Hệ thống hạ tầng và chuỗi cung ứng xăng E10 đã sẵn sàng

VHO - Chỉ còn chưa đầy một tuần trước mốc thời gian 1.6 2026, hệ thống hạ tầng và chuỗi cung ứng xăng sinh học E10 tại Việt Nam đã hoàn tất chuẩn bị, từ nguồn cung nguyên liệu đến năng lực phân phối.

Ngày 26.5, tại cuộc họp do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã thông tin chi tiết về việc sử dụng xăng E10.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, với sự chuẩn bị bài bản từ thể chế chính sách, nguồn cung nguyên liệu đến năng lực phối trộn và hệ thống phân phối, Việt Nam đã sẵn sàng cho việc đưa xăng sinh học E10 phân phối ra thị trường.

Trước đó, ngày 7.11.2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT (Thông tư 50). 

Theo Thông tư này, từ ngày 1.6.2026, xăng không chì phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. 

Sự xuất hiện của xăng E10 sẽ thay thế vị trí của xăng khoáng truyền thống, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của thị trường năng lượng Việt Nam. 

Tuy nhiên, nhằm đảm bảo quyền lợi và sự an toàn tuyệt đối cho một số dòng xe quá cũ không tương thích với E10, Bộ Công Thương cũng đã đưa ra một quyết định linh hoạt là tiếp tục duy trì, phối trộn và pha chế xăng E5RON92 đến hết ngày 31.12.2030. Điều này tạo ra một khoảng đệm kỹ thuật hợp lý, giúp người tiêu dùng có thời gian chuyển đổi phương tiện mà không gặp bất kỳ trở ngại nào trong sinh hoạt hàng ngày.

Việc kiên trì thực hiện lộ trình đưa xăng E10 vào thị trường không đơn thuần là một quyết định hành chính, mà còn mang lại những giá trị to lớn trên nhiều mặt.

Việc sử dụng xăng sinh học E10 giúp giảm phát thải các loại khí nhà kính một cách trực tiếp, giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch đang ngày càng cạn kiệt, hướng tới nền kinh tế xanh, carbon thấp.

Đây là hành động thiết thực góp phần hiện thực hóa cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế về việc đưa phát thải ròng khí CO2 về "0" (Net Zero) vào năm 2050.

Cùng với đó, phát triển nhiên liệu tái tạo giúp giảm phụ thuộc vào việc nhập khẩu xăng dầu, giảm thiểu rủi ro đứt gãy nguồn cung do các xung đột địa chính trị và vũ trang trên thế giới; tạo đầu ra ổn định cho nông sản bằng cách phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học từ các vùng trồng cây nguyên liệu như sắn, ngô, mía. 

Đồng thời, tận dụng triệt để phụ phẩm nông nghiệp như rơm, rạ, trấu và các loại sinh khối để xây dựng các nhà máy sản xuất ethanol, nâng cao chuỗi giá trị cho người nông dân.

Một trong những mối quan tâm lớn nhất của người tiêu dùng khi chuyển đổi sang xăng E10 là mức độ ảnh hưởng của loại nhiên liệu này đến phương tiện giao thông.

Về vấn đề này, sau quá trình kiểm tra, lấy ý kiến và đánh giá từ các bên liên quan, cơ quan chức năng cho biết tất cả các loại xe đều phù hợp để sử dụng xăng E10.

Theo nghiên cứu của PGS. Phạm Hữu Tuyến (giảng viên cao cấp Đại học Bách khoa Hà Nội), xăng E10 có ảnh hưởng không đáng kể đến việc giảm công suất, hao nhiên liệu hay hao mòn chi tiết máy so với xăng khoáng truyền thống. Người dân hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng mà không lo ngại về việc giảm tuổi thọ động cơ.

Bên cạnh đó là sự đồng thuận từ các hãng xe lớn. Các văn bản từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng như các hãng sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy lớn như Toyota, Honda, Hyundai… đều khẳng định hầu hết ô tô, xe máy đang lưu hành trên lãnh thổ Việt Nam đều sử dụng được xăng E10. 

Ngoại trừ một số dòng xe tải hạng nhẹ sản xuất từ năm 1996 đến 2023 (nay đã dừng sản xuất) và một số ít dòng xe máy cũ, cơ quan chức năng đã có văn bản chi tiết kèm theo để khuyến cáo riêng cho người dùng.

Kinh nghiệm quốc tế cũng chỉ ra rằng, trên thế giới hiện đã có hơn 60 quốc gia sử dụng xăng E10, thậm chí là E15 hoặc cao hơn từ nhiều năm qua.

