Tây Ban Nha chuẩn bị đón nhật thực toàn phần hiếm gặp sau hơn 100 năm

VHO - Tây Ban Nha sẽ chứng kiến hiện tượng nhật thực toàn phần đầu tiên sau hơn 100 năm vào ngày 12.8, khi dải nhật thực toàn phần đi qua nước này trước khi tiếp tục quét qua Iceland và Greenland.

Ngày 12.8, khi Mặt Trăng, Trái Đất và Mặt Trời nằm thẳng hàng, bầu trời trên bán đảo Iberia sẽ tối sầm ngay lúc Mặt Trời bắt đầu lặn. Một phần Greenland và Iceland cũng nằm trên đường đi của vùng nhật thực toàn phần.

Bóng của Mặt Trăng sẽ di chuyển khoảng 8.260km trong gần 90 phút, chủ yếu trên Đại Tây Dương, bắt đầu từ khu vực gần Bắc Cực trước khi dịch chuyển dần về phía Nam và kết thúc tại Địa Trung Hải. Thời gian nhật thực toàn phần kéo dài tối đa 2 phút 18 giây, với điểm cực đại nằm ngoài khơi bờ biển phía Tây Iceland.

Ngoài khu vực nhật thực toàn phần, hiện tượng nhật thực một phần cũng có thể quan sát tại nhiều nơi, từ Alaska, Siberia, Canada, miền Bắc nước Mỹ đến phần lớn châu Âu và Tây Phi.

Tại Dublin (Ireland), Mặt Trời sẽ bị che khuất khoảng 94%; Oslo (Na Uy) khoảng 83%; Montreal (Canada) khoảng 18%; New York (Mỹ) khoảng 9%; và Norfolk, bang Virginia (Mỹ) khoảng 2%.

Các chuyên gia lưu ý người dân cần sử dụng kính chuyên dụng để quan sát nhật thực, kể cả khi chỉ có một phần nhỏ Mặt Trời bị che khuất.

Cùng ngày diễn ra nhật thực, bầu trời còn xuất hiện nhiều hiện tượng thiên văn khác. Trước bình minh, 6 hành tinh sẽ tạo thành một vòng cung trên bầu trời. Đến tối, trận mưa sao băng Perseid bước vào thời điểm cực đại dưới bầu trời có ánh trăng non.

Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) sẽ phát trực tiếp hiện tượng từ Đài quan sát Vật lý thiên văn Javalambre của Tây Ban Nha, đồng thời tổ chức sự kiện dành cho công chúng tại thành phố León. NASA, Dự án Kính viễn vọng ảo của Italia cùng nhiều tổ chức khác cũng sẽ tổ chức các chương trình theo dõi trực tuyến.

Giám đốc Khoa học ESA Carole Mundell cho rằng nhật thực không chỉ mang ý nghĩa khoa học hay là sự sắp xếp đặc biệt của các thiên thể mà còn là khoảnh khắc kết nối con người với vũ trụ.

Bên cạnh hoạt động quan sát, các nhóm nghiên cứu của nhiều trường đại học Mỹ sẽ phóng hơn 60 khinh khí cầu tầm cao từ Tây Ban Nha và Iceland để nghiên cứu khí quyển Trái Đất và những biến đổi xảy ra trong thời gian nhật thực. Con số này gấp 10 lần số khinh khí cầu được sử dụng trong lần nhật thực toàn phần năm 2024 tại Bắc Mỹ.

Sau sự kiện năm nay, Tây Ban Nha sẽ tiếp tục là tâm điểm của các hiện tượng thiên văn trong những năm tới. Ngày 2.8.2027, cực Nam nước này sẽ chứng kiến một trong những nhật thực toàn phần dài nhất thế kỷ với thời gian toàn phần lên tới 6 phút 23 giây trước khi dải nhật thực tiếp tục đi qua Maroc, Algeria, Libya, Ai Cập, Ả Rập Xê Út, Yemen và Somalia.

Đến ngày 26.1.2028, Tây Ban Nha sẽ tiếp tục quan sát hiện tượng nhật thực hình khuyên, hoàn tất chuỗi ba sự kiện thiên văn đặc biệt liên tiếp mà ESA gọi là "một sự trùng hợp may mắn".