Lan tỏa văn hóa đọc, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho người khiếm thị

VHO - Với học sinh, sinh viên khiếm thị, sách không chỉ mở ra cánh cửa tri thức mà còn nuôi dưỡng ước mơ, nghị lực và khát vọng vươn lên. Cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026” tiếp tục lan tỏa tình yêu sách, đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ, mở rộng nguồn học liệu và tạo thêm cơ hội học tập cho người khiếm thị.

Ngày 14.10, tại Hà Nội, Hội Người mù Việt Nam tổ chức lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026” với chủ đề Lan tỏa văn hóa đọc, mở lối tri thức.

Chương trình đồng thời giới thiệu sách điện tử và trao tặng thiết bị công nghệ cho các tập thể, cá nhân là học sinh, sinh viên khiếm thị có hoàn cảnh khó khăn.

Khơi dậy tình yêu sách, lan tỏa những câu chuyện đẹp

Hằng năm, Bộ VHTTDL tổ chức Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc dành cho học sinh, sinh viên trên toàn quốc, tạo cơ hội để các em chia sẻ tình yêu sách, bày tỏ cảm nhận và đề xuất sáng kiến đưa văn hóa đọc đến gần hơn với cộng đồng.

Từ năm 2020, với sự tạo điều kiện của Bộ VHTTDL, Hội Người mù Việt Nam trở thành đơn vị đầu mối triển khai cuộc thi dành cho học sinh, sinh viên khiếm thị, góp phần tạo sân chơi để các em phát huy khả năng tư duy, sáng tạo và lan tỏa niềm đam mê đọc sách.

Nhiều năm qua, Hội Người mù Việt Nam tích cực phát động, triển khai cuộc thi trong toàn Hội, tạo điều kiện để học sinh, sinh viên khiếm thị tham gia sân chơi văn hóa, tri thức bình đẳng.

Qua mỗi mùa thi, các em mang đến những câu chuyện chân thực, giàu cảm xúc về sách, cuộc sống và hành trình vượt qua khó khăn để vươn lên.

Những bài dự thi cho thấy sách không chỉ cung cấp kiến thức mà còn là nguồn động lực tinh thần, giúp các em nuôi dưỡng ước mơ, kết nối với cộng đồng và thêm tự tin trên con đường học tập.

Qua đó, cuộc thi góp phần khẳng định nghị lực, năng lực và khát vọng cống hiến của người khiếm thị khi được trao cơ hội và tạo điều kiện phù hợp.

Năm 2026, thí sinh được lựa chọn một trong ba chủ đề: Sách và ước mơ vươn xa; Văn hóa đọc trong kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo; Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Bài dự thi được thể hiện dưới hình thức bài viết bằng file Word, video clip hoặc audio, tạo điều kiện để các em lựa chọn phương thức phù hợp nhằm truyền tải ý tưởng và thông điệp.

Theo TS. Vũ Dương Thúy Ngà, nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện (nay là Cục Xuất bản và Thư viện), Trưởng Ban Giám khảo cuộc thi, các bài dự thi dù ở hình thức nào cũng truyền tải những thông điệp ý nghĩa về tình yêu và lòng biết ơn đối với sách.

Không chỉ chia sẻ những giá trị mà sách mang lại, thí sinh còn đề xuất nhiều sáng kiến, mô hình thiết thực nhằm đưa sách đến gần hơn với cộng đồng. Qua đó, chính các em trở thành những đại sứ tích cực lan tỏa văn hóa đọc, khơi dậy niềm đam mê tri thức.

TS. Vũ Dương Thúy Ngà đánh giá cuộc thi không chỉ góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, trí tuệ, viết tiếp những ước mơ mà còn tiếp thêm nghị lực sống, khơi dậy khát vọng vươn lên cho học sinh, sinh viên khiếm thị.

Năm nay, Ban Tổ chức cuộc thi đã trao giấy chứng nhận và khen thưởng cho 14 thí sinh, gồm 1 giải Nhất trao cho em Nguyễn Hữu Khánh, lớp 10KT, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố; 2 giải Nhì; 3 giải Ba và 8 giải Khuyến khích.

