kinh tế địa phương.

Lễ hội năm nay được tổ chức trang trọng, gồm nhiều nghi thức truyền thống. Mở đầu là phần lễ theo nghi thức Nhà nước do UBND xã Tuy Phước thực hiện. Sau đó, các nghi lễ dân gian được tổ chức với hoạt động ra Đầm rước thần Nam Hải về Lăng, tế lễ kết hợp hát Bá Trạo…

Bên cạnh phần lễ, phần hội diễn ra phong phú với nhiều hoạt động đặc sắc. Nổi bật là chương trình hát múa Bá Trạo tái hiện sinh hoạt lao động của ngư dân qua các động tác chèo thuyền, kéo lưới.

Ngoài ra còn có các trò chơi dân gian như kéo co, đập ấm, nhảy bao bố, bắt vịt, hứa hẹn thu hút đông đảo người dân tham gia. Đặc biệt, từ ngày 4 - 6.4, biểu diễn ba đêm hát tuồng phục vụ người dân và du khách.

Hiện nay, vạn nghề dọc đầm Thị Nại, xã Tuy Phước có trên 95% hộ dân sống bằng nghề biển và các hoạt động liên quan như nuôi trồng thủy sản, đan lưới, buôn bán hải sản. Vì vậy, Lễ hội Cầu ngư và giỗ Cá Ông, cũng như các hoạt động Bá Trạo không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn gắn bó mật thiết với đời sống kinh tế, văn hóa của cộng đồng.

Điểm mới của Lễ hội năm nay là lần đầu tiên UBND xã Tuy Phước tổ chức Hội đua thuyền rồng cự ly 2.000m trên sông Hà Thanh vào sáng 4.4, với sự tham gia của 5 đội đến từ các thôn ven đầm Thị Nại gồm Bình Thái, Lộc Hạ, Nhân Ân, Diêm Vân và Quảng Vân. Hoạt động này góp phần tạo thêm không khí sôi động, đồng thời hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Để bảo tồn, phát huy giá trị phục vụ phát triển du lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch yêu cầu Sở VHTTDL xây dựng hồ sơ đề nghị ghi danh Lễ hội Cầu ngư Bình Thái vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.