Kỳ 1 – Từ 477 sản phẩm OCOP đến hành trình mua sắm của du khách

VHO - Đà Nẵng trong không gian phát triển mới có 477 sản phẩm OCOP còn hiệu lực và một thị trường du lịch tăng trưởng mạnh. Nhưng khoảng cách từ sản phẩm được công nhận đến món quà được du khách lựa chọn chỉ có thể thu hẹp khi OCOP đi vào đúng điểm chạm, được kể bằng câu chuyện bản địa và đáp ứng nhu cầu mua sắm thực tế.

Đây cũng là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm, ý kiến trao đổi tại hội thảo “Kết nối sản phẩm OCOP với chuỗi cung ứng du lịch thành phố Đà Nẵng” (gọi tắt là Hội thảo kết nối OCOP với du lịch Đà Nẵng) do Sở VHTTDL Đà Nẵng tổ chức cuối tháng 8.2026.

Câu hỏi được đặt ra không còn dừng ở việc có bao nhiêu sản phẩm được xếp hạng sao. Vấn đề là sản phẩm xuất hiện ở đâu trong hành trình của khách, ai chọn đưa sản phẩm vào khách sạn, sân bay, khu điểm du lịch và làm thế nào để du khách mua lại sau khi rời thành phố.

Toàn thành phố Đà Nẵng có 477 sản phẩm OCOP còn hiệu lực, gồm 4 sản phẩm 5 sao, 80 sản phẩm 4 sao và 393 sản phẩm 3 sao. Nhóm thực phẩm chiếm khoảng 71,7%, thủ công mỹ nghệ khoảng 13,63%; phần còn lại thuộc nhóm dược liệu, dịch vụ và các nhóm khác. Thành phố đã hình thành 28 điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP tại nhiều địa bàn.

Địa bàn Đà Nẵng sau hợp nhất với tỉnh Quảng Nam đã nối liền những vùng nguyên liệu miền núi, trung du, đồng bằng, làng nghề với các đô thị, khu nghỉ dưỡng, sân bay và tuyến du lịch ven biển. Không chỉ là mở rộng về địa giới, mà cùng với đó là mở rộng cơ hội, khả năng tổ chức lại mối liên kết giữa nơi sản xuất, nơi trải nghiệm và nơi tiêu thụ trong cùng một không gian kinh tế - văn hóa.

Thị trường lớn, điểm gặp vẫn còn thưa

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Đà Nẵng phục vụ 9,77 triệu lượt khách lưu trú, tăng 22,5% so với cùng kỳ; khách quốc tế đạt 5,2 triệu lượt, tăng 28,7%, chiếm 52,8%. Doanh thu lưu trú, ăn uống và lữ hành đạt 34.700 tỉ đồng.

Ở góc nhìn thị trường, ông Lê Quốc Việt, Tổng Giám đốc Santa Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP Đà Nẵng đặt cạnh nhau hai dòng chảy: 477 sản phẩm OCOP và 9,77 triệu lượt khách lưu trú trong nửa đầu năm 2026. Nguồn cung đã có, sức cầu rõ ràng, nhưng hai phía chưa gặp nhau ở quy mô tương xứng.

Một chỉ dấu khác nằm ở cơ cấu chi tiêu. Theo phân tích của ông Lê Quốc Việt, mua sắm chiếm khoảng 12–15% tổng chi tiêu chuyến đi của khách quốc tế tại Việt Nam, trong khi ở nhiều nước trong khu vực, tỷ trọng này trên 20–25%. Chi tiêu bình quân của một khách quốc tế tại Việt Nam được dẫn ở mức khoảng 900–1.000 USD, tại Thái Lan khoảng 1.500–1.600 USD.

Đà Nẵng không khởi đầu từ số không, các tham luận tại hội thảo kết nối OCOP với du lịch Đà Nẵng đã ghi nhận các trường hợp như HTX Nông nghiệp Xanh Gò Nổi, cơ sở Phúc Rose tại làng quật Cẩm Hà đưa sản phẩm vào một số khách sạn, không gian ẩm thực và trải nghiệm Hội An; KOI Resort & Residence Da Nang bố trí không gian trưng bày tại cơ sở lưu trú; điểm “Tinh hoa Đà Nẵng” tại nhà ga quốc tế T2 tạo thêm nơi tiếp cận ngay trên hành trình hàng không.

Diễn biến mới cho thấy cơ hội để OCOP kết nối với thị trường du lịch Đà Nẵng vẫn đang tiếp tục mở rộng. Theo thống kê từ Sở VHTTDL Đà Nẵng, lũy kế  9 tháng năm 2026, các cơ sở lưu trú trên địa bàn phục vụ ước hơn 15,8 triệu lượt khách, doanh thu lưu trú, ăn uống ước đạt 52.945 tỉ đồng, doanh thu lữ hành ước 4.028 tỉ đồng, tăng hơn 25% so với cùng kỳ năm 2025.

Ngành du lịch cũng hỗ trợ các địa phương hoàn thiện sản phẩm, kết nối doanh nghiệp với thị trường, phát triển mô hình du lịch cộng đồng tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa; nghiên cứu đưa sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương lên nền tảng Shopee phục vụ hoạt động quảng bá và tiêu dùng của du khách.

Cùng với xúc tiến thị trường, Đà Nẵng chú trọng củng cố và đa dạng hóa sản phẩm du lịch, xây dựng, phối hợp tổ chức các chương trình trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, show diễn và phát triển sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch xanh. Các tour kết nối trung tâm thành phố với khu vực phía Tây, phía Nam từng bước được hình thành, gắn với du lịch cộng đồng, nông nghiệp, sinh thái và sản phẩm OCOP.

