Tái hiện “Đám cưới chuột” trong tranh dân gian Đông Hồ bằng AI qua MV “Tính chuyện trăm năm”

VHO - Lấy cảm hứng từ bức tranh dân gian “Đám cưới chuột”, MV “Tính chuyện trăm năm” không chỉ kể một câu chuyện tình yêu mà còn mở ra cách tiếp cận mới với di sản, nơi chất liệu văn hóa truyền thống được tái sinh bằng công nghệ AI trong một diện mạo đương đại.

 

MV Tính chuyện trăm năm là tác phẩm mới nhất của ca sĩ AnhHI Thanh Cường cùng nhạc sĩ Nguyễn Quang Long kết hợp với đạo diễn hình ảnh và AI Artis Xuân Mạnh AI thực hiện.

Giai điệu giao duyên kể chuyện tình yêu và khát vọng hạnh phúc

Tính chuyện trăm năm là một trong những ca khúc nằm trong album Thương câu dân ca của AnhHI Thanh Cường phát hành đầu năm 2026 và đây là tác phẩm thứ 2 được ekip của nam ca sĩ thực hiện MV với sự hỗ trợ của công nghệ AI. Có thể nói đây là một MV đậm đà màu sắc dân gian kết hợp với công nghệ AI mới nhất hiện nay.

Lựa chọn ca khúc mang màu sắc nhạc hát mừng đám cưới Tính chuyện trăm năm để thực hiện MV độc lập, ca sĩ AnhHI Thanh Cường cho biết: “Đây là một ca khúc rất đặc biệt mà tôi yêu thích nên đã lựa chọn để thực hiện MV độc lập. Ca khúc được nhạc sĩ Nguyễn Quang Long sáng tác với âm hưởng dân ca Bắc Bộ, nhưng lại mang tinh thần trẻ trung, tươi mới, đong đầy tình cảm xao xuyến trong tình yêu của người con trai.

Đó là tình cảm có chút hồi hộp, có chút mong chờ, có chút trưởng thành. Và, hơn cả là ca khúc cho thấy khát khao yêu- một tình yêu giản dị, nhưng bền chặt lâu dài, khát khao tương lai đầm ấm, hạnh phúc mãi mãi của đôi uyên ương.

Tôi hy vọng những đôi trai gái đang yêu nghe được ca khúc này sẽ luôn hạnh phúc bên nhau, những bạn trai, bạn gái chưa yêu nghe ca khúc này sẽ có niềm tin vào những điều tốt đẹp của tình yêu để sẵn sàng yêu và đón nhận tình yêu”.

Ca khúc Tính chuyện trăm năm mang một màu sắc âm nhạc dân gian đậm chất Bắc Bộ được “làm mềm” trong cấu trúc ca khúc hiện đại, dễ nghe, dễ nhớ. Không đi theo hướng phục dựng nguyên bản, ca khúc lựa chọn cách gợi không khí qua thanh âm, cách luyến láy và đặc biệt là cấu trúc đối đáp gần với lối hát giao duyên.

Một điểm nhấn quan trọng trong màu sắc âm nhạc là phần ngâm theo lối lẩy Kiều do NSND Thanh Hoài thực hiện. Đoạn lẩy Kiều này xuất hiện ở giữa như một đoạn chen, không chỉ tạo điểm dừng về cảm xúc mà còn mở ra chiều sâu văn hóa, giúp bài hát chạm thêm vào ý nghĩa về đạo lý, về “nghĩa nặng tình sâu” trong đời sống người Việt.

Sự kết hợp giữa giai điệu hiện đại, chất liệu dân gian và yếu tố ngâm cổ truyền tạo nên một tổng thể hài hòa, vừa quen vừa mới.

Ca khúc đặt tình yêu đôi lứa trong mối quan hệ với gia đình và xã hội. Ở đó, tình yêu không chỉ là cảm xúc riêng tư, mà là sự khởi đầu cho một hành trình dài có trách nhiệm, có sự gắn bó giữa hai họ, có ước mơ về tương lai chung. Cụm từ “trăm năm” không chỉ là lời hẹn ước, mà còn là cách nhấn mạnh giá trị bền vững của hôn nhân.

MV Tính chuyện trăm năm được thực hiện hoàn toàn bằng công nghệ AI dưới hình thức hoạt hình. MV lấy cảm hứng từ hình ảnh, câu chuyện Đám cưới chuột trong tranh dân gian Đông Hồ.

Đây cũng là sản phẩm mà tác giả ca khúc, người con của Kinh Bắc - nhạc sĩ Nguyễn Quang Long thực hiện nhân dịp UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, lễ đón nhận diễn ra vào ngày 26.3.2026 vừa qua.

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long cho biết, anh đã nỗ lực cùng ca sĩ AnhHI Thanh Cường ra mắt sản phẩm để góp phần nhỏ trong tôn vinh và lan tỏa giá trị di sản vùng Kinh Bắc - nơi anh sinh ra và lớn lên.

“Viết lại” câu chuyện "Đám cưới chuột" bằng công nghệ AI

Đám cưới chuột là một trong những bức tranh Đông Hồ tiêu biểu, có tuổi đời hơn 500 năm. Ở nghĩa gốc, bức tranh là tiếng nói châm biếm sâu sắc xã hội phong kiến thông qua hình ảnh chuột dâng lễ vật (chim, cá) cho mèo để được yên ổn tổ chức đám cưới. Bức tranh cũng gửi gắm ước vọng hạnh phúc, sự hài hòa giữa tầng lớp thống trị và bị trị thời đó.

Ekip thực hiện MV Tính chuyện trăm năm đã lấy cảm hứng từ hình ảnh của bức tranh Đám cưới chuột nhưng trong một tinh thần mới mẻ, tràn ngập màu sắc của hạnh phúc, tươi vui và dâng đầy nguyện ước cuộc sống bình an, êm ấm cho mỗi đôi lứa.

Nhà văn, nhà báo Hồ Điệp Thanh Thanh - tác giả kịch bản MV cho biết, cô và ekip quyết định không chỉ tái hiện bức tranh Đám cưới chuột mà còn “viết lại” câu chuyện theo tinh thần đương đại, ấm áp, nhân văn và giàu cảm xúc.

Êkip mong muốn thông qua MV, hình ảnh Đám cưới chuột sẽ trở nên gần gũi với giới trẻ hơn, từ đó góp sức nhỏ lan tỏa vẻ đẹp di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp tranh dân gian Đông Hồ rộng khắp hơn nữa theo ngôn ngữ, góc nhìn, sáng tạo mới, hiện đại.

AnhHI Thanh Cường chia sẻ, rất thích tinh thần làm mới của ekip sáng tạo, vừa Bắc bộ, vừa dân gian, vừa gần gũi, nhất là cách tạo hình các nhân vật chuột trong đoàn rước dâu trong dáng hình hiện đại, dễ thương, đáng yêu phù hợp với “gu” thưởng thức của khán giả đương thời.

“Tôi hy vọng MV của mình được góp sức lan tỏa vẻ đẹp của tranh dân gian Đông Hồ. Tôi cũng cảm thấy may mắn khi mình được sống trong kỷ nguyên công nghệ, nhờ sự phát triển của AI nên mới có cơ hội thực hiện những dự án MV lấy cảm hứng từ văn hóa thuận lợi như những gì chúng tôi đã và đang làm”, AnhHI Thanh Cường bày tỏ.

MV Tính chuyện trăm năm kể câu chuyện ở một làng quê Bắc Bộ với những hình ảnh thân thuộc: mái nhà ba gian hai chái, giàn trầu, cây cau, sân gạch, ao nước… Nơi làng quê ấy, có một chàng chuột đang hồi hộp, mong ngóng, đi ra đi vào chờ đợi ngày trọng đại.

Xung quanh là không khí chuẩn bị rộn ràng của gia đình, họ hàng với trầu cau, sính lễ; lũ trẻ nô đùa tạo nên một đời sống sinh động, gần gũi.

