Diễn viên Thu Hương tiết lộ những thử thách phía sau “Sơn thần - Thủy quái”, “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ”

VHO - Từ “Sơn thần - Thủy quái” đến “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ”, diễn viên Thu Hương, Liên đoàn Xiếc Việt Nam, phải thích nghi với phương thức biểu diễn mới, nơi kỹ thuật xiếc, diễn xuất và công nghệ trình chiếu cùng hòa quyện. Đằng sau những hình ảnh mãn nhãn trên sân khấu là quá trình tập luyện công phu, đòi hỏi nghệ sĩ không ngừng hoàn thiện bản thân.

Khi nghệ sĩ xiếc phải học cách “chung nhịp” với công nghệ

Đã tham gia nhiều cuộc thi quốc tế và giành được những giải thưởng, nhưng với diễn viên Thu Hương, việc biểu diễn trong Sơn thần thủy quái và Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ vẫn là những trải nghiệm mới, đặt ra không ít thử thách.

Khi công nghệ được đưa vào dàn dựng, nghệ sĩ không chỉ thực hiện tốt các động tác chuyên môn mà còn phải học cách phối hợp với ánh sáng, hình ảnh trình chiếu và những yêu cầu diễn xuất mở rộng.

Trong vở Sơn thần  - Thủy quái, diễn viên Thu Hương đảm nhận vai Mị Nương. Theo nữ diễn viên, hình tượng Mị Nương vốn gắn với tính cách nhẹ nhàng, thùy mị, nết na.

Tuy nhiên, khi được thể hiện trên sân khấu xiếc, nhân vật lại mang một sắc thái khác, bởi nghệ sĩ phải thực hiện những động tác đặc sắc, có độ khó và mức độ nguy hiểm cao.

“Đã là những động tác nguy hiểm thì không thể lúc nào cũng nhẹ nhàng được. Chúng tôi phải sử dụng cơ thể rất nhiều, đòi hỏi sự tập trung và kiểm soát kỹ thuật. Vì thế, Mị Nương ở rạp xiếc sẽ có một sắc thái khác”, diễn viên Thu Hương chia sẻ.

Sự khác biệt ấy cũng đặt ra yêu cầu cho cách thể hiện nhân vật. Nghệ sĩ phải bảo đảm kỹ thuật xiếc, thực hiện những động tác tạo điểm nhấn, đồng thời tìm cách biểu đạt cảm xúc để nhân vật không chỉ gây ấn tượng bằng khả năng trình diễn thể chất.

Trong quá trình đó, công nghệ trình chiếu mapping góp phần tạo nên diện mạo mới cho tiết mục.

Theo diễn viên Thu Hương, hình ảnh và hiệu ứng sân khấu giúp tôn lên vẻ đẹp của diễn viên, trang phục cũng như hình tượng nhân vật. Nếu ánh sáng truyền thống chủ yếu sử dụng những gam màu như vàng, trắng, xanh để chiếu sáng sân khấu, thì khi kết hợp công nghệ, hình ảnh nghệ sĩ được đặt trong một tổng thể có tính thẩm mỹ và cảm xúc rõ nét hơn.

Nữ diễn viên cho rằng sự cộng hưởng giữa người biểu diễn và công nghệ tạo nên những điểm nhấn, giúp tiết mục trở nên đẹp mắt, có cao trào và mang đến trải nghiệm cảm xúc trọn vẹn hơn cho khán giả.

Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả ấy, những gì diễn ra trên sân khấu phải được chuẩn bị kỹ lưỡng từ quá trình tập luyện.

Nếu với phương thức biểu diễn truyền thống, nghệ sĩ chủ yếu tập trung rèn luyện chuyên môn xiếc, thì khi có công nghệ, khối lượng công việc tăng lên đáng kể.

Diễn viên Thu Hương cho biết, thời gian tập luyện của diễn viên có thể tăng gấp đôi, bởi ngoài việc hoàn thiện động tác, họ còn phải phối hợp với đội ngũ kỹ thuật để từng chuyển động ăn khớp với hình ảnh trình chiếu.

“Ngày xưa, chúng tôi chỉ cần tập kỹ chuyên môn xiếc. Bây giờ có công nghệ vào thì lại phải tập cùng công nghệ. Để mapping ăn khớp với từng động tác, từng giai đoạn, chúng tôi phải tập luyện rất vất vả”, nữ diễn viên chia sẻ.

Thách thức không chỉ nằm ở việc ghi nhớ các động tác hay bảo đảm độ chính xác của kỹ thuật. Nghệ sĩ và đội ngũ công nghệ còn phải điều chỉnh nhiều lần để ánh sáng, hình ảnh và chuyển động trên sân khấu hòa quyện với nhau.

Mỗi bộ phận cần hiểu yêu cầu của bộ phận còn lại, cùng tìm ra phương án phù hợp để không làm ảnh hưởng đến chất lượng biểu diễn.

Một trong những khó khăn mà diễn viên Thu Hương từng trải qua là sự thay đổi của ánh sáng khi kết hợp với trình chiếu mapping.

Với sân khấu xiếc truyền thống, ánh sáng thường được bố trí để khán giả dễ dàng quan sát diễn viên. Nhưng khi công nghệ trình chiếu tham gia vào dàn dựng, ánh sáng cần được điều chỉnh để bảo đảm hiệu quả hình ảnh.

Và không gian lúc này tối hơn khiến việc quan sát trở nên khó khăn, đặc biệt khi thực hiện những động tác trên cao, từ đó tạo áp lực tâm lý cho nghệ sĩ.

