Hà Nội xử lý 12 dự án, công trình vi phạm của Mường Thanh thế nào?

VHO - Hà Nội sẽ rà soát đến từng tầng, từng căn hộ tại 12 dự án, công trình nhà ở thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh để xác định phần được phép tồn tại và phần phải di dời, phá dỡ. Đối với những căn hộ buộc phải di dời, thành phố dự kiến hai nhóm phương án nhằm bảo đảm quyền lợi và chỗ ở cho người dân.

Rà soát đến từng tầng, từng căn hộ

UBND thành phố Hà Nội đã ban hành kế hoạch xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả, bảo đảm an sinh xã hội trong giải quyết các vụ án, vụ việc liên quan đến các dự án nhà ở của doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh do ông Lê Thanh Thản làm người đại diện theo pháp luật hoặc chủ sở hữu.

Theo đó, 12 dự án, công trình thuộc diện rà soát, gồm: Khu CT6 Kiến Hưng; Khu hỗn hợp Đại Thanh; Khu nhà ở Xa La; CT5 Tân Triều; các tòa VP3, VP5, VP6 Linh Đàm; các khu nhà ở HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm và Khu nhà ở CT11, CT12 Kim Văn - Kim Lũ.

Việc đưa 12 dự án, công trình vào kế hoạch không đồng nghĩa toàn bộ các tòa nhà hoặc căn hộ tại đây đều phải di dời, phá dỡ. Thành phố yêu cầu rà soát cụ thể số lượng, diện tích hiện trạng và vị trí từng căn hộ tại từng tầng, từng tòa nhà, từ đó phân loại phần được phép tồn tại và phần bắt buộc phải xử lý. 

Sở Xây dựng Hà Nội được giao chủ trì kiểm tra hồ sơ pháp lý, giấy phép xây dựng, thiết kế cơ sở, quyết định phê duyệt dự án và các kết luận thanh tra, kiểm tra; đối chiếu với hiện trạng để xác định vi phạm về xây dựng, quy hoạch. Trên cơ sở kết quả rà soát, cơ quan chức năng sẽ lập danh sách các hạng mục công trình, căn hộ, tòa nhà được phép tồn tại hoặc phải di dời, phá dỡ.

Theo tiến độ dự kiến, Hà Nội sẽ xây dựng nghị quyết của HĐND thành phố về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý các vi phạm và dự án tồn đọng, kéo dài. Dự thảo nghị quyết được yêu cầu trình HĐND thành phố xem xét tại kỳ họp cuối tháng 9.2026.

Sau khi nghị quyết được thông qua, việc rà soát, phân loại các công trình, tầng và căn hộ dự kiến được thực hiện trong tháng 10 và tháng 11.2026. Phương án xử lý phải bảo đảm khắc phục những yếu tố có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, tài sản của người dân; đồng thời tính đến khả năng đáp ứng về dân số, chỗ đỗ xe, trường học, công trình công cộng, cây xanh và mỹ quan đô thị.

Thành phố yêu cầu việc xử lý phải nghiêm minh, triệt để, công khai, minh bạch, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Biện pháp cưỡng chế, phá dỡ có thể được áp dụng đối với công trình, hạng mục vi phạm nghiêm trọng hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn tính mạng, tài sản của người dân và Nhà nước.

Tổ hợp HH Linh Đàm là trường hợp được dư luận đặc biệt quan tâm. Dự án đi vào sử dụng từ năm 2015, có gần 10.000 căn hộ với khoảng 40.000 người sinh sống nhưng đến nay nhiều vướng mắc pháp lý vẫn chưa được giải quyết.

Theo những kết luận và thông tin được công bố trước đây, vi phạm tại các dự án thuộc diện xử lý không chỉ liên quan đến việc xây vượt tầng. Cơ quan chức năng còn xác định những vấn đề về chuyển nhượng dự án, thủ tục đất đai, nghĩa vụ tài chính, thay đổi công năng, tăng số lượng căn hộ và điều kiện phòng cháy, chữa cháy.

Riêng tổ hợp HH Linh Đàm được phê duyệt xây dựng 27 tầng nhưng thực tế các tòa nhà được xây dựng từ 36 – 41 tầng, vượt nhiều tầng so với quy hoạch. Việc tăng số tầng, số căn hộ và quy mô dân số đã gây áp lực lớn lên hạ tầng giao thông, trường học, nhà trẻ, chỗ đỗ xe và không gian công cộng. 

Tháng 4.2026, cư dân tại HH Linh Đàm từng được lấy ý kiến về nguyện vọng xử lý. Phiếu khảo sát đưa ra một số lựa chọn như trả lại căn hộ để nhận lại tiền đã mua, được bố trí căn hộ có giá trị tương đương tại Khu đô thị Thanh Hà hoặc đề xuất phương án khác.

