Người Mường vùng biên Quảng Ngãi đón Tết Độc lập ra sao?

VHO - Hơn ba thập kỷ rời quê Hòa Bình (cũ) đến lập nghiệp, người Mường ở thôn Hào Lý, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi vẫn gìn giữ Tết Độc lập như một phần bản sắc văn hóa. Mỗi dịp Quốc khánh 2.9, những điệu múa, trò chơi dân gian và câu chuyện cội nguồn lại được trao truyền, vun đắp tình yêu quê hương, đất nước và tình đoàn kết nơi vùng biên.

Một ngày Tết mang theo ký ức quê nhà

Chiều tối 29.8, Nhà văn hóa thôn Hào Lý rực rỡ cờ hoa, đông đảo người dân tề tựu trong không khí vui tươi của Ngày hội làng Mường, mừng Tết Độc lập năm 2026.

Những bộ trang phục truyền thống, những điệu múa, tiếng cười nói hòa cùng không khí hướng về ngày Quốc khánh tạo nên một không gian văn hóa đặc biệt giữa vùng biên Sa Loong.

Ngày hội được tổ chức nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19.8.1945 - 19.8.2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (2.9.1945 - 2.9.2026).

Đây cũng là dịp để người dân Hào Lý cùng ôn lại những dấu mốc quan trọng của lịch sử dân tộc, nhắc nhớ về ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Thôn Hào Lý hiện có 145 hộ với hơn 600 nhân khẩu, trong đó khoảng 90% là đồng bào dân tộc Mường. Phần lớn người Mường nơi đây rời quê Hòa Bình (cũ) vào lập nghiệp từ năm 1991.

Ba mươi lăm năm trôi qua, vùng đất mới đã trở thành quê hương thứ hai, nhưng trong đời sống cộng đồng, nhiều phong tục, tập quán và giá trị văn hóa của quê cũ vẫn được gìn giữ.

Với người Mường ở Hào Lý, ngày 2.9 không chỉ là ngày Quốc khánh của đất nước mà còn là một ngày Tết đặc biệt của cộng đồng. Sau Tết Nguyên đán, đây được xem là dịp lễ quan trọng, khi bà con gặp gỡ, thăm hỏi, vui chơi và cùng nhau nhắc nhớ về những giá trị đã gắn kết cộng đồng qua nhiều thế hệ.

 

Ông Bùi Thanh Xuân, người dân thôn Hào Lý, cho biết, Tết Độc lập được người Mường lựa chọn vào đúng dịp Quốc khánh 2.9. Với cộng đồng, ngày Tết này còn thể hiện sự tri ân đối với Đảng, đất nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

“Tết Độc lập là ngày Tết lớn của người Mường, là dịp để bà con cùng nhau vui chơi, gặp gỡ và nhắc nhớ về lịch sử, về đất nước”, ông Xuân chia sẻ.

Từ ký ức của những người đầu tiên rời quê vào vùng đất mới đến thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên ở Hào Lý, Tết Độc lập đã dần trở thành một phần đời sống văn hóa của cộng đồng. Không gian của ngày hội vì thế cũng là nơi quá khứ và hiện tại gặp nhau.

Ông Bùi Văn Hiến, Trưởng thôn Hào Lý, cho rằng, Tết Độc lập không chỉ là ngày hội lớn của đất nước mà còn là dịp để người dân cùng ôn lại truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc và những hy sinh của các thế hệ cha ông để có cuộc sống hòa bình hôm nay.

Đồng thời, đây cũng là dịp để bà con gặp gỡ, giao lưu, tăng cường tình đoàn kết và cùng nhau gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mường.

Trao truyền bản sắc, vun bồi tình đoàn kết

Nếu những câu chuyện lịch sử tạo nên chiều sâu cho Tết Độc lập thì các hoạt động văn hóa lại làm cho ngày hội trở nên gần gũi và giàu sức sống.

 

Tại Nhà văn hóa thôn Hào Lý, những điệu múa xòe, múa sạp được trình diễn trong sự cổ vũ của đông đảo người dân. Những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu góp phần tạo nên một không gian văn hóa Mường vừa quen thuộc vừa sinh động.

Điều đáng chú ý là trong ngày hội, người lớn tuổi không chỉ là người tham dự mà còn trực tiếp hướng dẫn, trao truyền những điệu múa, trò chơi, phong tục cho lớp trẻ.

Qua mỗi lần tổ chức, những giá trị văn hóa vốn được lưu giữ trong đời sống cộng đồng lại có thêm cơ hội được thực hành và tiếp nối.

 

Em Đinh Thị Kim Khuyên, 16 tuổi, người dân thôn Hào Lý, chia sẻ niềm vui khi được mặc trang phục truyền thống và tham gia biểu diễn những tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc dân tộc.

“Em mong mọi người trong thôn, trong xã, không chỉ là người Mường mà các dân tộc anh em cùng đoàn kết, xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc”, Khuyên chia sẻ.

 

Cùng với các tiết mục văn nghệ, những trò chơi dân gian như ném còn và các hoạt động giao lưu thể thao cũng được tổ chức. Đặc biệt, sự tham gia của người dân từ các thôn khác trong xã khiến ngày hội không chỉ là không gian sinh hoạt riêng của cộng đồng người Mường mà trở thành dịp giao lưu giữa các dân tộc cùng sinh sống trên địa bàn.

Từ những giá trị văn hóa được cộng đồng gìn giữ, xã Sa Loong đang tính đến việc khai thác phù hợp để phục vụ phát triển du lịch cộng đồng.

Theo ông Ngô Tấn Quyết, Phó Chủ tịch UBND xã Sa Loong, những nét văn hóa đặc trưng của người Mường cùng các hoạt động giao lưu, trò chơi dân gian là nguồn lực để địa phương nghiên cứu xây dựng các sản phẩm du lịch cộng đồng.

“Bên cạnh đó, xã cũng xây dựng phiên chợ nông sản gắn với ngày hội, giúp bà con ở thôn Hào Lý và các thôn khác kết nối, giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm. Qua đó góp phần xây dựng vùng biên giới Sa Loong ngày càng ổn định, phát triển cả về kinh tế và văn hóa”, ông Quyết cho biết.

 

Việc đưa văn hóa vào đời sống cộng đồng, đồng thời từng bước gắn với phát triển kinh tế, đang mở ra hướng đi mới cho vùng đất biên giới. Ở đó, những giá trị truyền thống không chỉ được bảo tồn trong các dịp lễ hội mà còn có thể trở thành nguồn lực góp phần tạo sinh kế, quảng bá hình ảnh địa phương.

Với người Mường ở Hào Lý, hành trình 35 năm trên quê hương mới không làm phai nhạt những giá trị văn hóa được mang theo từ quê cũ. Ngược lại, qua thời gian, những giá trị ấy đã hòa vào đời sống của vùng đất Sa Loong, cùng các cộng đồng dân tộc khác tạo nên sự đa dạng, phong phú về văn hóa.

Tết Độc lập vì thế không chỉ là một ngày hội. Đó còn là dịp để người Mường tìm về ký ức, nhắc nhớ cội nguồn, trao truyền bản sắc và vun đắp tình yêu quê hương, đất nước cho thế hệ trẻ.