Để khắc phục, diễn viên phải trao đổi với ban lãnh đạo và đội ngũ kỹ thuật về những vị trí cần bổ sung ánh sáng, những đoạn cần điều chỉnh nhằm vừa bảo đảm an toàn, vừa giữ được hiệu quả trình chiếu. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp và lắng nghe từ cả hai phía.

Ngay cả khi đã tập luyện kỹ, những buổi biểu diễn trước khán giả vẫn có thể xuất hiện khác biệt so với lúc tập. Vì thế, sự phối hợp giữa diễn viên với âm thanh, ánh sáng và hình ảnh không dừng lại ở khâu chuẩn bị mà tiếp tục được hoàn thiện qua thực tế biểu diễn.

.... nhưng công nghệ không thể thay thế những động tác xiếc điêu luyện

Phía sau một tiết mục tưởng như liền mạch, nơi khán giả chỉ nhìn thấy những chuyển động đẹp mắt và hình ảnh sân khấu giàu sức gợi, là nhiều giờ tập luyện, điều chỉnh và thử nghiệm.

Mục tiêu cuối cùng không phải để công nghệ và xiếc đứng cạnh nhau, mà để hai yếu tố hòa thành một chỉnh thể thống nhất.

“Đến khi biểu diễn, tất cả phải là một. Đó không còn là công nghệ, không còn là mapping hay xiếc riêng lẻ, mà phải trở thành tổng thể của một tiết mục”, diễn viên Thu Hương nhấn mạnh.

Bên cạnh những khó khăn về ánh sáng và thời gian tập luyện, diễn viên Thu Hương cho biết, công nghệ cũng mang lại những hỗ trợ thiết thực cho nghệ sĩ trong việc cảm nhận không gian và biểu đạt cảm xúc.

Trước đây, khi đạo diễn yêu cầu diễn viên hình dung mình đang ở trong một khu rừng hay trên dòng sông, nghệ sĩ phải tự tưởng tượng bối cảnh.

Với xiếc, điều này không đơn giản, bởi khi thực hiện những động tác khó, diễn viên cần tập trung cao độ vào cơ thể, giữ thăng bằng và kiểm soát kỹ thuật. Việc đồng thời hình dung đầy đủ không gian và câu chuyện đòi hỏi nhiều nỗ lực.

Nhưng khi có hình ảnh công nghệ trình chiếu, khu rừng hay dòng sông hiện hữu ngay trên sân khấu, giúp diễn viên cảm nhận rõ bối cảnh, thuận lợi hơn trong việc nhập vai và biểu đạt cảm xúc.

Công nghệ vì vậy không chỉ làm đẹp sân khấu mà còn có thể hỗ trợ quá trình diễn xuất, đưa nghệ sĩ đến gần hơn với không gian của câu chuyện.

Dẫu vậy, diễn viên Thu Hương khẳng định công nghệ không thể thay thế diễn viên, cũng không thể làm giảm độ khó hay sức nặng của những động tác xiếc.

Bởi vậy, với nữ diễn viên, điều quan trọng là phải giữ vững nền tảng chuyên môn, tiếp tục rèn luyện những động tác đặc sắc, đồng thời trau dồi khả năng biểu đạt bằng gương mặt, cảm xúc và kỹ năng kết nối với khán giả.

Trong những dàn dựng mới, diễn viên còn phải đối mặt với yêu cầu diễn xuất đa dạng hơn. Có những đoạn, ngay sau khi hoàn thành động tác xiếc tốn sức, nghệ sĩ phải chuyển sang thoại và thể hiện cảm xúc nhân vật.

Sự chuyển đổi nhanh chóng ấy đòi hỏi họ không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải học hỏi thêm nhiều kỹ năng.

Những yêu cầu này cũng được diễn viên Thu Hương cảm nhận rõ khi tham gia Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ, chương trình dinner show đầu tiên của Liên đoàn Xiếc Việt Nam.

Dù từng biểu diễn tại nhiều chương trình dinner show, việc trực tiếp đứng trên sân khấu rạp xiếc, kết hợp với công nghệ hiện đại để tạo nên một hình thức trình diễn mới vẫn mang đến cho nữ diễn viên niềm hạnh phúc và tự hào.

Với diễn viên Thu Hương, đây vừa là cơ hội để nghệ sĩ xiếc phát huy khả năng, vừa là động lực để mỗi người tiếp tục hoàn thiện bản thân, thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao của sân khấu.

Đằng sau ánh hào quang, những hình ảnh đẹp mắt và cảm xúc thăng hoa mà khán giả cảm nhận được là mồ hôi, công sức cùng quá trình phối hợp bền bỉ giữa nghệ sĩ và đội ngũ kỹ thuật.

Công nghệ có thể mở rộng không gian biểu diễn, làm nổi bật hình tượng nhân vật và tăng sức hấp dẫn cho tiết mục, nhưng nền tảng vẫn là tài năng, kỹ thuật và sự lao động nghiêm túc của người nghệ sĩ.

Với diễn viên Thu Hương, niềm hạnh phúc khi được sáng tạo và biểu diễn trong sự kết hợp với công nghệ cũng đi cùng trách nhiệm tiếp tục học hỏi, rèn luyện.

Bởi chỉ khi nghệ sĩ đủ năng lực làm chủ chuyên môn và hòa quyện với những phương thức dàn dựng mới, công nghệ mới thực sự trở thành điểm tựa để tôn vinh giá trị của nghệ thuật xiếc, thay vì làm lu mờ những nỗ lực của người biểu diễn.