Điểm nhấn di sản trong tour du lịch miễn phí ở Bắc Ninh

VHO - Chương trình "Tinh hoa văn hóa Bắc Ninh-Sắc màu di sản" được Sở VHTTDL tỉnh triển khai với 4 tour du lịch miễn phí. Trong đó có nhiều danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử - văn hoá nổi tiếng.

Chùa Phật tích

Chùa Phật Tích, hiệu là Vạn Phúc tự nằm trên sườn phía Nam núi Phật Tích (còn gọi là núi Lạn Kha) ở xã Phật Tích, huyện Tiên Du. Chùa nổi tiếng với kiến trúc đẹp, cảnh sắc thanh tịnh, đặc biệt là bộ tượng đá quý hiếm mang đặc trưng nghệ thuật điêu khắc thời Lý.

Theo các tài liệu cổ, chùa Phật Tích được khởi dựng từ rất sớm và phát triển hưng thịnh dưới triều Lý, từng là trung tâm Phật giáo lớn của quốc gia. Trải qua nhiều thế kỷ, chùa vẫn bảo lưu được hệ thống nền móng, bậc đá cổ cùng không gian linh thiêng, hài hòa giữa kiến trúc và cảnh quan thiên nhiên.

Điểm nhấn đặc biệt của chùa Phật Tích là pho tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh nguyên khối. Đây là kiệt tác điêu khắc thời Lý, được công nhận là Bảo vật quốc gia.

Pho tượng có dáng ngồi tọa thiền trên tòa sen, gương mặt hiền từ, thanh thoát, thể hiện trình độ nghệ thuật và tư duy thẩm mỹ đặc sắc của Phật giáo Việt Nam thế kỷ XI. Bên cạnh đó, chùa còn lưu giữ bộ tượng 10 linh thú bằng đá thời Lý, gồm sư tử, voi, trâu, ngựa và tê giác, được tạc cân xứng hai bên lối vào Tam Bảo, mang ý nghĩa bảo hộ và quy y Phật pháp.

Hiện nay, chùa Phật Tích gồm các hạng mục chính như tiền đường, Tam Bảo, nhà Tổ, nhà Mẫu và khu vườn tháp cổ, tạo nên một quần thể kiến trúc tôn giáo - văn hóa đặc sắc. Trên đỉnh núi Phật Tích còn có pho tượng Phật A Di Đà mới với quy mô lớn, trở thành điểm nhấn cảnh quan, góp phần làm phong phú trải nghiệm tham quan, chiêm bái của du khách.

Với bề dày lịch sử, giá trị nghệ thuật đặc biệt và không gian tâm linh thanh tịnh, chùa Phật Tích không chỉ là di tích quốc gia đặc biệt mà còn là một điểm đến tiêu biểu trong tour du lịch miễn phí của tỉnh Bắc Ninh, góp phần giới thiệu chiều sâu văn hóa Phật giáo và truyền thống nghìn năm của vùng đất Kinh Bắc tới du khách gần xa.

Chùa Linh Ứng

Chùa Linh Ứng tọa lạc trong quần thể di tích lịch sử - văn hóa của thị xã Thuận Thành, cùng với các danh thắng nổi tiếng như chùa Dâu, chùa Bút Tháp. Với vị trí trên đồi cao, nhìn ra bốn hướng, ngôi chùa từ lâu đã trở thành nơi người dân và du khách tìm đến chiêm bái, vãn cảnh và cầu bình an.

Quần thể kiến trúc chùa Linh Ứng hiện nay gồm Tam quan, Tiền đường, Thượng điện, nhà Mẫu và hệ thống hành lang, được bố trí theo lối kiến trúc cổ, cân đối và trang nghiêm.

Bước qua Tam quan là khoảng sân rộng, dẫn vào tòa tiền đường năm gian với mái ngói cong mềm mại, tiếp nối là thượng điện, không gian thờ tự chính của ngôi chùa. Bao quanh khu di tích là hệ thống cây xanh tạo bóng mát, góp phần hình thành không gian thanh tịnh, tách biệt với nhịp sống đời thường.

