Độc đáo cây đa, cổng làng Đường Lâm trên mô hình đèn Trung thu

VHO - Gửi gắm khát vọng quảng bá di sản, tiếp nối giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất xứ Đoài, người dân Đường Lâm đã tái hiện sống động hình ảnh cổng làng Mông Phụ và cây đa cổ thụ qua mô hình đèn Trung thu mang tên "Vân Môn Làng Cổ".

Công trình nghệ thuật không chỉ mang đến niềm vui ngày hội mà còn gửi gắm khát vọng quảng bá di sản, tiếp nối giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất xứ Đoài.

Nằm trong vùng lõi của làng cổ Đường Lâm, cổng làng Mông Phụ cùng cây đa cổ thụ từ lâu đã trở thành hình ảnh thân thuộc, gắn bó với đời sống của nhiều thế hệ người dân xứ Đoài.

 Cổng làng Mông Phụ nép dưới những tán cây xanh, mở ra không gian cổ kính, yên bình với những con đường nhỏ, mái ngói xưa, bức tường đá ong và nếp sống truyền thống được gìn giữ qua bao đời. 

Với người dân địa phương, đây không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là dấu mốc thân thuộc, nơi đón những người con trở về và mở lối vào không gian văn hóa riêng biệt.

Bên cạnh đó, cây cổ thụ tồn tại hàng trăm năm, hơn 300 năm tuổi, đã trở thành chứng nhân thời gian gắn liền với ký ức của biết bao thế hệ.

 Đường Lâm không chỉ là nơi sinh ra và lớn lên mà còn là mái nhà chung với những con đường thân quen cùng các câu chuyện của cha ông để lại.

Theo bà Trương Thị Lan Phương, Tổ trưởng Tổ dân phố Đường Lâm (phường Sơn Tây, thành phố Hà Nội), tổ dân phố hiện nay được hình thành từ việc sáp nhập ba tổ dân phố cũ gồm Mông Phụ, Cam Thịnh và Đoài Giáp (Bài Giáp), đều nằm trong vùng lõi di tích. 

Năm nay là lần đầu tiên người dân địa phương thực hiện mô hình lấy ý tưởng từ cổng làng để tham gia chương trình "Trung thu Thành cổ – Sơn Tây xứ Đoài". 

"Chúng tôi là những người con của Đường Lâm, luôn mong muốn hình ảnh quê hương được lan tỏa rộng rãi hơn, đặc biệt đến các em thiếu nhi và thế hệ trẻ", bà Phương chia sẻ.

Từ những hình ảnh quen thuộc của quê hương, thế hệ trẻ và người dân Đường Lâm đã xây dựng ý tưởng làm mô hình đèn Trung thu mô phỏng cổng làng, cây đa và những tầng mây trắng.

 Mô hình được đặt tên "Vân Môn Làng Cổ", trong đó "Vân Môn" mang nghĩa "cổng mây" – một cái tên giàu chất thơ, gợi hình ảnh một cánh cổng mở vào không gian làng cổ, đồng thời gửi gắm tình yêu và niềm tự hào về vùng đất giàu truyền thống văn hóa.

Trên mô hình, cổng làng được tạo hình bằng gam màu nâu cam, bên cạnh là cây đa với những tán lá xanh, phía trước trang trí các lớp mây cách điệu tạo cảm giác như một "cổng mây" dẫn vào miền di sản. 

Không chỉ tái hiện những biểu tượng đặc trưng, mô hình còn kết hợp các chi tiết quen thuộc của Trung thu truyền thống như đèn ông sao, giúp hình ảnh di sản trở nên gần gũi hơn với trẻ nhỏ. 

Từng chi tiết được tỉ mỉ chỉnh sửa, hoàn thiện trước khi mang đến chương trình. Với những người thực hiện, quá trình làm đèn không chỉ tạo ra một sản phẩm phục vụ lễ hội mà còn là cách kể lại câu chuyện quê hương bằng một hình thức mới.

Để tạo nên sản phẩm đầy ý nghĩa này, tính đến ngày 28.8, tổ dân phố đã vận động xã hội hóa được hơn 70 triệu đồng từ các doanh nghiệp trên địa bàn và bà con nhân dân. Bên cạnh nguồn lực vật chất, mô hình còn nhận được sự đóng góp rất lớn về công sức và trí tuệ. 

Người cao tuổi tại Đường Lâm đã tham mưu, cố vấn ý tưởng; các nghệ nhân cùng đội ngũ thợ thi công lành nghề, tinh xảo đã dốc sức chế tác để mô phỏng sống động nhất biểu tượng của làng cổ. 

Mô hình "Vân Môn Làng Cổ" vì thế được thắp lên bằng tình yêu quê hương, niềm tự hào về di sản và ước mong của thế hệ trẻ được tiếp nối, gìn giữ những giá trị tốt đẹp. 

Bà Phương cho biết, người dân và các em thiếu nhi đều vô cùng háo hức, dành nhiều tâm huyết cho sản phẩm và đã tham gia rước mô hình xung quanh khu vực trung tâm Thành cổ Sơn Tây vào ngày 5.9 vừa qua.

 Khi màn đêm buông xuống, hệ thống đèn bên trong được bật lên làm cho hình ảnh cổng làng, cây đa trở nên rực rỡ. Từ một biểu tượng quen thuộc, cổng làng Đường Lâm như được "khoác áo mới" trong không gian lễ hội.

"Thông qua chiếc đèn, chúng tôi mong muốn giới thiệu vẻ đẹp của làng cổ Đường Lâm và lan tỏa hình ảnh di tích lịch sử quốc gia đến đông đảo công chúng, bà con nhân dân, người dân Thủ đô, các em thiếu niên, nhi đồng tại Hà Nội cũng như trên cả nước và bạn bè quốc tế. 

Qua đó, chúng tôi hy vọng giáo dục thế hệ trẻ luôn ghi nhớ, phát huy các giá trị truyền thống giàu bản sắc văn hóa của quê hương", bà Phương bày tỏ.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động thi mô hình cấp thành phố, được sự quan tâm của chính quyền địa phương, tổ dân phố Đường Lâm sẽ tổ chức riêng một đêm hội Trung thu đặc biệt vào ngày 19.9 tại cổng làng Mông Phụ để các em thiếu niên, nhi đồng trong tổ dân phố và các khu vực lân cận cùng chung vui.

Ngắm mô hình "Vân Môn Làng Cổ", công chúng như bước vào thế giới của Đường Lâm - nơi có những mái nhà xưa, tường đá ong, đường làng và nếp sống truyền thống được gìn giữ qua bao thế hệ. 

Khi mô hình đèn Trung thu được thắp sáng và đi qua những con đường quê hương, đó không chỉ là ánh sáng của lễ hội mà còn là biểu tượng cho sự tiếp nối văn hóa, mang theo lời nhắn gửi hãy yêu nơi mình sinh ra, trân trọng những gì cha ông để lại và cùng nhau giữ cho hồn quê, hồn làng cổ luôn sáng mãi.