Phát triển dữ liệu dùng chung cho Thư viện Việt Nam trong kỷ nguyên số 

HUỲNH LỢI

VHO - Hội thảo Thư viện Việt Nam trong kỷ nguyên số là diễn đàn để các cơ quan quản lý, thư viện, chuyên gia, nhà nghiên cứu… trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp triển khai trong thực tiễn.

Ngày 29.10, tại TP. Cần Thơ, Thư viện Quốc gia Việt Nam (Bộ VHTTDL) tổ chức khai mạc Hội thảo Thư viện Việt Nam trong kỷ nguyên số “Dữ liệu dùng chung - Giá trị cộng hưởng”, với sự tham dự của lãnh đạo thư viện các tỉnh, thành phố; trường đại học, cao đẳng trên cả nước…

Phát triển dữ liệu dùng chung cho Thư viện Việt Nam trong kỷ nguyên số  - ảnh 1
Quang cảnh Hội thảo vào ngày 29.10, tại TP. Cần Thơ

Phát biểu tại Hội thảo, Giám đốc Thư viện Quốc gia Việt Nam Nguyễn Xuân Dũng nhấn mạnh, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi cách thức con người tạo lập, tìm kiếm, tiếp cận và sử dụng thông tin.

Đối với ngành thư viện, chuyển đổi số không chỉ là số hóa tài liệu hay đầu tư phần mềm, mà còn là yêu cầu kết nối nguồn lực thông tin, nâng cao chất lượng dữ liệu và tổ chức phục vụ người sử dụng trong môi trường liên thông.

Người dùng tin ngày nay mong muốn có thể tìm kiếm tài liệu từ nhiều nguồn; biết nơi lưu giữ, điều kiện tiếp cận và phương thức khai thác thuận tiện.

Vì vậy, dữ liệu do mỗi thư viện tạo lập cần có khả năng chia sẻ, kết nối và tái sử dụng trên các nền tảng khác nhau. Đây là yêu cầu thiết thực để mở rộng khả năng tiếp cận tri thức và nâng cao hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống thư viện.

Phát triển dữ liệu dùng chung cho Thư viện Việt Nam trong kỷ nguyên số  - ảnh 2
Giám đốc Thư viện Quốc gia Việt Nam Nguyễn Xuân Dũng phát biểu

Theo ông Nguyễn Xuân Dũng, với chủ đề “Dữ liệu dùng chung - Giá trị cộng hưởng”, Hội thảo nhấn mạnh rằng mỗi thư viện dù có đặc thù riêng, đều có thể phát huy giá trị nguồn lực vượt ra ngoài phạm vi đơn vị, khi dữ liệu được tổ chức theo những nguyên tắc tương thích và quản lý với trách nhiệm chung.

Dữ liệu dùng chung không đơn thuần là tập hợp các biểu ghi, mà còn cần góp phần giảm trùng lặp trong xử lý nghiệp vụ, thúc đẩy biên mục hợp tác, phát triển dịch vụ liên thư viện; giúp cộng đồng tiếp cận tri thức thuận lợi hơn.

Phát triển dữ liệu dùng chung cho Thư viện Việt Nam trong kỷ nguyên số  - ảnh 3
Các bạn trẻ ở TP. Cần Thơ tham dự buổi Triển lãm sách chuyên đề "Theo dấu lịch sử qua từng trang sách", được tổ chức tại phường Bình Thủy vào tháng 9.2026

Giám đốc Thư viện Quốc gia Việt Nam cho rằng, Hội thảo là diễn đàn để các cơ quan quản lý, thư viện, chuyên gia, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp có thể triển khai trong thực tiễn.

Tại Hội thảo, các đại biểu đồng quan điểm về việc phát triển dữ liệu thư viện dùng chung sẽ tạo ra giá trị cộng hưởng khi được xây dựng trên những nguyên tắc có thể chia sẻ. Đây không phải công việc của riêng một thư viện hay một nền tảng công nghệ, mà là quá trình hợp tác lâu dài của toàn hệ thống.

Phát triển dữ liệu dùng chung cho Thư viện Việt Nam trong kỷ nguyên số  - ảnh 4
Các đại biểu tham quan gian trưng bày, giới thiệu về công nghệ số lĩnh vực thư viện

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng thảo luận về kinh nghiệm quốc tế đối với dữ liệu thư viện dùng chung; chuẩn hóa và nâng cao chất lượng dữ liệu; mô hình chia sẻ, liên thông và biên mục hợp tác; hạ tầng công nghệ và khả năng tương thích giữa các hệ thống; cơ chế phối hợp, bản quyền, điều kiện khai thác; nguồn lực, nhân lực và lộ trình thực hiện…