Đề cao tính chuyên nghiệp, chú trọng bản quyền

VHO - Với nhiều điểm mới về cách thức tổ chức, nội dung, Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư được kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút sự tham gia của đông đảo người làm báo trên cả nước, góp phần lan tỏa và thúc đẩy sự phát triển của ngành Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch. Dự kiến đây là năm đầu tiên BTC sẽ tiến hành trao giải vào dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11.

 Chất lượng, hiệu quả công tác thông tin

Ngày 10.6.2026, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đã ký ban hành Quyết định số 1357-BVHTTDL về việc thành lập Ban Tổ chức Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư. Theo đó, Ban Tổ chức gồm 18 thành viên do Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm làm Trưởng ban, các đồng Trưởng ban là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm và Phó chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi.

Theo BTC, Giải được tổ chức nhằm lựa chọn, trao giải cho tác giả hoặc nhóm tác giả có tác phẩm báo chí xuất sắc viết về văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch được các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương đăng, phát sóng trong thời gian quy định; trao giải cho cơ quan báo chí tiêu biểu có nhiều tác phẩm tham dự đạt giải.

Thông qua Giải nhằm thông tin, giới thiệu những kết quả, thành tựu của công tác văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch. Đồng thời, phát hiện những tấm gương điển hình tiên tiến trong ngành; cổ vũ, động viên cán bộ trong toàn ngành chung sức, đồng lòng tiếp tục cống hiến nhiều hơn nữa cho sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam. Giải tạo điều kiện để các nhà báo được trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, nghiệp vụ, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thông tin, báo chí đối với lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch.

Theo thông tin từ BTC, dự kiến thể loại báo chí được xét trao Giải là các tác phẩm báo chí thuộc bài phản ánh, phóng sự, điều tra, phim tài liệu, bút ký, chương trình tọa đàm (trừ các chương trình phát thanh và truyền hình trực tiếp)... về văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch được đăng, phát lần đầu trên các loại hình báo chí: Báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình, ảnh báo chí. Về thời gian đăng tải và thời gian nộp bài dự thi, BTC sẽ có thông báo cụ thể trong thời gian tới.

BTC không xét loạt bài ghép từ những bài độc lập của các tác giả đứng tên riêng lẻ, công bố ở các thời điểm khác nhau, không có tên loạt bài. Không xét các tác phẩm mang tính hư cấu (thơ, tiểu phẩm, truyện ngắn, câu chuyện văn nghệ, kịch truyền thanh…). Đặc biệt, BTC lưu ý, tác phẩm tham dự Giải phải bảo đảm không có tranh chấp về bản quyền.

Những tác phẩm đã được trao thưởng ở các cuộc thi địa phương, cấp Bộ, ngành vẫn được quyền dự Giải nhưng phải ghi rõ mức giải và thông tin về cơ quan, đơn vị, thời gian tổ chức giải thưởng. Những tác phẩm đã được trao thưởng ở Giải Báo chí Quốc gia không được tham dự Giải. Đối với cơ quan báo chí, cơ quan, đơn vị, tổ chức được trao Giải phải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp phép hoạt động trong lĩnh vực báo chí. Đồng thời, là cơ quan, đơn vị có nhiều tác phẩm tham dự đạt Giải, đạt kết quả cao.

Nhiều điểm mới về nội dung

So với mùa giải trước, Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư dự kiến có nhiều đổi mới về nội dung các tác phẩm dự thi. Cụ thể, Giải được tuyển chọn và trao cho các tác giả hoặc nhóm tác giả, tác phẩm báo chí xuất sắc, phản ánh về người thật, việc thật, có tính phát hiện, phản ánh chính xác, kịp thời về những tập thể, cá nhân, hành động tích cực, điển hình tiên tiến, phê phán những thói hư, tật xấu trong xã hội…

Trong đó, các bài viết có nội dung trọng tâm về Chương trình hành động của Bộ VHTTDL thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7.1.2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Việc triển khai Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đi vào cuộc sống, hiện thực hóa các Chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương, cấp ủy các cấp; vai trò, tầm quan trọng của văn hóa đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Các bài viết chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; lãnh đạo Đảng, Nhà nước gắn với sự đổi mới, nỗ lực của ngành Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch, tăng tốc, bứt phá, cùng cả nước vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách theo hướng “kiến tạo”, “khơi thông” nguồn lực phát triển VHTTDL, đặc biệt là Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035; Quyết định số 373/QĐ- BVHTTDL của Bộ VHTTDL phê duyệt điều chỉnh một số nội dung của Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quyết định số 374/QĐ-BVHTTDL của Bộ VHTTDL phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045; Chiến lược phát triển Gia đình Việt Nam đến năm 2030; Luật Báo chí (sửa đổi), Luật Quảng cáo…

Quyết định số 2486/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; khai thác và thực thi bản quyền trên không gian mạng; thúc đẩy phát triển và triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong việc phát triển công nghiệp văn hóa số; chuyển đổi số ngành Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch vàcác thành tựu của chuyển đổi số đồng bộ với các nội dung, nhiệm vụ về chuyển đổi số của Bộ VHTTDL.

Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng, khơi dậy ý thức trách nhiệm, lòng tự hào dân tộc để dần loại bỏ những biểu hiện tiêu cực, ngăn chặn, đẩy lùi những hiện tượng “lệch chuẩn”, hướng con người tới chân, thiện, mỹ. Cùng với đó, các bài viết đề xuất được giải pháp giám sát, xử lý thông tin xấu độc; giải pháp phòng, chống tuyên truyền văn hóa phẩm đồi trụy trên không gian mạng; nâng cao nhận thức, kỹ năng làm chủ thông tin và các công cụ, phương tiện kỹ thuật cho người dân khi tham gia các hoạt động văn hóa trên không gian mạng.

Ngoài ra, các bài viết thể hiện tinh thần phát huy vai trò chủ thể sáng tạo, chủ thể thụ hưởng văn hóa là nhân dân; tôn trọng và bảo vệ sự biểu đạt đa dạng của văn hóa, của người dân, các dân tộc, các vùng, miền; phát triển các phong trào văn hóa sâu rộng, thực chất; cải thiện điều kiện, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân, bảo đảm sự công bằng. Đề cao, phát huy vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, của những người làm công tác văn hóa. Thúc đẩy phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, gia đình, nhà trường và xã hội; truyền thông về chuyển đổi số trong thư viện nhằm hình thành mạng lưới thư viện hiện đại, nâng cao năng lực hoạt động của các thư viện, cung cấp các dịch vụ thư viện mới đáp ứng nhu cầu của người sử dụng, góp phần nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập”.

Sau ba mùa tổ chức thành công và để lại nhiều dấu ấn trong giới báo chí, Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” đang bước vào mùa giải mới, với kỳ vọng tiếp tục nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của đội ngũ những người làm báo trên cả nước, tạo dấu ấn và có tiếng vang trong làng báo nước nhà.