Phạm Gia Chi Bảo lý giải tên gọi “Báu vật từ Cội nguồn”

VHO - Tối 28.8, Bảo tàng Gốm Thời dựng nước khai mạc triển lãm chuyên đề “Báu vật từ Cội nguồn”, giới thiệu 25 hiện vật gốm tiêu biểu thuộc các nền văn hóa Phùng Nguyên và Sa Huỳnh - Đông Sơn.

Sự kiện là hoạt động nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2.9 (1945 - 2026). Đến tham dự triển lãm có đông đảo các chuyên gia văn hóa, lịch sử, khảo cổ, đại diện các bảo tàng, văn nghệ sĩ, diễn viên…

Trước đó, chiều cùng ngày, đoàn công tác do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm cùng các đại biểu đã đến tham quan triển lãm chuyên đề “Báu vật từ Cội nguồn” và các hiện vật đang trưng bày cố định tại Bảo tàng.

Chia sẻ về lý do triển lãm mang tên “Báu vật từ Cội nguồn”, ông Phạm Gia Chi Bảo, Giám đốc Bảo tàng Gốm Thời dựng nước (diễn viên Chi Bảo), cho biết: “’Báu vật’ ở đây, với tôi, không nằm ở giá trị vật chất hay sự quý hiếm của một món đồ, mà ở những gì còn lại từ cội nguồn, giúp con người hôm nay nhận ra mình đã bắt đầu từ đâu.

Có những lúc ngồi thật lâu trước một cổ vật ba, bốn nghìn năm tuổi, lòng mình tự nhiên chậm lại. Một dáng bình, một đường khắc, một hình con vật… vẫn còn đó, mang theo dấu tay và đời sống của những con người đã từng sống trên mảnh đất này.

Tổ tiên tưởng như rất xa, nhưng qua những vật thể đang hiện hữu ngay trước mắt, khoảng cách hàng nghìn năm bỗng trở nên gần hơn. Tôi nghĩ con người rất tự nhiên: khi có sự kết nối, ta sẽ có tình cảm. Khi có tình cảm, ta muốn hiểu hơn, gần hơn và trân quý hơn.

Di sản cũng vậy. Có kết nối thì có tình cảm. Có tình cảm thì có thương mến. Và khi đã thương mến, tự nhiên ta muốn gìn giữ và trao lại cho những người đến sau. Với tôi, đó là ý nghĩa của ‘Báu vật từ Cội nguồn’”.

Ông Phạm Gia Chi Bảo cho biết, thông qua triển lãm, Bảo tàng mong muốn công chúng nhìn vào các hiện vật để hình dung một hành trình lịch sử và hiểu hơn về nguồn cội. Theo ông, những hiện vật dù có niên đại hàng nghìn năm vẫn có thể tạo nên sự kết nối với con người hôm nay qua hoa văn, đường nét và những dấu tích đời sống được lưu giữ.

Triển lãm giới thiệu 25 hiện vật gốm tiêu biểu thuộc các nền văn hóa Phùng Nguyên và Sa Huỳnh - Đông Sơn. Theo ông Phạm Gia Chi Bảo, việc giới thiệu các hiện vật này nhằm giúp người trẻ có thêm cơ hội tìm hiểu về sự đa dạng của các nền văn hóa hình thành trên lưu vực sông Hồng, sông Mã và những vùng đất khác, qua đó có cảm nhận sâu sắc hơn về cội nguồn.

“Chúng tôi mong muốn giới thiệu đến các bạn trẻ một cảm nhận rõ ràng về nền văn hóa cội nguồn rất đa dạng của chúng ta. Khi hiểu và cảm nhận sâu sắc hơn về cội nguồn, các bạn có thể thêm tự hào về những gì mình đã biết, từ đó sống vui vẻ, hạnh phúc và có ý thức hơn trong việc gìn giữ những giá trị được trao lại”, Giám đốc Bảo tàng chia sẻ.

Theo đại diện Bảo tàng Gốm Thời dựng nước, 25 hiện vật gốm tiêu biểu thuộc ba sưu tập: Phùng Nguyên, Bình tạo hình bò Phùng Nguyên và Sa Huỳnh - Đông Sơn.

Sưu tập thuộc văn hóa Phùng Nguyên giới thiệu 9 hiện vật với nhiều loại hình như bát bồng, bình miệng loe, cổ thót, thân phình, bình chân đế và các loại đồ đựng có tạo hình khác biệt. Một số hiện vật mang đặc điểm chuyển tiếp Phùng Nguyên - Đồng Đậu, cho thấy sự phát triển trong tư duy tạo khối của cư dân đương thời.

Sưu tập “Bình tạo hình bò” được chế tác bằng đất nung màu đỏ nhạt, hiện vật kết hợp công năng của một đồ đựng với nghệ thuật tạo hình động vật. Con bò được thể hiện trong tư thế đứng, thân dài, chân cao, sừng nhọn và phần thân tạo khoang rỗng.

Sưu tập thứ ba gồm 15 hiện vật gốm thuộc văn hóa Sa Huỳnh - Đông Sơn. Nổi bật trong sưu tập là những bình dáng con tiện, cổ cao, vai xuôi, thân nở, kết hợp với hệ chân đế cao hoặc thấp choãi. Các đường gờ phân chia cổ, vai, thân và chân đế tạo nên cấu trúc hình khối rõ ràng, vừa khỏe khoắn vừa thanh thoát.

Triển lãm chuyên đề “Báu vật từ Cội nguồn” tại Bảo tàng Gốm Thời dựng nước (phường An Khánh, TP.HCM) diễn ra từ ngày 28.8 – 5.9.2026.