Văn hóa - trụ cột mềm trong chiến lược phát triển của Quảng Ninh

VHO - Từ một địa phương nổi tiếng với tài nguyên than và kỳ quan thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long, Quảng Ninh đang từng bước định hình một diện mạo phát triển mới, trong đó văn hóa trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho tăng trưởng bền vững.

Ngày 11.3, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh Quản Minh Cường đã có buổi làm việc với Sở VHTTDL về kết quả thực hiện nhiệm vụ 3 tháng đầu năm 2026 và phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tới.

Cùng dự buổi làm việc có Phó bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Vũ Quyết Tiến; các Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; lãnh đạo HĐND, UBND tỉnh.

Văn hóa - nguồn lực nội sinh của phát triển

Những định hướng được đặt ra tại buổi làm việc của Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường với Sở VHTTDL là câu chuyện quản lý ngành nhưng cũng phản ánh rõ một tầm nhìn lớn: phát triển văn hóa toàn diện, đồng bộ để nâng tầm vị thế của tỉnh trong giai đoạn phát triển mới.

Trong bức tranh phát triển chung của Quảng Ninh những năm gần đây, văn hóa ngày càng hiện lên như một trụ cột quan trọng. Những kết quả đạt được của ngành VHTTDL trong những tháng đầu năm 2026 cho thấy rõ điều đó.

Theo báo cáo tại buổi làm việc, ngành đã tập trung triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, góp phần trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Nổi bật là việc tổ chức thành công hàng loạt chương trình, sự kiện văn hóa - nghệ thuật quy mô lớn, lần đầu tiên xuất hiện tại địa phương như các chương trình concert, hoạt động countdown gắn với kích cầu du lịch.

Nhiều sự kiện đã tạo ra bầu không khí lễ hội sôi động, lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, đồng thời góp phần thúc đẩy du lịch tăng trưởng ấn tượng. Dự kiến trong quý I năm 2026, Quảng Ninh đón hơn 6,2 triệu lượt khách, tổng thu du lịch đạt trên 15.600 tỉ đồng.

Những con số này phản ánh bức tranh tích cực về kinh tế nhưng ẩn sau đó là một xu hướng đáng chú ý: văn hóa đang trở thành chất liệu quan trọng để gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến và mở rộng không gian phát triển cho du lịch.

Các hoạt động vui Xuân, đón Tết Bính Ngọ 2026 diễn ra an toàn, phong phú, nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của người dân. Cùng với đó, hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao tiếp tục được đầu tư đồng bộ; phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao phát triển sôi nổi từ tỉnh đến cơ sở.

Ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Sở VHTTDL Quảng Ninh báo cáo tại buổi làm việc

Một điểm đáng chú ý khác là công tác thông tin, tuyên truyền được triển khai chủ động, kịp thời phục vụ các sự kiện lớn, định hướng dư luận xã hội và tăng cường hiệu quả thông tin đối ngoại.

Đặc biệt, Sở VHTTDL Quảng Ninh được đánh giá là một trong những địa phương đi đầu trong toàn ngành Văn hóa khi chủ động thí điểm, triển khai sớm các nhiệm vụ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7.1.2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Những kết quả này, theo đánh giá của Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường, đã đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và đời sống tinh thần cho nhân dân.

“Những kết quả đạt được đã đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế, tạo việc làm, thu nhập, nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân”, ông Quản Minh Cường nhấn mạnh.

Quảng Ninh từ lâu được xem là một trong những địa phương có tư duy phát triển văn hóa sớm và khá toàn diện.

Từ việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản thế giới vịnh Hạ Long, xây dựng quần thể di tích danh thắng Yên Tử, cho tới hệ thống bảo tàng, thư viện, nhà hát hiện đại, tỉnh đã từng bước hình thành một không gian văn hóa đa tầng, nơi truyền thống và hiện đại cùng tồn tại.

Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường nhấn mạnh, với sự nỗ lực của nhiều thế hệ, Quảng Ninh đã trở thành một trong những địa phương đi đầu cả nước trong lĩnh vực văn hóa.

Thành quả ấy là niềm tự hào, đồng thời đặt ra trách nhiệm lớn trong việc tiếp tục giữ gìn và phát huy các giá trị đã được tạo dựng.

Trong bối cảnh phát triển mới, tỉnh xác định cần tiếp tục bám sát các chủ trương lớn của Trung ương để phát triển văn hóa một cách toàn diện và đồng bộ.

