Tối 30.4, khai mạc Lễ hội Đền Đô

VHO - Chiều 28.4, phường Từ Sơn (Bắc Ninh) tổ chức gặp mặt báo chí, thông tin về lễ hội Đền đô năm 2026. Lễ hội sẽ được khai mạc lúc 20h ngày 30.4 (tức ngày 14.3 âm lịch) tại Di tích quốc gia đặc biệt đền Đô.

Phát biểu tại buổi gặp mặt, ông Nguyễn Đức Mạnh, Phó Chủ tịch UBND phường Từ Sơn cho biết, lễ hội Đền Đô năm 2026 là dịp kỷ niệm 1016 năm ngày Đức Vua Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn) đăng quang Hoàng Đế (15.3 năm Canh Tuất 1010 – 15.3 năm Bính Ngọ 2026).

“Sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa và long tự hào dân tộc gắn với khánh thành công trình thi công giai đoạn 1 dự án tu bổ, tôn tạo di tích Đền thờ các vị vua Triều Lý - Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đền Đô”, Phó Chủ tịch UBND phường Từ Sơn nhấn mạnh.

Năm nay, lễ hội Đền Đô diễn ra từ ngày 30.4 – 2.5 (tức từ 14.3 – 16.3 năm Bính Ngọ) tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô và khu vực lân cận với quy mô cấp phường, do UBND phường Từ Sơn tổ chức.

Ban tổ chức cho biết, phần lễ có các hoạt động truyền thồng: Tế lễ, dâng hương tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô và các di tích liên quan đến vương triều Lý trên địa bàn phường Từ Sơn; lễ rước từ Đền Đô - Đền Rồng về Chùa Ứng Tâm và lễ rước Mẫu từ Chùa Ứng Tâm về Đền Đô; lễ tuyên Chiếu dời đô của đức vua Lý Thái Tổ.

Phần hội được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú: Triển lãm trưng bày cổ vật tại Bảo tàng Hoàng gia Nam Hồng và khai mạc triển lãm Sinh vật cảnh; khai mạc tuyến phố đi bộ với các hoạt động giới thiệu không gian văn hóa Quan họ Bắc Ninh, văn hóa đường phố, các trò chơi dân gian, không gian ẩm thực 3 miền…

Năm nay, Đền Đô có thêm không gian trưng bày sách với 5 gian ở Công viên Lý Thái Tổ, dự kiến ý tưởng xếp các đầu sách thành logo của phường Từ Sơn. Đây cũng là dịp để các trường học hưởng ứng Ngày Văn hoá Việt Nam. 

Bên cạnh đó, Ban tổ chức cũng tổ chức hát quan họ thuyền Rồng trên hồ bán nguyệt, biểu diễn múa rối nước Đồng Ngư; thi đấu cờ tướng, vật, bóng chuyền da, bóng bàn, giải pickleball, thi gói bánh Phu Thê, thi nấu cơm niêu đất, giao lưu thơ, trò chơi đập niêu đất, bắt lợn, thi thả chim bồ câu bay, thể dục dưỡng sinh, chương trình văn nghệ tổng hợp…

Tại Lễ hội còn diễn ra hội chợ thương mại đưa hàng Việt Nam về nông thôn với chủ đề “Kích cầu thương mại tỉnh Bắc Ninh”, diễn ra từ ngày 29.4 – 4.5 tại khu vực bãi xe Đền Đô, phường Từ Sơn, với hàng trăm gian hàng của các doanh nghiệp, HTX tiêu biểu trong và ngoài tỉnh tham dự.

Phó chủ tịch UBND phường Từ Sơn Nguyễn Đức Mạnh cho thông tin thêm, đây là năm đầu tiên phường Từ Sơn tổ chức lễ hội Đền Đô sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đến nay, các phương án về quản lý trông giữ xe, đảm bảo an toàn giao thông, an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, an toàn vệ sinh thực phẩm đã được xây dựng và hoàn thành.

Phường sẽ thành lập đường dây nóng có đại diện  UBND phường, lực lượng Công an… để tiếp nhận phản ánh của nhân dân và du khách thập phương.

Đền Đô hay còn gọi là (Đền Lý Bát Đế, Cổ Pháp Điện) được xây dựng vào thế kỷ XI, ngày nay nằm ở phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đền được dựng trên nền đất mà khi xưa vua Lý Công Uẩn đăng quang và trở lại thăm quê hương.

Theo sử sách, dân làng Đình Bảng đã cho xây dựng một ngôi nhà lớn làm nơi nghênh tiếp nhà vua. Khi vua Lý Công Uẩn băng hà, Lý Thái Tông lên ngôi kế vị vua cha, ông đã cho sửa sang lại ngôi nhà xưa và chọn làm nơi thờ tự vua cha, từ đó Đền trở thành nơi thờ tự các vị vua nhà Lý sau khi băng hà.

Đền Đô thờ 8 vị vua nhà Lý gồm: Lý Công  Uẩn (Lý Thái Tổ), Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông, Lý Thần Tông, Lý Anh Tông, Lý Cao Tông và Lý Huệ Tông.

Trải qua thời gian dài cùng chiến tranh tàn phá, Đền Đô đã được tu sửa và mở rộng nhưng vẫn theo đúng hình dáng và kiến trúc ban đầu. Kiến trúc của Đền có sự kế thừa phong cách cung đình và dân gian được kết hợp hài hòa, chạm khắc tinh xảo.

Theo bà Cao Thị Hồng Liên, Trưởng phòng Văn hoá – xã hội phường Từ Sơn, đền Đô được xây dựng với diện tích hơn 31.000 m2, gồm 21 công trình lớn nhỏ được chia thành khu nội thành và khu ngoại thành.

Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô được xây dựng lại năm 1989. Sau gần 40 năm, Nhà nước quan tâm, đầu tư trùng tu tôn tạo lại với 16 hạng mục công trình, phụ trợ. Hạng mục chính như nhà Phương Đình, nhà Tiền Tế, nhà Chuyển Bồng, Hậu cung, nhà Mã, nhà Kiệu, nhà Bia, nhà Mẫu… cơ bản hoàn thành đón tiếp du khách trong dịp này.

Việc tu bổ, tôn tạo vẫn giữ được kiến trúc, kết cấu nguyên bản đền Đô xưa, đáp ứng quy định của Luật Di sản. Dự kiến, ngày 29.4, địa phương tổ chức khánh thành giai đoạn 1 công trình tu bổ, tôn tạo Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô.  

Bà Cao Thị Hồng Liên cũng cho hay, hằng năm, không chỉ đón tiếp nhân dân và du khách thập phương trong nước, lễ hội Đền Đô còn đón các đoàn khách từ Hàn Quốc trở về gắn kết cội nguồn, dòng tộc. Có năm, đoàn Hàn Quốc biểu diễn văn hóa nghệ thuật cho nhân dân địa phương và du khách thưởng thức.

Điểm mới của lễ hội năm nay là sẽ có chuyến tàu 5 cửa ô Hà Nội – Từ Sơn vào cuối tuần với tần suất 2 chuyến/ngày để chở du khách trong và ngoài nước về dự hội.