Người Khơ Mú ở Mường Pồn gìn giữ nghệ thuật múa dân gian

QUỲNH VY; ảnh: Trung tâm DVTH Mường Pồn

VHO - Lớp truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Múa của người Khơ Mú” tại xã Mường Pồn, tỉnh Điện Biên góp phần trao truyền giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ, gìn giữ bản sắc dân tộc và phát huy di sản gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Người Khơ Mú ở Mường Pồn gìn giữ nghệ thuật múa dân gian - ảnh 1
Lớp truyền dạy góp phần gìn giữ, trao truyền nghệ thuật múa dân gian Khơ Mú cho thế hệ trẻ

Sáng 19.10, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Mường Pồn tổ chức khai mạc lớp truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Múa của người Khơ Mú” tại bản Lĩnh.

Lớp học diễn ra từ ngày 19 đến 25.10, do Nghệ nhân Ưu tú Quàng Thị Típ trực tiếp hướng dẫn, tập trung tìm hiểu và thực hành các điệu múa truyền thống của đồng bào Khơ Mú.

Tại Điện Biên, cộng đồng người Khơ Mú, còn được gọi là người Xá, Xá Cẩu, có hơn 20.000 người, sinh sống tại nhiều địa bàn, trong đó có Mường Nhà, Mường Mùn, Phình Giàng, Mường Pồn, Búng Lao, Mường Phăng, Na Son và Núa Ngam.

Cùng với nghệ thuật múa dân gian, đồng bào còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống độc đáo, thể hiện qua phong tục, tập quán, âm nhạc và sinh hoạt cộng đồng. 

Trong đời sống văn hóa của người Khơ Mú, múa dân gian gắn bó mật thiết với các nghi lễ, lễ hội và sinh hoạt cộng đồng như lễ cầu mưa, lễ cầu mùa, lễ cúng bản, lễ mừng cơm mới.

Những điệu múa, được gọi là “tẹ”, không chỉ thể hiện niềm vui trong lao động, sản xuất mà còn gửi gắm ước vọng về sức khỏe, mùa màng tươi tốt, cuộc sống no đủ, đồng thời góp phần thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng.

Nghệ thuật múa Khơ Mú có nhiều hình thức đặc sắc như múa chiêng với ống tre (Tẹ ôm đing), múa đánh đao (Tẹ tăm đao), múa sạp (Tẹ khiêps), múa chọc lỗ tra hạt (Tẹ chư mon), múa lắc eo (Tẹ cưn viết guông), múa cá lượn (Tẹ gănr cạ), múa vòng tròn (Tẹ kưn vong do) và múa đuổi chim.

Mỗi điệu múa mang sắc thái riêng, tái hiện hoạt động lao động, đời sống tinh thần và quan niệm của đồng bào về mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Người Khơ Mú ở Mường Pồn gìn giữ nghệ thuật múa dân gian - ảnh 2
Thông qua lớp truyền dạy, thế hệ trẻ dân tộc Khơ Mú ở Mường Pồn có thêm cơ hội tìm hiểu, thực hành và tiếp nối di sản văn hóa của dân tộc mình

Với những giá trị văn hóa đặc sắc, năm 2021 “Múa của người Khơ Mú” ở tỉnh Điện Biên được Bộ VHTTDL đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian.

Việc ghi danh khẳng định giá trị của di sản, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục bảo tồn và phát huy trong đời sống đương đại.

Người Khơ Mú ở Mường Pồn gìn giữ nghệ thuật múa dân gian - ảnh 3
Nghệ thuật múa dân gian là một phần quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào Khơ Mú ở Điện Biên

Tại xã Mường Pồn, đồng bào Khơ Mú vẫn lưu giữ nhiều phong tục, tập quán và nét văn hóa truyền thống. Trước những thay đổi của đời sống xã hội, việc phát huy vai trò của nghệ nhân, tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận và thực hành các điệu múa dân gian có ý nghĩa quan trọng trong gìn giữ di sản.

Thông qua lớp tập huấn, các học viên không chỉ được hướng dẫn kỹ thuật, động tác múa mà còn có cơ hội tìm hiểu về phong tục, tín ngưỡng và những giá trị văn hóa được gửi gắm trong từng điệu múa.

Qua đó, lớp truyền dạy góp phần nâng cao ý thức bảo tồn di sản trong cộng đồng, khơi dậy trách nhiệm của thế hệ trẻ trong gìn giữ bản sắc dân tộc, đồng thời tạo cơ sở phát huy giá trị văn hóa Khơ Mú gắn với phát triển du lịch cộng đồng tại xã Mường Pồn nói riêng, tỉnh Điện Biên nói chung.