Hội An “mở cửa” cho mọi sáng tạo

VHO - Đến Hội An dịp nghỉ lễ Quốc Khánh 2.9, du khách không chỉ tìm về đô thị di sản quen thuộc mà còn có cơ hội trải nghiệm và tự thiết kế cho mình một hành trình “chạm di sản, chạm sáng tạo” theo cách riêng.

Tuần lễ Sáng tạo Hội An 2026 diễn ra từ ngày 28.8 - 2.9 tại Quảng trường sông Hoài, Vườn tượng An Hội, khu phố cổ Hội An cùng các làng nghề, không gian sáng tạo trên địa bàn các phường, xã.

Từ những trải nghiệm quen thuộc về phố cổ, làng nghề, nếp sống cộng đồng, một hành trình mới được mở ra, nơi thủ công, nghệ thuật, thiết kế và công nghệ cùng gặp gỡ, hòa quyện với những câu chuyện, ý tưởng và sáng kiến được khơi nguồn từ chính cộng đồng địa phương.

Mở hành trình mới để “chạm”

Trong những ngày diễn ra Tuần lễ, du khách có thể khám phá một Hội An với nhiều lớp trải nghiệm khác nhau, từ triển lãm, sắp đặt, thực hành thủ công, gặp gỡ nghệ nhân đến khám phá di sản bằng công nghệ tương tác. Những chương trình nghệ thuật truyền thống và đương đại bên sông Hoài tiếp tục kể những câu chuyện mới về vùng đất di sản.

Phía sau mỗi trải nghiệm là những con người đang góp phần tạo nên sức sống đương đại cho Hội An. Đó là những nghệ nhân lặng thầm giữ nghề truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ; những người trẻ đang kể lại văn hóa quê hương bằng thiết kế đương đại và công nghệ số; những người làm thương hiệu tìm cách đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với thị trường; hay những nghệ sĩ tiếp tục thử nghiệm, làm mới các chất liệu dân gian.

Thông qua các hoạt động như “Chạm truyền thống”, “Chạm sáng tạo”, “Nghệ cả làng”…, du khách có cơ hội gặp gỡ, lắng nghe câu chuyện của những người đang trực tiếp gìn giữ và sáng tạo trên nền di sản. Từ đó, có thể chạm gần hơn vào đời sống sáng tạo vẫn đang diễn ra mỗi ngày trong cộng đồng địa phương.

Là vùng đất lưu giữ những câu chuyện, những ký ức được bồi đắp qua nhiều thế hệ, với Hội An, di sản không chỉ hiện diện như dấu ấn của quá khứ mà còn sống động trong đời sống hôm nay, trở thành nguồn cảm hứng nuôi dưỡng sức sáng tạo của cộng đồng.

Từ mạch nguồn ấy, Tuần lễ sáng tạo Hội An 2026 với chủ đề “Hành trình chạm Di sản, chạm Sáng tạo” được tổ chức như một không gian gặp gỡ giữa truyền thống và đổi mới; nơi di sản trở thành chất liệu cho sáng tạo, đồng thời sáng tạo góp phần làm giàu giá trị di sản, cùng tạo động lực mở ra những cơ hội phát triển bền vững cho văn hóa và con người trong tương lai. 

Kích hoạt những nguồn lực sáng tạo từ cộng đồng

Theo Sở VHTTDL TP Đà Nẵng, Tuần lễ Sáng tạo Hội An 2026 sẽ góp phần cụ thể hóa sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong Kế hoạch phát triển Đô thị Di sản Sáng tạo Hội An. Ở đó, câu chuyện về di sản không chỉ được kể bằng những hình thức quen thuộc.

Các nghệ nhân có thêm cơ hội giới thiệu nghề, người trẻ được tham gia vào những hoạt động sáng tạo, còn các trường học, doanh nghiệp, nghệ sĩ và cộng đồng địa phương có thể tìm thấy những không gian để cùng thử nghiệm, chia sẻ ý tưởng và hình thành các sáng kiến mới. Qua đó, nhận thức về vai trò của sáng tạo trong bảo tồn và phát huy di sản cũng được lan tỏa tự nhiên hơn trong đời sống cộng đồng.

Một trong những giá trị được kỳ vọng từ Tuần lễ là tạo thêm cơ hội để những sản phẩm thủ công, thiết kế và các sản phẩm văn hóa sáng tạo của địa phương bước ra khỏi không gian làng nghề, tiếp cận rộng hơn với công chúng và thị trường.

Những cuộc gặp gỡ giữa người làm nghề, nhà thiết kế, doanh nghiệp và đối tác có thể mở ra những hướng hợp tác mới, giúp giá trị truyền thống tìm được cách hiện diện phù hợp hơn trong đời sống đương đại.

