Các chuyên gia Đức làm sạch cổng di tích Ngọ Môn Huế

VHO- Với phương pháp hiện đại dựa trên áp lực của hơi nước nóng, ngày 15.3 các chuyên gia đến từ CHLB Đức đã bắt tay vào kế hoạch làm sạch cổng Ngọ Môn (thuộc khu di sản Hoàng cung Huế). Đây là điểm di tích đầu tiên của Việt Nam được làm sạch theo phương pháp này, với sự hỗ trợ của Tập đoàn Karcher (Đức).

Việt Nam là quốc gia có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm nên nhiều công trình di tích đã xây dựng lâu năm thường bị rêu, nấm, vi khuẩn và địa y sống ký sinh trên bề mặt. Từ đó làm hư hại và nứt tường, tạo điều kiện cho các loại cây con khác bén rễ. Tại khu di sản Hoàng cung Huế, rất nhiều công trình di tích được xây dựng bằng gạch vữa nên cũng bị tác động bởi điều kiện tự nhiên và tạo ra rêu mốc rất nguy hại.

Nhiều đoạn tường của cổng di tích Ngọ Môn bị rêu, nấm và địa y bám trên bề mặt

 

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã hợp tác cùng tập đoàn Karcher để khảo sát mức độ ảnh hưởng của rêu mốc và có những thử nghiệm nhằm xử lý. Sau đó, cả hai đã thống nhất chọn cổng di tích Ngọ Môn để ứng dụng phương pháp “làm sạch” hiện đại của các chuyên gia đến từ CHLĐ. Dự án được triển khai từ hôm nay cho đến hết tháng 3.2019, với sự tham gia của 2 chuyên gia: Thorsten Marco Mowes (của tập đoàn Karcher Đức) và bà Andrea Tuefel (chuyên viên bảo tồn di sản của Hiệp hội Bảo tồn Di sản Văn hóa Đức) cùng 12 cán bộ chuyên môn của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và Karcher Việt Nam.

Để làm sạch cổng di tích Ngọ Môn (phần tường thành), các chuyên gia sẽ áp dụng công nghệ phun rửa áp lực cao ở chế độ hơi nước nóng. Cụ thể, hệ thống gia nhiệt của máy sẽ đun hơi nước đến nhiệt độ 100 độ C; thông qua một đầu phun đặc biệt để tăng áp và tạo ra luồng hơi nước nóng với áp lực 0.5 – 1.0 bar rồi phun lên bề mặt tường. Cơ chế này giúp loại bỏ hoàn toàn các loại chất bẩn và ô nhiễm sinh học trên bề mặt của công trình; đồng thời tiêu diệt vi khuẩn, nấm mốc cư trú sâu bên trong các lỗ đá ở dưới bề mặt nhờ vào nhiệt độ cao của nước nóng.

Chuyên gia Thorsten Marco Mowes thực hiện việc làm sạch tường cổng Ngọ Môn bằng công nghệ của Karcher

 

Chuyên gia Thorsten Marco Mowes đã từng có 17 năm kinh nghiệm trong việc triển khai các công nghệ làm sạch trên khắp thế giới, chia sẻ rằng: với việc làm sạch các công trình di tích, di sản văn hóa (trong đó có Ngọ Môn) thì chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc tài trợ trong công tác thực hiện, mà còn hỗ trợ đào tạo việc ứng dụng công nghệ cho các cán bộ và chuyên gia ở địa phương. Đó mới là yếu tố bền vững để nhằm thực hiện các công trình di tích khác hiệu quả hơn trong thời gian dài về sau.

Từ năm 1980, tập đoàn Karcher của CHLB Đức đã dành một phần kinh phí để thực hiện chương trình Tài trợ văn hóa. Và đến nay, đã có hơn 140 dự án làm sạch được thực hiện trên khắp thế giới; trong đó có các công trình có tính biểu tượng văn hóa, di tích lịch sử nổi tiếng của cả 5 châu lục, như: tượng Chúa cứu thế tại Rio De Janeiro (Brazil), hàng cột trên quảng trường St Peter – thành phố Vatican, cầu Nihonbashi (Nhật Bản)… Dự án làm sạch cổng Ngọ Môn (Kinh thành Huế) là điểm di tích văn hóa đầu tiên tại Việt Nam mà Karcher tài trợ thực hiện, qua đó góp phần tôn tạo cảnh quan và không gian di sản hoàn chỉnh của hệ thống Quần thể Di tích Cố đô Huế.

Mọi người cùng kiểm tra nền tường của di tích sau khi được làm sạch bằng công nghệ hiện đại

 

Theo lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, trung bình mỗi ngày có từ 5.000 đến 7.000 lượt khách đi quan cổng Ngọ Môn để vào tham quan khu di sản Hoàng cung Huế. Cho nên, khi triển khai dự án làm sạch di tích này, Trung tâm đã tính toán khu vực thực hiện và thời gian thực hiện để không ảnh hưởng đến du khách. Hiện nay, rất nhiều công trình của khu di sản Hoàng cung Huế cũng trong tình trạng bị chất bẩn của rêu, nấm mốc bám trên bề mặt nên về lâu dài, Trung tâm sẽ có kế hoạch cho việc làm sạch. Trước hết là ưu tiên các tường thành không quét màu, và hệ thống các sân vườn lát gạch Bát Tràng bị bám rêu gây trơn trượt.

“Vì Ngọ Môn là công trình di tích quan trọng của di sản Huế nên trước khi thực hiện dự án, chúng tôi đã trao đổi với các chuyên gia phải giám áp lực phun nước xuống mức tối thiểu nhằm tránh ảnh hưởng tối đa đến công trình di tích. Sau khi làm sạch, công trình cổng Ngọ Môn sẽ được trả lại màu nguyên thủy của nó, chứ không phải là quét một màu mới như nhiều người lo lắng”- lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế khẳng định.

                                                                  

SƠN THÙY