Đâu là điểm mới?

VHO - Ngày 6.8, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm, Trưởng Ban Tổ chức Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư đã ký Quyết định số 2047/QĐ-BTCGBC ban hành Thể lệ của Giải.

Lan toả nỗ lực của ngành Văn hoá, Thông tin, Thể thao và Du lịch

Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư do Bộ VHTTDL phối hợp tổ chức, Báo Văn Hóa là cơ quan thường trực của Giải.

Thể lệ nêu rõ: Giải được tuyển chọn và trao cho các tác giả hoặc nhóm tác giả, tác phẩm báo chí xuất sắc, phản ánh về người thật, việc thật, có tính phát hiện, phản ánh chính xác, kịp thời về những tập thể, cá nhân, hành động tích cực, điển hình tiên tiến, phê phán những thói hư, tật xấu trong xã hội…

Trọng tâm là Chương trình hành động của Bộ VHTTDL thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7 tháng 1 năm 2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam. Việc triển khai Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đi vào cuộc sống, hiện thực hóa các Chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương, cấp ủy các cấp; vai trò, tầm quan trọng của văn hóa đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.  Các bài viết chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Lãnh đạo Đảng, Nhà nước gắn với sự đổi mới, nỗ lực của ngành Văn hoá, Thông tin, Thể thao và Du lịch, tăng tốc, bứt phá, cùng cả nước vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Cùng với đó là công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách theo hướng “kiến tạo”, “khơi thông” nguồn lực phát triển Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đặc biệt là Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035; Quyết định số 373/QĐ-BVHTTDL của Bộ VHTTDL phê duyệt điều chỉnh một số nội dung của Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quyết định số 374/QĐ-BVHTTDL của Bộ VHTTDL phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045; Chiến lược phát triển Gia đình Việt Nam đến năm 2030; Luật Báo chí (sửa đổi), Luật Quảng cáo…

Xây dựng con người Việt Nam thời kỳ đổi mới, phát triển, hội nhập với những giá trị chuẩn mực phù hợp, gắn với giữ gìn, phát huy giá trị gia đình Việt Nam, hệ giá trị văn hóa, giá trị của quốc gia - dân tộc; kết hợp nhuần nhuyễn những giá trị truyền thống với giá trị thời đại: Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo.

Phát triển toàn diện và đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, môi trường văn hóa, đời sống văn hóa: Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả sáng tạo các giá trị văn hóa mới. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh gắn liền với đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu, cái ác, phi văn hóa, phản văn hóa; bảo vệ những giá trị chân - thiện - mỹ. Nâng cao đời sống văn hóa của nhân dân; xây dựng đời sống văn hóa vui tươi, lành mạnh, hạnh phúc; khắc phục sự chênh lệch về trình độ phát triển và hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, miền của đất nước…

Thúc đẩy phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, gia đình, nhà trường và xã hội; truyền thông về chuyển đổi số trong thư viện nhằm hình thành mạng lưới thư viện hiện đại, nâng cao năng lực hoạt động của các thư viện, cung cấp các dịch vụ thư viện mới đáp ứng nhu cầu của người sử dụng, góp phần nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập”.  Bộ Quy tắc ứng xử văn hoá trên môi trường số; Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng, khơi dậy ý thức trách nhiệm, lòng tự hào dân tộc để dần loại bỏ những biểu hiện tiêu cực, ngăn chặn, đẩy lùi những hiện tượng “lệch chuẩn”, hướng con người tới chân - thiện - mỹ. Các giải pháp giám sát, xử lý thông tin xấu độc; giải pháp phòng, chống tuyên truyền văn hóa phẩm đồi trụy trên không gian mạng; nâng cao nhận thức, kỹ năng làm chủ thông tin và các công cụ, phương tiện kỹ thuật cho người dân khi tham gia các hoạt động văn hóa trên không gian mạng.

Các nội dung quan trọng khác cũng được Thể lệ đề xuất như thành tích cũng như bài học để thể thao Việt Nam vươn tầm; nâng cao vai trò, nhận thức về thể dục, thể thao trong các tầng lớp nhân dân; Những dấu ấn nổi bật của du lịch Việt Nam; nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam, phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; Công tác giáo dục, xây dựng văn hóa gia đình trong thời kỳ hiện đại; giữ gìn, phát huy những giá trị truyền thống của gia đình Việt Nam; Những mô hình mới, cách làm hay, những gương tập thể, cá nhân tiêu biểu, những điển hình tiên tiến trong việc thực hiện các chủ trương, đường lối về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Cùng với việc phản ánh gương người tốt, việc tốt, các gương điển hình tiêu biểu, Thể lệ cũng khuyến khích các tác phẩm dự thi nêu rõ thực trạng về cơ chế, chính sách trong lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao, du lịch và giải pháp hoàn thiện. Chỉ ra những khó khăn, vướng mắc, bất cập, từ đó đưa ra giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác tham mưu, quản lý nhà nước và tổ chức các hoạt động phát triển sự nghiệp văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch từ Trung ương đến địa phương.

