3 sai lầm của cha mẹ khiến con cái xa cách

VHO - Nhiều bậc phụ huynh vô tình đẩy con ra xa không phải vì thờ ơ, mà chính bởi sự can thiệp quá mức - một kiểu yêu thương đầy lo âu và kiểm soát.

Rất nhiều phụ huynh ngày nay cho biết họ đang dần mất kết nối với con mình vì đã can thiệp vào cuộc sống của chúng ở mức độ cao. Điều này xuất phát từ tình yêu chân thành, mong muốn giúp đỡ nhưng ẩn sâu bên trong là nỗi sợ hãi bị "gạt ra rìa" khỏi cuộc đời của đứa con đã trưởng thành.

Hãy lưu ý rằng, nếu con bạn đang loay hoay với những quyết định cuộc đời, hãy cẩn trọng với ba hành vi dưới đây bởi chính chúng mới là nguyên nhân sâu xa tạo nên khoảng cách thế hệ ngày càng lớn trong nhiều gia đình Việt Nam hiện đại.

Lo lắng cho cuộc đời con hơn cả chính chúng

Khi cha mẹ rơi vào vòng xoáy "bi quan hóa", họ vô tình tạo ra áp lực đè nặng lên con cái. Những câu hỏi mang tính ám ảnh như: "Nếu nó không xoay xở được thì sao?" hay "Bao giờ nó mới thực sự tự lập?" luôn biểu hiện ra ngoài theo những cách không mong muốn, như qua giọng điệu gấp gáp, sự sốt sắng quá mức hoặc những tin nhắn dồn dập.

Thực tế, con cái không nghe thấy sự quan tâm trong đó; thứ duy nhất chúng cảm nhận được là "áp lực". Khi cha mẹ liên tục thể hiện nỗi lo về tương lai, về công việc hay các mối quan hệ của con, điều đó vô hình trung gửi đi thông điệp rằng con đang yếu kém và không đủ năng lực tự quyết định cuộc đời mình.

Nhiều bạn trẻ tâm sự rằng họ cảm thấy ngột ngạt mỗi lần nhận được điện thoại từ bố mẹ, bởi thay vì hỏi thăm sức khỏe hay chia sẻ niềm vui, những câu hỏi luôn xoay quanh "đã tìm được việc chưa", "khi nào thì cưới", hay "sao không chịu tiết kiệm". Sự quan tâm biến tướng thành tra vấn khiến con cái có xu hướng né tránh và dần thu hẹp các cuộc trò chuyện với cha mẹ.

Vội vàng trấn an khi con không yêu cầu

Khi thấy con gặp trục trặc về tình cảm, tài chính hay công việc, phản ứng bản năng của cha mẹ là vội vàng an ủi và đưa ra giải pháp.

Sự vỗ về chỉ có tác dụng khi ở mức độ vừa phải, nếu lạm dụng, nó khiến người con cảm thấy bị ngộp. Vấn đề nằm ở chỗ, việc trấn an giúp cha mẹ cảm thấy dễ chịu hơn, nhưng lại khiến con thấy bị hiểu lầm hoặc coi thường, nhất là khi chúng đang căng thẳng.

Những người con trưởng thành cần không gian để thoát khỏi vòng xoáy tiêu cực hơn là những lời hứa hẹn "mọi chuyện sẽ ổn". Việc can thiệp quá sớm sẽ làm suy yếu bản lĩnh và khả năng tự chủ của con trước sóng gió. Khi một người trẻ vừa trải qua thất bại, điều họ cần đầu tiên không phải là giải pháp hay những lời an ủi sáo rỗng, mà là sự lắng nghe và thấu cảm.

Nhiều cha mẹ vì quá thương con đã vội vàng lao vào "cứu" con khỏi những cảm xúc tiêu cực, vô tình tước đi cơ hội để con học cách đối diện và vượt qua khó khăn.

Một cô gái trẻ chia sẻ rằng mỗi lần cô buồn vì chuyện tình cảm, mẹ cô thường nói "thôi bỏ đi, con còn trẻ, sau này sẽ gặp người tốt hơn". Cô hiểu mẹ muốn tốt cho mình, nhưng những lời đó khiến cô cảm thấy cảm xúc của mình bị phủ nhận và không được công nhận.

Đóng vai "đội cứu hộ" trong mọi tình huống

Nếu chỉ sống để chờ đợi lần gặp gỡ tiếp theo với con, liên tục nhắc lại những vấn đề cũ hoặc đưa ra lời khuyên mà con không yêu cầu, bạn đang đánh mất sự tôn trọng của chúng.

Khi bị can thiệp quá sâu, con cái có thể vâng lời bề ngoài nhưng trái tim dần khép lại. Hãy nhớ, bạn là cha mẹ, không phải là đội trưởng đội đặc nhiệm được điều động để "sửa chữa" cuộc đời con.

Theo đo, việc tước đoạt cơ hội học hỏi từ những sai lầm cũng chính là tước đi quyền được trưởng thành của đứa trẻ bạn yêu thương. Một người mẹ từng tâm sự rằng bà luôn chủ động tìm hiểu mọi vấn đề của cô con gái đang học đại học, từ chuyện học hành, bạn bè đến tình cảm, và luôn sẵn sàng đưa ra lời khuyên. Nhưng rồi bà nhận thấy con gái ngày càng ít chia sẻ, thậm chí còn giấu bà nhiều chuyện quan trọng.

Mô hình PACE - giải pháp để lùi lại một cách thông minh

Mô hình PACE được các tiến sĩ tâm lý tại Mỹ nghiên cứu nhằm giúp cha mẹ chung sống hòa bình với những đứa con đang bị "tê liệt" vì lo âu. Trong đó: 

P (Pause) - Tạm dừng: Khi thấy mình sắp cuốn vào vòng xoáy lo lắng, hãy hít thở sâu, đi bộ hoặc tìm một hình thức phân tâm nhẹ nhàng. Khoảng dừng này giúp bạn lấy lại sự tỉnh táo, tránh phản ứng theo cảm xúc nhất thời.

A (Acknowledge) - Thừa nhận: Hãy gọi tên vấn đề. Việc thừa nhận rằng chính bạn hoặc con đang suy nghĩ quá nhiều sẽ giúp bạn chế ngự được nỗi sợ.
C (Curb) - Kiềm chế: Ngừng thôi thúc muốn giải quyết toàn bộ cuộc đời con ngay lập tức. Hãy tự nhắc nhở bản thân rằng sự không chắc chắn là một phần tất yếu của cuộc sống và con bạn cần trải nghiệm điều đó để trưởng thành.
E (Execute) - Thực hiện bước tiến nhỏ: Thay vì lo cho con, hãy làm điều gì đó có ích cho chính bạn như dọn dẹp bàn làm việc, đọc một cuốn sách hay hoặc gọi điện cho một người bạn.
Khi cha mẹ sống tốt cuộc đời mình, con cái sẽ bớt cảm thấy gánh nặng và có thêm động lực để vươn lên. Mối quan hệ cha mẹ và con cái sẽ bền chặt hơn khi cả hai cùng tôn trọng không gian riêng và học cách yêu thương đúng cách.