Bốn điểm chạm và một câu chuyện địa phương

Nhà ga T2 được nhìn nhận như điểm chạm thương hiệu cuối cùng của thành phố trước khi du khách rời đi. Theo Công ty Cổ phần Đầu tư Khai thác Nhà ga quốc tế Đà Nẵng (AHT), AHT xây dựng hành trình gồm bốn bước: Nhận biết – Trải nghiệm – Lựa chọn – Lan tỏa. Màn hình LED tại khu vực nhập cảnh giúp khách nhìn thấy thương hiệu; không gian “Tinh hoa Đà Nẵng” cung cấp trải nghiệm; quầy OCOP ở hành lang thương mại hỗ trợ quyết định mua; bao bì và thông tin thương hiệu tiếp tục kết nối sau chuyến đi.

Theo số liệu bước đầu do AHT đưa ra, không gian “Tinh hoa Đà Nẵng” có 14 ngành hàng, 40 mã sản phẩm, những mặt hàng địa phương dễ nhận biết, dễ sử dụng và tiện mang theo như mỳ Quảng ăn liền, bánh gạo lứt, mứt gừng, mật ong, bơ đậu phộng, rượu nếp ghi nhận tín hiệu tiêu thụ tốt.

Nhiều ý kiến cũng  cho rằng, phải đặt đúng sản phẩm vào đúng điểm bán. Sản phẩm cồng kềnh, cần “câu chuyện”, giải thích dài khó phù hợp một quyết định “mua nhanh”; quà MICE, sản phẩm đặt trong phòng nghỉ, món ăn nhà hàng hay trải nghiệm làng nghề lại có yêu cầu riêng về quy cách, giá, câu chuyện và hình thức cung cấp.

Bà Lê Thị Bích Luyện, đại diện Công ty TRIMICO, đơn vị chuyên nghiên cứu, phát triển, sản xuất và phân phối các sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ Sâm Ngọc Linh và dược liệu di sản Việt Nam cho rằng chất lượng giúp khách tin, còn câu chuyện giúp khách nhớ, yêu và kể lại.

Từ thực tế TRIMICO, câu chuyện sản phẩm cần có năm lớp: Vùng đất, nguyên liệu, con người, sự ra đời của sản phẩm và giá trị trở lại cộng đồng. Cách tiếp cận “nhìn thấy – chạm và thử – hiểu – kể lại” biến việc kể chuyện thành trải nghiệm qua bao bì, dùng thử, mã QR, video và người giới thiệu, thay vì chỉ kéo dài phần thuyết minh quảng cáo.

Từ đó, TRIMICO đề xuất xây dựng “ngân hàng câu chuyện” OCOP, nâng năng lực định vị thương hiệu và nội dung số, phát triển các điểm kể chuyện tại sân bay, khách sạn, điểm du lịch, liên kết với lữ hành và hình thành dòng “Quà Đà Nẵng” được chọn lọc. Điều kiện của cách làm này là câu chuyện phải đúng nguồn gốc, con người và giá trị thực của sản phẩm, tránh biến mọi món hàng thành một lời quảng bá na ná nhau.

Đưa sản phẩm trở lại nơi nó được tạo ra

Trong câu chuyện ở Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Gò Nổi (HTX), bà Nguyễn Thị Kiều Anh, Giám đốc HTX giới thiệu hướng phát triển từ vùng thảo dược đến OCOP, trải nghiệm du lịch và sinh kế cộng đồng.

Các sản phẩm của HTX gồm tinh dầu Sả Java, Tràm trà, Bạc hà, nụ thảo dược, trà thảo dược và những dòng sản phẩm xanh. HTX định hướng xây dựng Bảo An Farm thành điểm trải nghiệm xanh, nơi khách tìm hiểu cây nguyên liệu, thử thu hái, xem chưng cất, thưởng trà rồi lựa chọn sản phẩm.

Từ thực tế sản xuất, bà Nguyễn Thị Kiều Anh đề xuất “Mỗi tour một sản phẩm OCOP – Mỗi điểm đến một câu chuyện bản địa”. Điểm quan trọng là sản phẩm không bị ép vào cuối tour như một quầy bán hàng bắt buộc, mà là một phần nội dung chuyến đi. Bà cũng nhấn mạnh việc thiết kế sản phẩm theo nhu cầu du khách ngay từ đầu, thay vì làm xong sản phẩm rồi mới đi tìm nơi bán.

Mã QR truy xuất, video vùng nguyên liệu, bản đồ số, website, thương mại điện tử và đặt tour trực tuyến có thể giúp mối quan hệ với khách không khép lại tại quầy thanh toán. Nhưng các công cụ số chỉ có ý nghĩa khi thông tin được cập nhật, việc đặt mua thực hiện được và chủ thể có khả năng giao hàng sau chuyến đi.

Theo đại diện lãnh đạo Sở VHTTDL Đà Nẵng, cần đặt kết nối OCOP – du lịch trong yêu cầu phát triển bền vững, giảm tác động môi trường, bảo tồn thiên nhiên và văn hóa, nâng trải nghiệm, bảo đảm người dân địa phương tham gia và hưởng lợi. Chính từ hướng tiếp cận này, OCOP có cơ hội vượt khỏi vai trò hàng lưu niệm, trở thành một phần câu chuyện bản địa mà khách thực sự muốn mang theo.

(Còn tiếp)