Phát hiện hai tượng chim bằng ngà voi ma mút 40.000 năm tuổi ở Đức

KHÁNH MY

VHO - Trong quá trình khai quật hang Hohle Fels (Đức), các nhà khảo cổ đã phát hiện hai bức tượng chim được chạm khắc từ ngà voi ma mút, hé lộ trình độ thẩm mỹ và kỹ thuật chế tác đáng kinh ngạc của con người cách đây khoảng 40.000 năm.

Phát hiện hai tượng chim bằng ngà voi ma mút 40.000 năm tuổi ở Đức - ảnh 1
Hai tượng chim bằng ngà voi ma mút được phát hiện tại hang Hohle Fels. Ảnh: Đại học Tübingen

Những tác phẩm nghệ thuật thu nhỏ bằng ngà voi ma mút

Hai hiện vật nhỏ được nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Tübingen phát hiện tại các lớp trầm tích sâu trong hang động. Các nhà khoa học cho rằng chúng do người thuộc nền văn hóa Aurignacian - cộng đồng sinh sống tại khu vực này trong thời kỳ Đồ đá cũ muộn chế tác.

Một trong hai bức tượng được bảo tồn gần như nguyên vẹn, mô tả một con chim trong tư thế nghỉ ngơi, có thể đang ấp trứng. Bức tượng còn lại khắc họa hình ảnh một con chim dang rộng đôi cánh, dù phần cánh trái đã bị gãy. Hai hiện vật được tìm thấy cách nhau khoảng 1,5m.

Cả hai bức tượng đều được chế tác từ ngà voi ma mút và có kích thước cực nhỏ, chỉ vừa trên đầu ngón tay. Chúng nặng lần lượt 1,3g và 0,7g.

Đặc biệt, bức tượng chim dang cánh dài khoảng 2cm hiện được xem là tác phẩm nghệ thuật thời Kỷ Băng hà nhỏ nhất từng được phát hiện tại khu vực này.

Theo nhà khảo cổ học Nicholas Conard thuộc Đại học Tübingen và là người đứng đầu cuộc khai quật, các nghệ nhân thời tiền sử không chỉ tạo nên hình dáng đơn giản của một con chim mà còn tái hiện những đặc điểm quan sát được từ tự nhiên với độ tinh xảo đáng kinh ngạc.

Ông cho biết hình tượng con chim nằm sát mặt đất có thể khắc họa cảnh ấp trứng hoặc đậu trên tổ, trong khi bức tượng chim dang cánh, cổ vươn dài có thể mô tả hành vi tán tỉnh, cất cánh hoặc đáp xuống mặt nước.

Gà gô trắng hay gà gô rừng?

Các nhà khảo cổ vẫn chưa xác định chính xác loài chim được thể hiện trên hai bức tượng.

Một giả thuyết cho rằng đây là gà gô trắng, loài chim thích nghi với khí hậu lạnh, bởi xương của chúng thường xuất hiện tại các di chỉ khảo cổ trong khu vực.

Tuy nhiên, cũng có khả năng các hiện vật mô tả gà gô rừng, loài chim sống trong rừng có ngoại hình nổi bật và nổi tiếng với các màn tán tỉnh đặc sắc.

Những đường nét chạm khắc cho phép giới nghiên cứu so sánh hình dáng cơ thể, tư thế và cách thể hiện bộ lông. Tuy nhiên, kích thước quá nhỏ cùng phong cách tạo hình cách điệu khiến việc xác định chính xác loài chim vẫn còn nhiều khó khăn.

Hai bức tượng chim mới phát hiện sẽ được trưng bày tại Bảo tàng Tiền sử và Nghệ thuật Kỷ Băng hà ở Blaubeuren đến ngày 4.4.2027.

Di sản nghệ thuật của người Homo sapiens sơ khai

Hang Hohle Fels (còn gọi là Hohler Fels) từng là nơi sinh sống của người Homo sapiens thời Aurignacian cách đây khoảng 43.000-28.000 năm, khi người Neanderthal đã biến mất khỏi châu Âu.

Đây được xem là giai đoạn bùng nổ về văn hóa và nghệ thuật của loài người, với sự xuất hiện của nhiều nhạc cụ, đồ trang sức và tác phẩm điêu khắc cổ xưa nhất từng được biết đến.

Một trong những phát hiện nổi tiếng nhất tại hang động là tượng "Nữ thần Vệ Nữ Hohle Fels" bằng ngà voi, khoảng 41.000 năm tuổi, khắc họa hình ảnh người phụ nữ với phần ngực và hông được nhấn mạnh. Đây được coi là một trong những tác phẩm nghệ thuật tạo hình lâu đời nhất châu Âu.

Hang Hohle Fels là một trong sáu hang động thuộc vùng Swabian Jura được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Khu vực này được đánh giá là một trong những địa điểm khảo cổ quan trọng nhất để nghiên cứu nguồn gốc nghệ thuật của nhân loại tại châu Âu.

Kể từ khi các cuộc khai quật bắt đầu vào thập niên 1860, các nhà khảo cổ đã phát hiện hàng loạt hiện vật có niên đại từ 33.000-43.000 năm, trong đó có một số nhạc cụ cổ nhất từng được biết đến.

Đọc tiếp