Tiếng hát cộng đồng đánh thức sức sáng tạo văn hóa từ cơ sở

VHO - Từ lời ca mang bản sắc địa phương đến những thanh âm bình dị của đời sống, sức sáng tạo văn hóa trong cộng đồng mở ra cách gìn giữ ký ức, trao truyền di sản và bồi đắp tinh thần đại đoàn kết toàn dân.

Sức sáng tạo văn hóa được nuôi dưỡng từ đời sống và duy trì qua các hoạt động cộng đồng, khi tiếng hát của người dân cất lên từ cơ sở, nghệ thuật quần chúng trở thành không gian thực hành văn hóa, khơi dậy ký ức tập thể và gắn kết cộng đồng.

Tinh thần ấy được khơi dậy tại Liên hoan nghệ thuật quần chúng “Tiếng hát đại đoàn kết” tỉnh Thái Nguyên lần thứ nhất năm 2026.

Tại khu vực II, 31 đội nghệ thuật đến từ 31 xã, phường tham gia biểu diễn trong 2 ngày 23 và 24.10 mang những nét văn hóa đặc trưng của từng địa phương lên sân khấu.

Theo thể lệ, mỗi đội biểu diễn 3 tiết mục với tổng thời lượng không quá 17 phút, mỗi tiết mục không chỉ thể hiện sự sáng tạo, tâm huyết và tình yêu nghệ thuật của các nghệ nhân, diễn viên quần chúng mà còn gửi gắm những thông điệp đẹp về tình yêu quê hương, đất nước, ca ngợi Đảng quang vinh, Bác Hồ vĩ đại, khẳng định sức mạnh của khối đại đoàn kết các dân tộc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. 

Phát biểu tại Liên hoan, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh Thái Nguyên Vũ Duy Hoàng nhấn mạnh, đại đoàn kết là truyền thống tốt đẹp được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy truyền thống đó, MTTQ Việt Nam các cấp luôn chú trọng tập hợp các tầng lớp nhân dân, hướng hoạt động về cơ sở để khơi dậy tinh thần yêu nước và ý thức cộng đồng.

Liên hoan là dịp để các địa phương giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, tôn vinh những hạt nhân văn nghệ, góp phần gìn giữ bản sắc và nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân.

Phát huy vai trò sáng tạo của người dân cũng là định hướng của chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 do Bộ VHTTDL triển khai, khuyến khích cộng đồng ghi lại và chia sẻ những âm thanh gắn với đời sống thường nhật.

Tiếng rao trên phố, lời ru trong gia đình, tiếng nhạc cụ dân tộc, âm thanh lao động hay giai điệu lễ hội đều lưu giữ những ký ức riêng và phản ánh đời sống cộng đồng.

Khi được ghi lại, những thanh âm ấy trở thành tư liệu văn hóa góp phần nhận diện bản sắc của từng vùng miền, cách tiếp cận này mở rộng không gian sáng tạo âm nhạc, đặt người dân vào vị trí chủ thể lưu giữ và kể câu chuyện văn hóa của chính mình.

Mỗi cá nhân có thể đóng góp tư liệu, trải nghiệm và cảm nhận riêng để làm phong phú đời sống âm nhạc Việt Nam.

Trên cơ sở đó, chương trình hướng tới xây dựng Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, tập hợp nguồn tư liệu âm thanh phục vụ bảo tồn, quảng bá và sáng tạo nghệ thuật, đồng thời cung cấp chất liệu cho phát triển công nghiệp văn hóa.

Sự kết nối giữa biểu diễn nghệ thuật quần chúng và lưu giữ thanh âm trên nền tảng số mở rộng cách thức bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa.

Những làn điệu truyền thống được tiếp nối qua thực hành cộng đồng, còn âm thanh đời thường có thêm cơ hội được ghi nhận, lưu trữ và chia sẻ rộng rãi.

Đối với Thái Nguyên, phát huy các hạt nhân văn nghệ cơ sở gắn với khuyến khích người dân lưu giữ thanh âm đời sống là hướng đi thiết thực để bảo tồn bản sắc, nâng cao đời sống tinh thần và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân từ nền tảng văn hóa cộng đồng.