Hành trình nhân văn của văn hóa đọc

VHO - Khi một cuốn sách được đặt vào tay trẻ nhỏ đúng lúc, tri thức không còn là điều xa xôi mà trở thành nguồn sáng nuôi dưỡng tâm hồn. Với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, Hội sách Thiếu nhi TP.HCM lần VI năm 2026 đã đưa sách vượt khỏi những không gian quen thuộc để đến chung cư, nhà trọ công nhân, bệnh viện, mái ấm và nhiều địa bàn còn khó khăn, mở ra một hành trình nhân văn của văn hóa đọc, nơi mọi trẻ em đều có cơ hội chạm vào những trang sách yêu thương.

 

 Đưa sách đến mọi không gian sống

Hội sách được tổ chức đồng thời tại ba địa điểm chính gồm Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM, Khu phức hợp Sora Gardens, phường Bình Dương và Đường sách Vũng Tàu. Cùng với đó, các hoạt động hưởng ứng diễn ra tại Đường sách TP.HCM, Đường sách Thủ Đức và Không gian sách Củ Chi. Sự phân bổ rộng khắp này thể hiện nỗ lực của BTC trong việc rút ngắn khoảng cách tiếp cận tri thức, đưa sách đến với thiếu nhi từ khu vực trung tâm đến vùng ven, từ không gian đô thị hiện đại đến vùng sâu, vùng xa.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Giám đốc Sở VHTT TP.HCM Trần Thế Thuận cho biết, hội sách năm nay có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Không gian tổ chức được mở rộng ra ngoài các thiết chế văn hóa truyền thống như thư viện, đường sách, để đến gần hơn với trẻ em tại khu dân cư, chung cư, nhà ở xã hội, khu nhà trọ công nhân, bệnh viện và những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Theo ông Trần Thế Thuận, Hội sách Thiếu nhi TP.HCM lần VI còn có ý nghĩa đặc biệt khi là năm đầu tiên sau khi hợp nhất không gian phát triển của thành phố. Thông qua hội sách, các bạn nhỏ có thêm cơ hội giao lưu, kết nối, tìm hiểu truyền thống lịch sử, văn hóa và thành tựu phát triển của vùng đất nơi các em đang sinh sống, học tập.

Ông Trần Thế Thuận nhấn mạnh: “Mỗi cuốn sách đến với các em hôm nay sẽ góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp tri thức, khơi dậy khát vọng vươn lên và tinh thần sáng tạo”. Từ định hướng ấy, hội sách mở ra một diện mạo mới, nơi sách trở thành cầu nối giữa tri thức, tình yêu thương và trách nhiệm cộng đồng.

Minh chứng rõ nét là việc các mô hình đưa sách vào đời sống tiếp tục được triển khai linh hoạt. Sau thành công của mô hình hội sách tại chung cư Vista Verde, mô hình “Hội sách chung cư” được nhân rộng tại các khu chung cư Ehome3, phường An Lạc; Xi Grand Court, phường Diên Hồng và The CBD, phường Cát Lái. Không dừng ở các khu đô thị hiện đại, BTC còn đưa sách đến khu nhà trọ công nhân, nhà ở xã hội, bệnh viện, mái ấm và các cơ sở bảo trợ xã hội. Hành trình ấy giúp nhiều trẻ em nghèo, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được tiếp cận nguồn tri thức quý giá ngay trong không gian sống của mình.

Đáng chú ý, hội sách năm nay lần đầu tiên bố trí khu vực dành riêng cho trẻ em khiếm thị với sách chữ nổi Braille, sách nói, sách minh họa nổi và các thiết bị hỗ trợ tiếp cận thông tin hiện đại. Song song đó, các em còn được trải nghiệm không gian khoa học STEM, điều khiển robot, tương tác với trí tuệ nhân tạo AI, tham gia workshop sáng tạo và các khóa giáo dục kỹ năng sống. Những hoạt động này giúp hội sách trở thành một không gian mở, nơi trẻ em đọc, chơi, khám phá và học cách bước vào thế giới tri thức bằng nhiều con đường khác nhau.