Ở bên nhà nàng chuột, là hình ảnh cô dâu soi gương, cha mẹ tất bật sửa soạn, xen lẫn cảm xúc chờ đợi và mơ mộng. Hai không gian song song này vừa phản chiếu phong tục cưới hỏi truyền thống của người Việt, vừa làm nổi bật tâm lý đôi uyên ương đang nóng lòng, hồi hộp trước giây phút “rước nàng về dinh”.

Và rồi, đám cưới cũng diễn ra với không khí trang trọng cùng đoàn rước, kiệu hoa, võng lọng gợi nhắc rõ nét bố cục của tranh Đông Hồ và nét đẹp văn hóa cưới hỏi ngày xưa.

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, tác giả ca khúc Tính chuyện trăm năm bày tỏ, anh thấy ca khúc của mình dường như thêm nhiều lớp ý nghĩa về hạnh phúc nhờ không khí sinh động, vui tươi tưng bừng qua màu sắc tranh dân gian Đám cưới chuột của MV.

“MV phản ánh rõ nét tinh thần đoàn kết, sum vầy của các gia đình họ mạc nơi làng quê Việt Nam từ xưa đến nay. Tôi đặc biệt thích các chú chuột con ngộ nghĩnh, xinh đẹp trong MV, cho thấy được sự viên mãn của đàn con đàn cháu nối tiếp nhau. Ước mơ được gửi gắm trong ca khúc của tôi là vậy, mong mỗi tình yêu, mỗi gia đình luôn hạnh phúc, viên mãn”, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long chia sẻ.

MV Tính chuyện trăm năm không chỉ kể lại một đám cưới, mà còn thể hiện cách nhìn mới đối với di sản. Từ một tác phẩm dân gian mang tính ẩn dụ xã hội, câu chuyện được chuyển hóa thành giấc mơ về tình yêu bền chặt, gia đình sum vầy và đời sống bình yên.

Việc sử dụng công nghệ AI để tạo dựng toàn bộ hình ảnh cho thấy một hướng tiếp cận mới: dân gian không bị đóng khung trong quá khứ, mà có thể được tái tạo bằng ngôn ngữ thị giác hiện đại, từ đó tiếp tục sống trong cảm nhận của người hôm nay.

Đạo diễn hình ảnh và AI Artis Xuân Mạnh AI cho biết, dưới định hướng của Giám đốc sáng tạo Hồ Điệp Thanh Thanh, chúng tôi đã chọn một con đường không dễ: dùng công nghệ AI thế hệ mới để kể một câu chuyện thuần Việt - đám cưới chuột, biểu tượng hạnh phúc đã tồn tại hàng trăm năm trong ký ức dân gian.

Tuy nhiên, khi những hình ảnh đoàn rước dâu qua cầu tre, qua cánh đồng lúa chín, hay ánh nến lung linh trên bàn thờ gia tiên… được dựng nên không phải bởi bàn tay họa sĩ mà bởi trí tuệ nhân tạo thì tôi thấy rằng, đó không còn là câu chuyện về công nghệ nữa, mà là câu chuyện về cách một di sản văn hóa tìm thấy bản thể khác của chính mình trong kỷ nguyên số.

“Tôi cũng muốn nhấn mạnh, MV không phải là phục dựng tranh Đông Hồ. Đây là một ngôn ngữ hình ảnh mới được lấy cảm hứng từ nét dân gian tranh Đông Hồ, nhưng được kể bằng kỹ thuật hoạt hình AI hiện đại”, đạo diễn hình ảnh và AI Artis Xuân Mạnh AI chia sẻ.

Để thực hiện MV, đạo diễn hình ảnh và AI Artis Xuân Mạnh AI đã trải qua nhiều khoảng thời gian trăn trở, tìm hiểu kỹ lưỡng, sâu sắc về vẻ đẹp, văn hóa Bắc Bộ, tranh dân gian Đông Hồ.