Australia điều tra Meta, TikTok, Google vì nghi vi phạm lệnh cấm mạng xã hội

VHO - Chính phủ Australia đang tiến hành điều tra các tập đoàn công nghệ lớn như Meta, TikTok và Google vì cáo buộc vi phạm lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.

Theo Guardian, động thái này được đưa ra sau khi cơ quan an toàn trực tuyến của Australia cảnh báo rằng nhiều trẻ em vẫn duy trì tài khoản trên các nền tảng phổ biến.

Một khảo sát với gần 900 phụ huynh cho thấy khoảng 31% cho biết con họ vẫn sở hữu ít nhất một tài khoản mạng xã hội sau khi lệnh cấm có hiệu lực, giảm so với mức 49% trước đó. Tuy nhiên, trong số những trẻ dưới 16 tuổi từng có tài khoản trên Instagram, Snapchat và TikTok, gần 70% vẫn duy trì quyền truy cập.

Theo thông tin công bố ngày 31.3, hàng loạt nền tảng gồm Instagram, Facebook, Snapchat, TikTok và YouTube đang bị điều tra vì có khả năng không tuân thủ quy định. Bộ trưởng Truyền thông Australia Anika Wells cho rằng các công ty công nghệ “chưa làm đủ” để thực thi lệnh cấm.

Ủy ban An toàn Điện tử Australia nhận định các công nghệ kiểm soát độ tuổi hiện nay, như ước tính tuổi qua khuôn mặt, chưa hiệu quả, đồng thời cáo buộc một số nền tảng áp dụng cơ chế lỏng lẻo, cho phép người dùng thử xác minh nhiều lần cho đến khi vượt qua.

Phát biểu tại Canberra, bà Wells nhấn mạnh: “Nếu các công ty này muốn kinh doanh tại Australia,  họ phải tuân thủ luật pháp Australia”.

Theo quy định có hiệu lực từ tháng 12 năm ngoái, các nền tảng như Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, Twitch, X, YouTube, Kick và Reddit bị xếp vào nhóm “nền tảng hạn chế độ tuổi”, cấm người dưới 16 tuổi tạo tài khoản. Các công ty phải triển khai các biện pháp hợp lý để ngăn chặn việc đăng ký hoặc sử dụng tài khoản trái quy định. Mức phạt tối đa có thể lên tới 49,5 triệu AUD.

Ủy ban An toàn điện tử (eSafety) cho biết đang tiếp tục thu thập bằng chứng trước khi quyết định có áp dụng chế tài đối với các nền tảng hay không.

Về phía doanh nghiệp, Meta cho biết cam kết tuân thủ quy định và hợp tác với chính phủ Australia. Tuy nhiên, công ty cũng cho rằng việc xác định chính xác độ tuổi trực tuyến là thách thức chung của toàn ngành, đặc biệt với nhóm người dùng ở ngưỡng 16 tuổi.

Meta đề xuất giải pháp xác minh độ tuổi chặt chẽ hơn ở cấp độ cửa hàng ứng dụng và hệ điều hành, kết hợp với sự đồng ý của phụ huynh trước khi người dùng trẻ có thể tải ứng dụng hoặc tạo tài khoản.

Trong khi đó, TikTok và Google chưa đưa ra phản hồi tại thời điểm hiện tại.

Chính phủ Australia cho biết hơn 4,7 triệu tài khoản mạng xã hội đã bị vô hiệu hóa, xóa hoặc hạn chế trong những ngày đầu sau khi lệnh cấm có hiệu lực từ ngày 10.12. Tuy nhiên, cơ quan chức năng không công bố chi tiết số lượng theo từng nền tảng.

Dù được đánh giá là một bước đi mạnh mẽ và từng được quảng bá tại Liên Hợp Quốc, hiệu quả thực tế của chính sách vẫn gây tranh luận khi nhiều báo cáo cho thấy trẻ em vẫn có thể tiếp cận mạng xã hội.

Trong báo cáo tuân thủ đầu tiên, eSafety thừa nhận số lượng tài khoản đã giảm nhưng “một tỷ lệ đáng kể trẻ em dưới 16 tuổi vẫn duy trì tài khoản trên các nền tảng bị hạn chế”.

Khảo sát cho thấy khoảng 7/10 phụ huynh có con từng sử dụng Facebook, Instagram, Snapchat hoặc TikTok trước thời điểm 10.12.2025 cho biết con họ vẫn giữ tài khoản. Đối với YouTube, khoảng 48,5% phụ huynh cho biết con vẫn tiếp tục sử dụng sau khi quy định có hiệu lực.

Chính phủ của Thủ tướng Anthony Albanese thừa nhận không thể xóa bỏ hoàn toàn các tài khoản ngay lập tức, nhưng kỳ vọng luật sẽ giúp giảm số lượng và hỗ trợ phụ huynh thiết lập quy tắc sử dụng trong gia đình.

Theo eSafety, nguyên nhân phổ biến nhất khiến trẻ em vẫn duy trì tài khoản là do các nền tảng chưa yêu cầu xác minh độ tuổi một cách nghiêm ngặt. Cơ quan này cũng bày tỏ lo ngại về một số “hành vi không phù hợp”, như việc cho phép người dùng thử xác minh nhiều lần hoặc thiếu cơ chế báo cáo tài khoản chưa đủ tuổi.

Ngoài ra, công nghệ ước tính tuổi qua khuôn mặt được đánh giá có sai số cao đối với nhóm gần 16 tuổi, khiến một số người dùng 14 – 15 tuổi vẫn có thể được xác định là trên 16 tuổi và tiếp tục sử dụng dịch vụ.