Ông Trump ra “tối hậu thư” 10 - 15 ngày với Iran về thỏa thuận hạt nhân

VHO - Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran cần đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân trong vòng 10 - 15 ngày tới, nếu không “những điều rất tồi tệ” có thể xảy ra.

Tại cuộc họp đầu tiên của Hội đồng Hòa bình ở Washington, Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc trao đổi với Iran “đang diễn ra tốt đẹp”, song nhấn mạnh Tehran phải đạt được một thỏa thuận “có ý nghĩa”. Ông không nêu cụ thể các biện pháp có thể được áp dụng nếu đàm phán thất bại, nhưng khẳng định Iran “không thể sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Khi được hỏi thêm trên chuyên cơ Air Force One, ông Trump nói: “Tôi nghĩ 10 đến 15 ngày là đủ thời gian, tối đa là vậy”. Ông cũng nhắc lại rằng Mỹ từng tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng 6 năm ngoái, đồng thời để ngỏ khả năng có thêm hành động nếu cần thiết.

Trong một bức thư tới Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres, Iran khẳng định nước này không khởi xướng xung đột nhưng sẽ “đáp trả dứt khoát và tương xứng” nếu bị tấn công quân sự. Tehran cảnh báo mọi căn cứ và tài sản của “lực lượng thù địch” trong khu vực có thể trở thành mục tiêu hợp pháp trong trường hợp xảy ra xung đột.

Những phát biểu cứng rắn từ hai phía đã góp phần làm gia tăng lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực. Giá dầu thế giới ghi nhận biến động tăng trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng.

Về mặt ngoại giao, các nhà đàm phán Mỹ và Iran đã gặp nhau trong tuần này. Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết hai bên đã nhất trí về một số “nguyên tắc chỉ đạo”, song Nhà Trắng cho biết vẫn tồn tại những bất đồng quan trọng. Một quan chức Mỹ tiết lộ Iran dự kiến sẽ trình bày đề xuất bằng văn bản nhằm giải quyết các quan ngại của Washington.

Mỹ yêu cầu Iran chấm dứt hoàn toàn hoạt động làm giàu uranium – quy trình có thể được sử dụng cho mục đích dân sự nhưng cũng tiềm ẩn khả năng phục vụ sản xuất vũ khí hạt nhân.

Cùng với đó, Washington và Israel đồng thời kêu gọi Tehran hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo và chấm dứt hỗ trợ các lực lượng vũ trang trong khu vực, trong khi Iran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của mình mang mục đích hòa bình và từ chối đàm phán các vấn đề ngoài hồ sơ hạt nhân.

Nga cũng lên tiếng cảnh báo về “nguy cơ leo thang chưa từng có” xung quanh Iran và kêu gọi các bên kiềm chế. Trong khi đó, Mỹ đã điều thêm tàu sân bay, tàu chiến và máy bay chiến đấu tới Trung Đông, với kế hoạch hoàn tất triển khai lực lượng trong thời gian tới.

Giới quan sát nhận định tiến trình đàm phán đang đứng trước nhiều thách thức, trong bối cảnh bất đồng cốt lõi giữa hai bên vẫn chưa được thu hẹp đáng kể.