Điểm nhấn đặc biệt của chùa Linh Ứng là ba pho tượng Phật bằng đá có kích thước lớn đặt tại khu vực thượng điện. Theo một số tài liệu nghiên cứu, đây là bộ tượng Tam Thế Phật, gồm Phật Di Đà, Phật Thích Ca và Phật Di Lặc, với chiều cao lần lượt 2,30m, 2,39m và 2,49m. Các pho tượng mang phong cách điêu khắc cổ, thể hiện kỹ thuật tạo tác tinh xảo và giá trị nghệ thuật, tôn giáo đặc sắc.

Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của người dân địa phương, chùa Linh Ứng còn là không gian văn hóa tâm linh quen thuộc, nơi diễn ra các hoạt động lễ Phật, vãn cảnh, cầu bình an. Hằng năm, lễ hội chùa được tổ chức vào ngày 7.4 âm lịch, thu hút đông đảo phật tử và du khách thập phương.

Chùa Diên Quang

Nhắc đến chùa Diên Quang, người dân địa phương vẫn truyền nhau câu thơ mộc mạc mà thấm đẫm tình quê: “Ai về Quế Võ, Bắc Ninh/ Thăm ngôi chùa nhỏ đậm tình quê hương/ Diên Quang - làng Guột thân thương/ Linh hồn dân tộc, mái trường tu âm”.

Chỉ vài dòng ngắn gọn cũng đủ cho thấy vị trí đặc biệt của ngôi chùa trong đời sống tinh thần của cộng đồng, một không gian tu tập, sinh hoạt tâm linh gắn bó mật thiết với làng quê Bắc Bộ.

Theo các tư liệu và truyền ngôn địa phương, chùa Diên Quang có niên đại từ thời Lý. Thuở ban đầu, chùa có diện tích khoảng 4.500m², với ngôi Tam Bảo nằm hài hòa giữa ao hồ, ruộng đồng. Khi ấy, chùa chưa có trụ trì mà chủ yếu do các bậc cao niên trong làng trông nom, gìn giữ.

Trải qua thời gian và biến động lịch sử, ngôi chùa dần xuống cấp. Năm 1990, người dân địa phương đã chung tay góp công đức để dựng lại chùa, song do điều kiện kinh phí hạn chế, công trình khi đó chỉ mang dáng dấp giản dị như một ngôi nhà cấp bốn.

Bước ngoặt lớn đến vào năm 2007, khi Đại đức Thích Tâm Quán về trụ trì. Với tâm nguyện xây dựng một không gian tu tập khang trang, ông đã vận động tăng ni, phật tử mở rộng diện tích chùa lên khoảng 17.000m² như ngày nay.

Hiện nay, chùa Diên Quang mang diện mạo khang trang nhưng vẫn giữ được nét trang nghiêm, gần gũi. Qua cổng chính giản dị với bốn trụ gạch sơn đỏ, trên đỉnh là những đài sen vàng biểu trưng cho Phật giáo, du khách bước vào khuôn viên rộng rãi, thoáng đãng. Dọc hai lối dẫn vào Tam Bảo là hàng tượng Phật Quan Âm và Phật Di Lặc với nét mặt hiền hòa, tạo cảm giác thanh tịnh ngay từ những bước chân đầu tiên.

Giữa nhịp sống hiện đại, chùa Diên Quang vẫn lặng lẽ giữ vai trò là “mái chùa làng” - nơi lưu giữ ký ức văn hóa, nuôi dưỡng đời sống tâm linh và góp phần làm nên bản sắc riêng của vùng đất Bắc Ninh giàu truyền thống.

Những điểm dừng chân trong các tour du lịch miễn phí do tỉnh Bắc Ninh tổ chức, không chỉ giúp du khách được chiêm bái mà còn khám phá, tìm hiểu giá trị lịch sử của các di tích, góp phần đưa di sản văn hóa của vùng Kinh Bắc đến gần hơn với công chúng.