Cùng với đó, Hội An tiếp tục mở rộng các kết nối văn hóa. Sự tham gia của nghệ sĩ, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo trong nước, quốc tế không chỉ làm phong phú thêm chương trình của Tuần lễ mà còn tạo cơ hội để Hội An chia sẻ kinh nghiệm, tiếp nhận những ý tưởng mới và đưa câu chuyện của mình đến với những mạng lưới sáng tạo rộng hơn.

Không gian sáng tạo cũng được nhìn nhận theo một cách mở hơn. Quảng trường sông Hoài, Rạp Hội An, các làng nghề, bảo tàng, nhà dân và những không gian cộng đồng đều có thể trở thành nơi diễn ra các hoạt động sáng tạo.

Khi những địa điểm vốn quen thuộc được kết nối thành một mạng lưới trải nghiệm, chính đô thị di sản trở thành một “không gian sáng tạo” rộng lớn, nơi người dân và du khách có thể gặp gỡ, trải nghiệm và khám phá.

Công nghệ tiếp tục là một phần quan trọng trong hành trình đó. Bản đồ Sáng tạo Hội An, mã QR, GPS, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số được kỳ vọng giúp việc tìm kiếm, kết nối và tiếp cận các điểm sáng tạo trở nên thuận tiện hơn.

Xa hơn, công nghệ mở thêm những cách thức để giới thiệu di sản, giáo dục cộng đồng, quảng bá sản phẩm và đưa các giá trị văn hóa địa phương đến với những nhóm công chúng mới.

Từ truyền thông, nguồn nhân lực đến phát triển sản phẩm, mở rộng giao lưu văn hóa, kết nối không gian sáng tạo và chuyển đổi số, sáu nhóm nhiệm vụ phát triển Đô thị Di sản Sáng tạo không chỉ được đặt trong kế hoạch dài hạn mà từng bước hiện diện qua những hoạt động cụ thể của Tuần lễ.

Quan trọng hơn, các nhiệm vụ ấy cùng hướng về một mục tiêu chung: Để cộng đồng trở thành chủ thể của sáng tạo, để di sản trở thành nguồn cảm hứng và để những giá trị văn hóa của Hội An tiếp tục được làm giàu bằng chính sức sáng tạo của con người hôm nay.

Khi “cộng đồng” cùng mở cửa

Điểm đáng chú ý của Tuần lễ Sáng tạo Hội An là không gian sự kiện không giới hạn trong những địa điểm tổ chức chính thức. Bên cạnh chương trình chính thức, Ban Tổ chức kêu gọi các hộ gia đình, trường học, cơ sở kinh doanh, cộng đồng địa phương, doanh nghiệp và các thương hiệu quan tâm đến Hội An cùng tham gia, tạo nên một mạng lưới các điểm cộng hưởng trên toàn địa bàn thông qua các hình thức: Tổ chức chương trình ưu đãi hoặc chương trình trải nghiệm riêng tại cơ sở của mình trong thời gian diễn ra Tuần lễ cùng mở rộng hành trình trải nghiệm Hội An cho người dân và du khách.

Hỗ trợ quà tặng cho các hoạt động cộng đồng, thử thách và chương trình trải nghiệm thuộc Tuần lễ; Hỗ trợ nhà vệ sinh dành cho người tham dự tại các điểm phù hợp; Hỗ trợ nước uống cho công chúng, nghệ nhân, nghệ sĩ, tình nguyện viên và các lực lượng tham gia.

Mỗi địa điểm cộng hưởng, mỗi đóng góp dù là một điểm nước uống, một ưu đãi dành cho khách, một món quà nhỏ hay một trải nghiệm được chuẩn bị riêng, đều có thể tạo nên những “điểm chạm” mới trong hành trình, để Tuần lễ Sáng tạo Hội An không chỉ là chuỗi sự kiện được tổ chức tại một số địa điểm cụ thể mà hướng đến trở thành một không gian mở, được tạo nên bởi chính con người, không gian và nguồn lực của địa phương.

“Tuần lễ Sáng tạo Hội An 2026 được xây dựng trên quan điểm cộng đồng địa phương là chủ thể của sáng tạo và đơn vị tổ chức giữ vai trò kết nối, tạo điều kiện cho các cuộc đối thoại, thử nghiệm và hợp tác, cùng hướng đến một không gian nơi mọi người đều có thể tham gia vào quá trình sáng tạo”, ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa Thế giới Hội An chia sẻ.

Theo đó, các nghệ nhân, nghệ sĩ, trường học, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, không gian sáng tạo và cộng đồng dân cư được khuyến khích tổ chức hoạt động hưởng ứng, chia sẻ sáng kiến và mở cửa không gian của mình cho công chúng.