Công nghệ mở thêm cánh cửa tiếp cận tri thức

Phát biểu tại sự kiện, bà Đinh Việt Anh, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam, cho biết Hội luôn quan tâm phát triển văn hóa đọc, coi đây là phương thức quan trọng giúp người khiếm thị tiếp cận thông tin, mở rộng kiến thức, nâng cao kỹ năng, phát triển tư duy, nuôi dưỡng tâm hồn và hoàn thiện nhân cách.

Cùng với các hoạt động khuyến đọc trong hệ thống Hội, Hội Người mù Việt Nam phối hợp với Bộ VHTTDL, trực tiếp là Cục Xuất bản và Thư viện, cùng Kênh Cùng bạn đọc sách - Nâng tầm trí tuệ Việt tổ chức nhiều hoạt động như trao học bổng, tặng sách và thiết bị hỗ trợ nghe, đọc sách; giao lưu với diễn giả và tổ chức các cuộc thi nhằm khơi dậy tình yêu sách, lan tỏa văn hóa đọc và tinh thần học tập suốt đời.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, bên cạnh sách chữ nổi Braille và sách nói, sách điện tử, phần mềm đọc màn hình cùng các công cụ trí tuệ nhân tạo đang góp phần đổi mới phương thức đọc, học tập và tìm kiếm thông tin của người khiếm thị.

Các bài dự thi năm nay cũng thể hiện sự quan tâm của thí sinh đối với việc ứng dụng công nghệ trong phát triển văn hóa đọc, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên.

Theo bà Đinh Việt Anh, giá trị mà các em nhận được từ cuộc thi không chỉ nằm ở kết quả hay sự ghi nhận mà còn ở kiến thức, kỹ năng, cảm hứng và niềm vui khi chia sẻ những điều tốt đẹp từ sách.

Một cuốn sách hay có thể mở ra con đường mới; một câu chuyện ý nghĩa có thể tiếp thêm ý chí, nghị lực; một sáng kiến thiết thực có thể giúp nhiều người tiếp cận tri thức thuận lợi hơn.

Trong khuôn khổ lễ tổng kết, Ban Tổ chức giới thiệu sách giáo khoa, giáo trình điện tử được xây dựng với sự phối hợp của Hội Người mù Việt Nam, Viện Chiến lược và Chính sách giáo dục Việt Nam và Trung tâm Sao Mai vì người mù, cùng sự hỗ trợ của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Quỹ Người khuyết tật toàn cầu và Hiệp hội Sách dễ tiếp cận (ABC).

Kho sách điện tử góp phần cung cấp tài liệu phục vụ học tập, nghiên cứu cho học sinh, sinh viên khiếm thị, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục và hỗ trợ các em chủ động học tập.

Cùng với việc giới thiệu nguồn học liệu, chương trình cũng trao tặng một số thiết bị công nghệ cho các tập thể và cá nhân nhằm hỗ trợ các em nghe, đọc sách và học tập, gồm máy tính xách tay, máy tính bảng iPad đã qua sử dụng và một số điện thoại thông minh.

Các thiết bị được cài đặt, kiểm tra phần mềm hỗ trợ đọc, nghe sách để phục vụ nhu cầu học tập của người nhận.

Những hỗ trợ về học liệu và công nghệ góp phần tháo gỡ khó khăn trong quá trình học tập, rèn luyện kỹ năng và phát triển bản thân của học sinh, sinh viên khiếm thị.

Hội Người mù Việt Nam khẳng định sẽ tiếp tục kết nối các nguồn lực, thúc đẩy hoạt động khuyến đọc gắn với chuyển đổi số, góp phần tạo thêm cơ hội để người khiếm thị phát huy tiềm năng và tham gia bình đẳng vào đời sống xã hội.

Từ những câu chuyện được chia sẻ trong cuộc thi đến nguồn học liệu điện tử và thiết bị hỗ trợ học tập, chương trình Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026 cho thấy việc lan tỏa tình yêu sách cần song hành với mở rộng khả năng tiếp cận tri thức.

Đây là cơ sở để học sinh, sinh viên khiếm thị có thêm điều kiện học tập, phát triển năng lực và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên.