Hà Nội quy hoạch mạng lưới 17 cầu qua sông Hồng, thêm 5 vị trí mới

VHO - Hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đang được Hà Nội lấy ý kiến cho thấy mạng lưới vượt sông trong phạm vi nghiên cứu gồm 17 cầu, trong đó 6 cầu hiện hữu, 6 cầu đang triển khai và 5 vị trí được quy hoạch. Đáng chú ý, 5 vị trí này chưa được xác định chính xác về vị trí, hình thức vượt sông và chưa mặc nhiên kết nối trực tiếp với Trục đại lộ cảnh quan.

Không chỉ thêm cầu, mà tổ chức lại mạng lưới kết nối

Theo hồ sơ Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỉ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, Hà Nội đang nghiên cứu mạng lưới 17 cầu kết nối hai bờ sông.

Phạm vi nghiên cứu dài khoảng 40 km, thuộc địa bàn 16 xã, phường, với diện tích khoảng 11.418ha. Đây cũng là khu vực được định hướng hình thành một không gian phát triển mới, kết hợp giao thông, công viên, mặt nước, đô thị, văn hóa và dịch vụ du lịch.

Trong cấu trúc này, hệ thống cầu không chỉ nhằm tăng số điểm vượt sông mà còn được tính toán để liên kết với mạng lưới vành đai và các tuyến đường đô thị. Nguyên tắc tổ chức kết nối được ưu tiên theo các vành đai 1, 2, 3, 4, sau đó đến Vành đai 2,5, 3,5 và các tuyến đường ngang.

Theo Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, mục tiêu là hình thành hệ thống giao thông có tính liên hoàn, kết nối hai bờ sông với đô thị trung tâm, đồng thời liên kết đường bộ với đường thủy và đường sắt đô thị.

5 vị trí mới chưa phải những cây cầu “đã chốt”

Trong 17 cầu được tính toán, 5 vị trí thuộc nhóm quy hoạch gồm Liên Trung, Tàm Xá, Cự Khối, Bát Tràng và Khuyến Lương.

Điểm cần lưu ý là đây mới là các vị trí được đưa vào phương án quy hoạch. Hồ sơ hiện chưa xác định chính xác vị trí xây dựng cũng như hình thức vượt sông; phương án có thể tiếp tục được nghiên cứu theo hướng cầu hoặc hầm khi triển khai từng dự án.

Đặc biệt, 5 vị trí này không nằm trên các trục vành đai ưu tiên nên chưa được xác định là các điểm kết nối liên thông trực tiếp với Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Giải pháp nút giao sẽ được nghiên cứu ở bước đầu tư từng công trình.

Điều này cho thấy việc đưa 5 tên cầu vào quy hoạch không đồng nghĩa thành phố đã xác lập đầy đủ dự án, vị trí, phương án kỹ thuật hay thời điểm xây dựng. Các thông số còn có thể được rà soát, điều chỉnh trong quá trình hoàn thiện quy hoạch và lập dự án.

Riêng cầu Khuyến Lương đã có thông tin chuẩn bị đầu tư riêng: dự án dự kiến xây cầu dài khoảng 1,3km, đường dẫn hai đầu khoảng 7,3km, thực hiện giai đoạn 2026-2030 theo phương thức PPP. Tuy nhiên, đây là một dự án riêng trong danh mục chuẩn bị đầu tư và cần phân biệt với 5 vị trí cầu mới đang được thể hiện trong hồ sơ quy hoạch.

6 cây cầu mới đang làm thay đổi mạng lưới

Nếu 5 vị trí trên vẫn đang ở bước quy hoạch, thì 6 cây cầu khác đã bước sang giai đoạn triển khai gồm Hồng Hà, Thượng Cát, Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi và Mễ Sở.

Đây là nhóm công trình có vai trò trực tiếp mở rộng khả năng kết nối hai bờ trong giai đoạn trước mắt. Thành phố đã đồng loạt triển khai 7 cầu lớn qua sông Hồng trong năm 2025, trong đó có 6 cầu nằm trong phạm vi mạng lưới của đồ án lần này; cầu Vân Phúc thuộc hệ thống kết nối khác, nằm ngoài phạm vi Trục đại lộ cảnh quan.

Trong số này, cầu Tứ Liên đã được khởi công từ ngày 19.5.2025. Công trình được thiết kế cầu dây văng hai mặt phẳng, tháp cao nhất 185 m, nhịp chính dài 500 m; tuyến đường hai đầu cầu kết nối khu vực Nghi Tàm với Đông Anh và mạng lưới phía Bắc Thủ đô.

Cùng với đó, tiến độ Vành đai 4 cũng kéo theo việc triển khai các cầu Hồng Hà và Mễ Sở. Báo cáo của thành phố cho biết các gói thầu đã được tổ chức thi công, trong đó cầu Hồng Hà và Mễ Sở là những hạng mục quan trọng của dự án.

Như vậy, thay vì chỉ nhìn vào 5 cây cầu tương lai, bức tranh giao thông sông Hồng đang hình thành đồng thời ở hai lớp: nhóm cầu mới đang được đầu tư để giải quyết kết nối trước mắt và nhóm vị trí được dành cho nhu cầu phát triển dài hạn.

Cầu chỉ là một phần của “trục xanh” sông Hồng

Điểm mới của phương án lần này không nằm riêng ở số lượng cầu. Trục đại lộ cảnh quan được xác định là một trong 9 trục động lực phát triển của Thủ đô, đồng thời là trục không gian xanh trung tâm, gắn với kinh tế, thương mại, dịch vụ, văn hóa và du lịch.

Theo Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, hai tuyến đại lộ dọc sông có tổng chiều dài hơn 80 km, đi cùng chuỗi công viên, không gian công cộng và các khu vực chỉnh trang đô thị. Riêng hệ thống công viên dự kiến gồm 11 dự án, tổng diện tích khoảng 3.513,4 ha.

Trong cấu trúc đó, cầu trở thành những điểm mở kết nối hai bờ, nhưng không phải mọi cây cầu đều cần kết nối trực tiếp với đại lộ. Cách tổ chức này giúp mạng lưới giao thông được phân tầng, tránh việc mọi luồng phương tiện đều dồn vào một trục.

Đồng thời, quy hoạch đặt yêu cầu phát triển không gian ven sông trên cơ sở tôn trọng địa hình tự nhiên, bảo đảm thoát lũ và kết hợp công viên, đường dạo, không gian cộng đồng với giao thông đường bộ, đường thủy.

Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến ưu tiên hoàn thành các hạng mục chính của Trục đại lộ cảnh quan, kè và chỉnh trị lòng, bờ sông, một số công viên và các khu đô thị định cư; giai đoạn 2030-2038 tiếp tục hoàn thành các dự án thành phần còn lại. Tổng mức đầu tư sơ bộ được nêu khoảng 736.963 tỉ đồng.