Việt Nam nỗ lực bảo vệ bản quyền trong kỷ nguyên AI

VHO - Ngày 7.5, diễn đàn "Bản quyền Việt Nam – Hàn Quốc năm 2026" với chủ đề “Ngành công nghiệp nội dung và bảo vệ bản quyền trong thời đại số và trí tuệ nhân tạo (AI)” đã diễn ra tại Hà Nội, thu hút sự tham gia của đông đảo cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức bảo vệ quyền tác giả, chuyên gia và doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp nội dung của hai nước.

Sự kiện do Cục Bản quyền tác giả Việt Nam (Bộ VHTTDL) phối hợp với Cục Bản quyền tác giả Hàn Quốc và Cơ quan Bảo vệ Bản quyền Hàn Quốc tại Việt Nam tổ chức.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Trần Hoàng - Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Việt Nam khẳng định, trong kỷ nguyên mới, bản quyền không còn chỉ là công cụ pháp lý, mà đã trở thành hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế sáng tạo. Khi nội dung có thể được tạo ra, sao chép và lan tỏa với tốc độ gần như tức thời, thì giá trị của quyền tác giả, quyền liên quan càng cần được bảo vệ một cách hiệu quả, minh bạch và thích ứng với công nghệ.

“Việt Nam đã chủ động hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm đáp ứng yêu cầu đó, với nền tảng là Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, cùng các văn bản hướng dẫn thi hành, đặc biệt là Nghị định 134/2026/NĐ-CP của Chính phủ ngày 6.4.2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định 17/2023/NĐ-CP. Các quy định này bước đầu tiếp cận các vấn đề mới nổi trong kỷ nguyên AI”, Cục trưởng Trần Hoàng nhấn mạnh.

Trong một thế giới số hóa và kết nối sâu rộng, các vấn đề bản quyền không còn giới hạn trong phạm vi quốc gia. Do đó, hợp tác quốc tế là điều kiện tiên quyết. Theo Cục trưởng Trần Hoàng, việc Bộ VHTTDL Việt Nam và Bộ VHTTDL Hàn Quốc ký kết "Bản ghi nhớ thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan năm 2025" đã mở ra một giai đoạn hợp tác mới, thực chất hơn, sâu rộng hơn.

Trên cơ sở đó, hai bên đang thúc đẩy trao đổi chính sách và kinh nghiệm quản lý; nâng cao năng lực thực thi quyền tác giả trong môi trường số; kết nối thị trường nội dung và cộng đồng sáng tạo; từng bước đồng kiến tạo các chuẩn mực mới về bản quyền trong thời đại AI. Sự kết hợp này không chỉ mang lại lợi ích song phương, mà còn có thể đóng góp vào việc định hình các chuẩn mực khu vực.

Đặc biệt, Việt Nam đã xác lập chiến lược phát triển dài hạn cho các ngành công nghiệp văn hóa, được cụ thể hoá tại Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 14.11.2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Theo đó, Việt Nam định hướng phát triển 10 lĩnh vực công nghiệp văn hóa, trong đó có ngành công nghiệp trò chơi điện tử (game). Đặc biệt, trong 6 ngành trọng điểm được ưu tiên, công nghiệp trò chơi điện tử được xác định là một lĩnh vực tập trung phát triển mạnh. Đây không chỉ là những lĩnh vực giàu tiềm năng tăng trưởng, mà còn là không gian trọng yếu để bản quyền trở thành động lực thúc đẩy sáng tạo và cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo. 

Cục trưởng Trần Hoàng tin tưởng rằng, với nền tảng hợp tác chặt chẽ, hai quốc gia sẽ cùng nhau bảo vệ tốt hơn giá trị sáng tạo; khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của công nghệ và xây dựng một môi trường phát triển công bằng, minh bạch và bền vững cho các ngành công nghiệp văn hóa.

Về phía Hàn Quốc, bà Bae Yang Hee - Trưởng phòng Bảo vệ bản quyền (Bộ VHTTDL Hàn Quốc) cho biết, diễn đàn lần này mang ý nghĩa đặc biệt khi là sự kiện giao lưu về bản quyền đầu tiên được tổ chức sau khi bản ghi nhớ sửa đổi giữa hai bên được ký kết.