“Cần quán triệt sâu sắc quan điểm phát triển văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc, nhưng đồng thời phải hiện đại, hội nhập quốc tế và mang tính đại chúng; xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là một mặt trận quan trọng trong công tác tư tưởng”, ông Quản Minh Cường nhấn mạnh.

Quan điểm này cho thấy cách tiếp cận văn hóa của Quảng Ninh không dừng lại ở bảo tồn di sản, mà hướng tới xây dựng một môi trường văn hóa năng động, giàu sức sáng tạo.

Nắm bắt xu hướng phát triển công nghiệp văn hóa

Một nội dung đáng chú ý được đặt ra tại buổi làm việc là yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa.

Trong nhiều năm qua, Quảng Ninh đã chứng minh khả năng chuyển hóa tài nguyên thiên nhiên và di sản thành những sản phẩm du lịch có giá trị. Tuy nhiên, tiềm năng của văn hóa vẫn còn rất lớn.

Bí thư Tỉnh ủy Quản Minh Cường cho rằng, trong bối cảnh công nghiệp văn hóa đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nhiều nền kinh tế trên thế giới, Quảng Ninh cần chủ động nắm bắt xu hướng này.

Theo đó, các hoạt động văn hóa cần từng bước được phát triển theo hướng trở thành sản phẩm kinh tế có giá trị, gắn chặt với du lịch, hình thành các sản phẩm văn hóa đặc trưng của địa phương.

Từ góc độ phát triển du lịch, đây là một định hướng quan trọng. Bởi sức hấp dẫn của điểm đến trong kỷ nguyên du lịch trải nghiệm ngày càng phụ thuộc vào chiều sâu văn hóa.

Những chương trình nghệ thuật, lễ hội, sự kiện sáng tạo hay các sản phẩm văn hóa đương đại nếu được đầu tư bài bản sẽ góp phần tạo nên bản sắc riêng cho điểm đến Quảng Ninh trên bản đồ du lịch quốc tế.

Bên cạnh phát triển sản phẩm văn hóa, tỉnh cũng đặc biệt nhấn mạnh tới yếu tố con người.

Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu ngành VHTTDL tiếp tục quan tâm phát triển văn hóa từ cơ sở; xây dựng và hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa cộng đồng; chú trọng bảo tồn và phát huy các giá trị di sản trên địa bàn.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng văn hóa giao tiếp, ứng xử, từng bước hình thành và lan tỏa bản sắc văn hóa của con người Quảng Ninh.

Điều này phản ánh một tư duy phát triển văn hóa mang tính căn bản: văn hóa không chỉ nằm trong các công trình, di tích hay lễ hội, mà còn thể hiện trong cách ứng xử, lối sống và tinh thần cộng đồng.

Cùng với đó, tỉnh đặt mục tiêu đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn và quảng bá các giá trị văn hóa của địa phương; tăng cường quản lý nhà nước, chủ động đấu tranh với các biểu hiện phản văn hóa.

Ở lĩnh vực thể thao, tỉnh định hướng lựa chọn những bộ môn phù hợp với điều kiện địa phương để đầu tư phát triển, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh phong trào thể dục thể thao quần chúng với mục tiêu nâng cao sức khỏe nhân dân.

Tầm nhìn dài hạn cho văn hóa

Một trong những vấn đề mang tính chiến lược được Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh đặt ra là xây dựng nguồn nhân lực cho ngành Văn hóa.

Ông đề nghị UBND tỉnh quan tâm chiến lược cán bộ cho lĩnh vực này, đặc biệt là đội ngũ ở cơ sở; đồng thời nghiên cứu phương án thành lập cơ sở đào tạo chuyên ngành văn hóa - nghệ thuật nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh.

Đây là bước đi cho thấy Quảng Ninh không chỉ nhìn văn hóa ở hiện tại, mà đang chuẩn bị nền tảng cho sự phát triển lâu dài.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt, những địa phương biết đầu tư cho văn hóa, cho con người và cho sáng tạo sẽ có lợi thế bền vững.

Với những định hướng đã được xác lập, Quảng Ninh đang tiếp tục khẳng định một cách tiếp cận phát triển mang tầm chiến lược: văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là nguồn lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Khi được triển khai đồng bộ, văn hóa sẽ tiếp tục trở thành sức mạnh mềm, góp phần đưa Quảng Ninh tiến xa hơn trên hành trình phát triển bền vững.