Kéo dài hành trình gieo mầm nhân ái

Giữa không gian rộn ràng của ngày hội, những câu chuyện sẻ chia về tình yêu thương đã để lại nhiều xúc động. Tại lễ khai mạc, câu chuyện của chị Huỳnh Thanh Thảo, người sáng lập “Thư viện mini Cô Ba” đã chạm đến trái tim nhiều độc giả. Dù chưa từng được đến trường vì những khiếm khuyết về thể chất, chị Thảo đã vượt qua nghịch cảnh bằng nghị lực bền bỉ. Từ 50 cuốn truyện cũ ban đầu, chị tích góp mở một tủ sách nhỏ để chia sẻ với trẻ em trong xóm. Nhờ sự chung tay của cộng đồng, tủ sách nhỏ ngày nào đã trở thành một thư viện khang trang với hàng ngàn đầu sách và các lớp học miễn phí.

“Thư viện của em được xây nên bằng tình yêu thương. Có những người đi hơn 40km chỉ để mang vài quyển sách đến tặng. Chính những ân tình đó cho em thêm động lực tiếp tục gieo tình yêu đọc sách cho trẻ em”, chị Thanh Thảo xúc động chia sẻ.

Tinh thần nhân văn ấy tiếp tục được lan tỏa qua chương trình trao tặng “Tủ sách cộng đồng”, hoạt động nhận được sự hưởng ứng của nhiều cơ quan, doanh nghiệp và bạn đọc. Đón nhận món quà ý nghĩa này, ông Nguyễn Văn Vương, chủ một khu nhà trọ tại ấp Suối Sâu, xã Bắc Tân Uyên cho biết, đây là niềm vui lớn đối với người lao động và các cháu thiếu nhi tại khu trọ. Ông khẳng định sẽ phối hợp bảo quản tốt tủ sách, đồng thời vận động bà con, công nhân và trẻ em thường xuyên đến đọc, cùng xây dựng môi trường sống văn hóa.

Ông Vương cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành của các cấp, các ngành và Thư viện Bình Dương để người lao động có thêm cơ hội tiếp cận tri thức, nâng cao đời sống tinh thần, thắt chặt tình đoàn kết, nghĩa tình tại địa phương. Từ những tủ sách ấy, tri thức được đưa về vùng ven, đồng thời góp phần hình thành những không gian văn hóa gần gũi, ấm áp trong đời sống cộng đồng.

Không dừng ở hoạt động trao tặng, hội sách năm nay còn đặt ra những vấn đề thiết thực trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ. Trước sức hút của màn hình số, việc nuôi dưỡng tình yêu sách giấy cho trẻ em trở thành mối quan tâm của nhiều gia đình. Các tọa đàm như “Gieo hạt yêu sách cho trẻ thơ: Hiểu sách hay, cảm sách đẹp và sáng tạo cùng sách” hay “Điều gì đưa một cuốn sách tranh Việt đi xa?” đã thu hút đông đảo bạn đọc, phụ huynh và những người làm sách. Đây là không gian đối thoại cởi mở, nơi các chuyên gia giáo dục, tác giả, họa sĩ và phụ huynh cùng tìm kiếm cách giúp trẻ cân bằng giữa thế giới công nghệ và những giá trị bền vững của văn hóa đọc.

Vượt lên khuôn khổ của một hoạt động văn hóa thường niên, Hội sách Thiếu nhi TP.HCM lần VI năm 2026 đang định hình một sứ mệnh rộng hơn. Từ những bước chân đưa sách về vùng ngoại ô, nỗ lực nhân rộng “Hội sách chung cư”, đến những phần học bổng nghĩa tình và hơn 1.000 trang sách được trao tận tay các bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi đồng 1 cùng các mái ấm tình thương, tất cả cho thấy một chiến lược nhân văn dài hơi của ngành văn hóa thành phố.

Đó là hành trình đưa sách đến gần hơn với trẻ em, để không em nhỏ nào bị đứng ngoài ánh sáng tri thức. Bởi như thông điệp mà ngày hội lan tỏa: “Mỗi trang sách mở ra một chân trời tri thức - Mỗi em nhỏ hôm nay là tương lai của thành phố ngày mai”.