Tại Việt Nam, minh chứng từ thực tế cũng vô cùng thuyết phục. Bộ Công Thương và các doanh nghiệp cho biết, từ thực tế phân phối xăng E5 trên toàn quốc (từ tháng 1.2018) và quá trình thử nghiệm, phân phối xăng E10 đến nay, các đơn vị chưa nhận được bất kỳ khiếu nại chính thức nào từ phía người tiêu dùng về chất lượng xăng hay các tác động tiêu cực đến hiệu suất và tuổi thọ của động cơ.

Mặc dù vậy, để bảo vệ quyền lợi tối đa cho người tiêu dùng, cơ quan chức năng lưu ý cần phải đặc biệt quan tâm kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu chất lượng như: xăng gốc phối trộn với ethanol, tỉ trọng phối trộn đảm bảo theo tiêu chuẩn, quy chuẩn của Bộ Khoa học và Công nghệ. 

Cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra tại các cơ sở phối trộn, đại lý bán lẻ và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, không để xăng kém chất lượng lọt ra thị trường.

Để phục vụ cho mốc thời gian ngày 1.6.2026, Bộ Công Thương đã phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai đồng bộ các phương án hạ tầng cung ứng, đưa năng lực toàn hệ thống vượt xa nhu cầu thực tế.

Về nguồn cung Ethanol (E100), với mức tiêu thụ xăng bình quân khoảng 1 triệu m3/tháng, nhu cầu E100 để phối trộn xăng E10 ước khoảng 100.000m3/tháng. Hiện nay, các doanh nghiệp đã chủ động hoàn toàn nguồn cung thông qua hai kênh ổn định.

Sản xuất trong nước đạt khoảng 25.000m3/tháng; nhập khẩu đạt khoảng 75.000m3/tháng.

Tính đến ngày 23.4.2026, cả nước đã có 13/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu tham gia đầu tư hệ thống trạm phối trộn xăng sinh học. 

Trong đó, riêng 3 doanh nghiệp lớn đã sở hữu công suất phối trộn cực kỳ mạnh mẽ: Petrolimex đạt 455.000m3/tháng và đang tiếp tục mở rộng lên 550.000m3/tháng; PVOIL đạt 320.000m3/tháng; Saigon Petro (Công ty TNHH MTV Dầu khí TP.HCM) đạt 120.000m3/tháng.

Bên cạnh 3 "ông lớn" trên, hiện có thêm 10 doanh nghiệp đang chờ cấp giấy phép pha chế với tổng công suất dự kiến khoảng 297.600m3/tháng. 

Khi các đơn vị này được cấp phép, tổng công suất phối trộn của cả 13 doanh nghiệp đạt tới 1.178.600m3/tháng, hoàn toàn vượt nhu cầu tiêu thụ 1 triệu m3/tháng của cả nước.

Ngoài ra, Nhà máy lọc hóa dầu Bình Sơn sẵn sàng bổ sung năng lực phối trộn từ 20.000 - 40.000m3/tháng (trong tháng 5.2026) và nâng lên 70.000 - 90.000m3/tháng từ tháng 6.2026 khi có yêu cầu, tạo ra một bệ đỡ dự phòng vô cùng vững chắc.

Hạ tầng phân phối giữ vai trò quyết định đưa xăng E10 đến tay người tiêu dùng.

Do hệ thống bán lẻ toàn quốc đã có kinh nghiệm vận hành xăng E5RON92, việc chuyển đổi từ xăng khoáng RON95 sang E10 chỉ là khâu nâng cấp, điều chỉnh kỹ thuật vận hành chứ không cần đầu tư mới quy mô lớn.

Các doanh nghiệp đang tiến hành súc rửa, làm sạch bồn chứa, cột bơm, đường ống và phương tiện vận chuyển đang dùng cho xăng khoáng để chuyển sang phù hợp với xăng E10RON95.

Việc này có thể gây gián đoạn kinh doanh tạm thời và phát sinh chi phí nhưng đều nằm trong tầm kiểm soát và lộ trình tính toán của các đơn vị.

Hai doanh nghiệp đầu mối lớn nhất chiếm 70 - 75% thị phần bán lẻ là Petrolimex và PVOil đã đi tiên phong thực hiện việc chuyển đổi này một cách bài bản.

PVOil đã chủ động thử nghiệm tại Hà Nội và Hải Phòng từ tháng 8.2025; sau đó chính thức phân phối E10 trên toàn hệ thống gần 1.000 cửa hàng từ ngày 15.5.2026.

Petrolimex tiến hành thử nghiệm tại khu vực phía Nam gồm TP. HCM, Vũng Tàu và đã chính thức phân phối trên toàn hệ thống từ ngày 20.5.2026.

Việc các doanh nghiệp lớn vào cuộc và chuyển đổi thành công trước thời hạn là tiền đề vững chắc để các đơn vị kinh doanh xăng dầu còn lại hoàn thiện phương án, sẵn sàng cho việc đồng loạt đưa xăng sinh học E10 ra thị trường từ ngày 1.6.2026 theo đúng lộ trình đã đề ra.