Điểm mới của mùa giải lần thứ Tư

Nhằm nâng tầm giá trị, quy mô và sức lan tỏa của Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư, cơ cấu giải có sự thay đổi theo hướng, giảm số lượng nhưng tăng  giá  trị  cho  các giải.

Theo đó, đối với mỗi loại hình báo chí, giảm số lượng giải Nhì từ 3 xuống còn 2, giải Ba từ 5 xuống còn 3, giải Khuyến khích từ 10 xuống còn 5. Điểm đáng chú ý là bổ sung giải Đặc biệt vào cơ cấu giải thưởng. Đây là giải dành cho một tác phẩm thực  sự  xuất  sắc, có chất lượng vượt trội so với 5 tác  phẩm  đoạt  giải  Nhất  của  5 loại  hình  báo  chí. Đây cũng là  tác  phẩm có  giá  trị kiến tạo và đồng hành với sự phát triển của ngành Văn hoá, Thể  thao  và  Du  lịch  trong  giai  đoạn mới.

Ngoài giải Đặc biệt có giá trị 100 triệu đồng, các giải Nhất, Nhì, Ba đều tăng giá trị giải thưởng. Cụ thể, ở mùa giải lần thứ Tư, giải Nhất tăng lên 50 triệu đồng và một chuyến du lịch; giải Nhì 25 triệu đồng; giải Ba 15 triệu đồng. Đây  là hướng  đi cần thiết, phù hợp với xu thế các giải báo chí hiện nay, đồng thời để thu  hút  các  tác  phẩm  báo  chí  có  chất  lượng, lan  toả hơn  nữa Giải Báo chí toàn quốc "Vì  sự  nghiệp  phát  triển  văn  hoá  Việt  Nam".

Kế thừa sự thành công của mùa giải lần thứ Ba, mùa giải lần thứ Tư tiếp tục giữ nguyên giải Cảm hứng Việt. Đây là giải thưởng truyền thông đặc sắc về văn hóa,  trao cho các cơ quan báo chí, kênh truyền thông mạng xã hội, cá nhân có nhiều sản phẩm nghệ thuật và truyền thông tạo được hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, góp phần quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam, truyền cảm hứng sống tích cực, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tinh thần đoàn kết, nhân ái, sáng tạo của con người Việt Nam trong năm 2026.

Trong xu thế bản quyền báo chí trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), Thể lệ ở mùa giải lần thứ Tư cũng quy định rõ: Tác phẩm dự Giải phải bảo đảm tính chân thực, người thật, việc thật, sự kiện thật có tính chính xác, khách quan. Nội dung tác phẩm phải nêu được những vấn đề về văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch đang được dư luận xã hội quan tâm; có tính phát hiện, tổng kết hoặc hướng dẫn có tính thuyết phục và hiệu quả xã hội cao; có phương pháp thể hiện hấp dẫn, sáng tạo; có tác động tích cực phục vụ công tác đổi mới, phát triển sự nghiệp văn hóa Việt Nam.

Trong đó, không xét những bài do AI tạo hoàn toàn. Những nội dung có sử dụng AI ở mức đáng kể phải được ghi nhãn hoặc phải có thông báo phù hợp. Đặc biệt, đối với loại hình tác phẩm ảnh báo chí, Thể lệ ghi rõ: “Không chấp nhận ảnh do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, ảnh bị can thiệp qua AI; ảnh đã qua xử lý kỹ thuật làm thay đổi nội dung và bản chất sự việc”.

Ngoài ra, tác phẩm tham dự phải bảo đảm không có tranh chấp và vi phạm bản quyền. Cụ thể,  “tác phẩm báo chí tham dự Giải nếu vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Báo chí, các quy định của Nhà nước có liên quan và Thể lệ này, Ban Tổ chức sẽ thu hồi giải, thông báo cơ quan chức năng để giải quyết theo quy định của pháp luật”.

Xem Thể lệ Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hoá Việt Nam" lần thứ Tư