Bà Bae Yang Hee kỳ vọng diễn đàn sẽ là dịp để Việt Nam và Hàn Quốc cùng nhìn lại những thành quả hợp tác đã đạt được, đồng thời cụ thể hóa các định hướng hợp tác trong tương lai. Qua đó, mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ song phương về lĩnh vực bản quyền và công nghiệp nội dung.

Đáng chú ý, chủ đề “Ngành công nghiệp nội dung về bản quyền trong thời đại số và AI” được đánh giá mang tính thời sự sâu sắc, trong bối cảnh các công nghệ mới, đặc biệt là AI, đang tái định hình mạnh mẽ ngành công nghiệp nội dung toàn cầu. Theo bà Bae Yang Hee, thực tiễn đó đặt ra yêu cầu các chính sách bản quyền phải liên tục đổi mới, thích ứng và tạo ra những đột phá phù hợp với tốc độ phát triển công nghệ.

Để đáp ứng yêu cầu này, Hàn Quốc đã không ngừng hoàn thiện hệ thống chính sách bảo hộ bản quyền dựa trên nền tảng phát triển vững chắc của ngành công nghiệp K-content. Bà Bae Yang Hee cũng đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam trong việc kiện toàn hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách bản quyền.

“Tôi tin rằng những nội dung được thảo luận tại diễn đàn hôm nay sẽ trở thành nền tảng quan trọng, góp phần thúc đẩy hợp tác giữa hai nước và tạo động lực cho ngành công nghiệp nội dung phát triển bền vững trong tương lai”, bà Bae Yang Hee nhấn mạnh.

Ông Park Jung Youl - Chủ tịch Cơ quan Bảo vệ Bản quyền Hàn Quốc khẳng định, diễn đàn lần này là cơ hội để Việt Nam và Hàn Quốc tiếp tục trao đổi, mở rộng hợp tác và thúc đẩy phát triển trong lĩnh vực bản quyền.

Ông cho biết, diễn đàn được khởi động từ năm 2010 với chủ đề định hướng hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc trong phát triển ngành công nghiệp bản quyền. Suốt nhiều năm qua, nhiều vấn đề quan trọng đã được hai bên liên tục thảo luận, qua đó tạo nền tảng quý báu cho việc hoàn thiện pháp luật, thể chế bản quyền, đồng thời nâng cao nhận thức về bảo vệ quyền tác giả và thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa ở cả hai quốc gia.

Dẫn chứng cho hiệu quả hợp tác song phương, ông Park Jung Youl nhắc tới bộ phim hợp tác Việt – Hàn Mang mẹ đi bỏ từng dẫn đầu phòng vé tại Việt Nam, cùng chương trình Running Man Vietnam do hai nước phối hợp sản xuất đạt hơn 200 triệu lượt xem trên YouTube và nhận được sự yêu thích rộng rãi từ công chúng Việt Nam.

Theo ông Park Jung Youl, những thành quả này cho thấy hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc không chỉ tạo ra các sản phẩm văn hóa có sức lan tỏa, mà còn mở ra nhiều cơ hội mới cho sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa và nội dung của cả hai nước.

Tại diễn đàn, nhiều nội dung mang tính thời sự đã được các chuyên gia Việt Nam và Hàn Quốc tập trung thảo luận, nổi bật là công nghệ giám sát bản quyền dựa trên AI, ngăn chặn tình trạng phát tán nội dung trái phép trên môi trường số, cùng thực trạng phát triển của ngành công nghiệp game và giá trị kinh tế ngày càng lớn của tài sản sở hữu trí tuệ (IP).

Bà Phạm Thị Kim Oanh - Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả đã cập nhật những bước tiến mới trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan tại Việt Nam, nhấn mạnh yêu cầu thích ứng trước sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo.

Trong khi đó, đại diện Hàn Quốc chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn và triển vọng ứng dụng AI trong giám sát, phát hiện vi phạm bản quyền, góp phần xây dựng môi trường sáng tạo số minh bạch và bền vững hơn trong tương lai.