Việc khảo sát khi đó nhằm thu thập thông tin và ghi nhận nguyện vọng của người dân, chưa phải quyết định buộc cư dân trả lại hoặc đổi nhà. Kế hoạch mới tiếp tục cụ thể hóa quá trình xử lý nhưng vẫn phải trải qua các bước xây dựng cơ chế, rà soát hiện trạng và xác định chính xác phần công trình phải di dời.

Hai phương án đối với những căn hộ phải di dời

Sau khi có danh sách cụ thể, Hà Nội dự kiến chia những trường hợp phải di dời thành hai nhóm để xử lý.

Với nhóm thứ nhất, chủ đầu tư có thể bố trí người dân sang nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại tại Khu đô thị Thanh Hà A, Thanh Hà B. Trong thời gian chờ hoàn thành chỗ ở mới, chủ đầu tư phải thỏa thuận với người dân về việc hỗ trợ chi phí thuê nhà tại nơi khác.

Theo phương án được nêu, người dân thuộc diện này không phải thực hiện thủ tục bốc thăm, xác định đối tượng khi được bố trí nhà. Cơ chế cụ thể còn phụ thuộc nghị quyết của HĐND thành phố và kết quả rà soát từng trường hợp.

Nhóm thứ hai áp dụng đối với các dự án đã có quyết định khởi tố vụ án của cơ quan công an. Sau khi giá mua lại được xác định trên cơ sở giá thị trường, chủ đầu tư sẽ thỏa thuận với tổ chức, cá nhân để mua lại những căn hộ, tòa nhà thuộc diện phải di dời.

Khi nhận tiền từ việc chủ đầu tư mua lại căn hộ, người dân có thể lựa chọn mua nhà ở xã hội trong quỹ nhà do thành phố giới thiệu mà không phải thực hiện thủ tục bốc thăm, xác định đối tượng hoặc chủ động tìm mua nhà theo nhu cầu.

Việc di dời dự kiến hoàn thành trong năm 2027. Trong quá trình người dân chuyển khỏi những căn hộ thuộc diện xử lý, chủ đầu tư phải đồng thời xây dựng phương án phá dỡ để có thể triển khai ngay sau khi hoàn tất di dời.

Đối với các hạng mục, căn hộ, tòa nhà buộc phải phá dỡ, chủ đầu tư phải lập phương án bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh môi trường và an toàn cho những công trình, khu dân cư xung quanh. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành việc phá dỡ trong năm 2028. 

Phần diện tích được tạo ra sau khi di dời, phá dỡ được định hướng ưu tiên bố trí nhà sinh hoạt cộng đồng, thiết chế văn hóa, giáo dục, hạ tầng kỹ thuật, chỗ đỗ xe và một số chức năng thương mại, văn phòng phù hợp. Đây là giải pháp nhằm giảm áp lực về dân số và bổ sung những hạng mục còn thiếu tại các khu nhà ở có mật độ cao.

Với những công trình, tầng hoặc căn hộ được phép tồn tại, chủ đầu tư phải hoàn thiện các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng và nghĩa vụ tài chính; khắc phục những yêu cầu về an ninh, an toàn, phòng cháy, chữa cháy và xây dựng đồng bộ các hạng mục còn thiếu.

Sau khi chủ đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính bổ sung, khắc phục vi phạm và công trình được xác nhận đủ điều kiện đưa vào sử dụng, cơ quan chức năng mới rà soát, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho những căn hộ đủ điều kiện.

Như vậy, việc được phân loại thuộc nhóm có thể tồn tại cũng chưa đồng nghĩa căn hộ đương nhiên được cấp giấy chứng nhận. Quyền lợi này còn phụ thuộc việc khắc phục vi phạm, hoàn thành nghĩa vụ tài chính và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Kế hoạch mới đặt ra lộ trình xử lý những tồn tại kéo dài tại 12 dự án, công trình, đồng thời tách trách nhiệm của chủ đầu tư với quyền lợi chính đáng của người mua nhà. Những trường hợp vi phạm nghiêm trọng phải được xử lý, nhưng việc di dời chỉ được thực hiện sau khi xác định chính xác từng hạng mục, căn hộ, tòa nhà và có phương án bảo đảm chỗ ở cho người dân.

Do đó, ở thời điểm hiện nay chưa có căn cứ để khẳng định toàn bộ cư dân tại HH Linh Đàm hoặc cư dân tại một tầng cụ thể nào chắc chắn phải di dời. Kết luận chính thức chỉ được đưa ra sau khi thành phố hoàn thành việc rà soát, phân loại theo kế hoạch.