Nhiều nước EU cân nhắc siết chặt, tiến tới cấm pháo hoa tiêu dùng

VHO - Sau hàng loạt vụ bạo lực, thương tích và hỏa hoạn trong dịp đón năm mới, vấn đề quản lý pháo hoa tiêu dùng đang trở thành chủ đề tranh luận nóng tại nhiều quốc gia Liên minh châu Âu (EU).

Theo Guardian, Hà Lan dự kiến sẽ cùng với Ireland cấm hầu hết các loại pháo hoa tiêu dùng, trong khi các nước EU khác vẫn đang xem xét các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn.

Tại Hà Lan, áp lực đối với chính phủ gia tăng sau đêm giao thừa được cảnh sát mô tả là một trong những thời điểm hỗn loạn nhất trong nhiều năm.

Theo các cơ quan chức năng, hơn 1.200 người bị thương liên quan đến pháo hoa, khoảng một phần ba trong số đó phải nhập viện, cùng với hai trường hợp tử vong. Lực lượng cứu hỏa ghi nhận hơn 4.200 vụ cháy, trong đó có vụ hỏa hoạn thiêu rụi một nhà thờ lớn từ thế kỷ XIX tại Amsterdam.

Không chỉ gây thương tích, pháo hoa còn trở thành công cụ tấn công lực lượng chức năng. Chủ tịch Lực lượng Cứu hỏa Hà Lan Jolanda Trijselaar cho biết, nhiều nhân viên cứu hỏa đã bị ném pháo hoa khi đang làm nhiệm vụ, buộc cảnh sát chống bạo động phải can thiệp.

Ngành y tế cũng chịu áp lực lớn, với các ca chấn thương nghiêm trọng về mắt, tay và mặt được ghi nhận liên tiếp trong đêm giao thừa.

Trước đó, Quốc hội Hà Lan đã thông qua chủ trương cấm hầu hết các loại pháo hoa tiêu dùng, dự kiến có hiệu lực trước cuối năm 2026, sau khi đạt được thỏa thuận về bồi thường cho ngành kinh doanh pháo hoa vốn có doanh thu đạt 129 triệu euro vào năm 2025.

Theo các nghị sĩ ủng hộ lệnh cấm, nhận thức xã hội đang thay đổi rõ rệt khi người dân ngày càng thấy rõ những hệ lụy mà pháo hoa gây ra, từ thương tích, ô nhiễm môi trường đến áp lực đối với các dịch vụ khẩn cấp.

Các đảng phái và tổ chức xã hội cho rằng chi phí y tế, môi trường và an ninh mà xã hội phải gánh chịu lớn hơn nhiều so với lợi ích kinh tế từ hoạt động kinh doanh pháo hoa.

Tuy nhiên, giới kinh doanh pháo hoa cảnh báo lệnh cấm đơn lẻ ở cấp quốc gia có thể khó phát huy hiệu quả nếu không có sự phối hợp ở cấp EU. Họ cho rằng người dân vẫn có thể dễ dàng mua pháo hoa tại các nước láng giềng, khiến việc thực thi lệnh cấm gặp nhiều thách thức.

Tranh luận tương tự cũng đang diễn ra tại nhiều quốc gia EU khác.

Tại Đức, nơi hầu như năm nào cũng ghi nhận các trường hợp tử vong liên quan đến pháo hoa trong dịp năm mới, các bác sĩ, nghiệp đoàn cảnh sát và các tổ chức môi trường ngày càng lên tiếng kêu gọi cấm bán pháo hoa cá nhân.

Một số nhóm môi trường thậm chí đề xuất mở rộng lệnh cấm đối với cả các màn trình diễn pháo hoa được cấp phép, do lo ngại ô nhiễm không khí và tiếng ồn.

Tại Phần Lan, một sáng kiến của người dân kêu gọi cấm pháo hoa, được phát động vào đêm giao thừa, đã nhanh chóng thu thập đủ 50.000 chữ ký cần thiết để đưa vấn đề ra thảo luận tại nghị viện, theo truyền thông địa phương.

Một cuộc thăm dò do tập đoàn tài chính OP Pohjola ủy thác công bố gần đây cho thấy 70% người dân Phần Lan ủng hộ việc hạn chế sử dụng pháo hoa, trong đó khoảng 25% sẵn sàng ủng hộ lệnh cấm hoàn toàn.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm giới tính. Cụ thể, 31% phụ nữ được hỏi ủng hộ việc cấm hoàn toàn pháo hoa, so với 19% nam giới. Trong khi đó, 34% nam giới cho rằng không nên hạn chế việc sử dụng pháo hoa dưới bất kỳ hình thức nào, tỷ lệ này ở nữ giới là 14%.

Trong khi chưa có đồng thuận chung ở cấp EU, một số thành phố đã chủ động tìm kiếm giải pháp thay thế. Athens (Hy Lạp) và Nicosia (Síp) đã đón năm mới bằng các màn trình diễn ánh sáng và máy bay không người lái, giảm thiểu tiếng ồn và ô nhiễm.

Tuy vậy, tại Brussels (Bỉ), lệnh cấm pháo hoa địa phương vẫn bị vi phạm, khi nhân viên cứu hộ và giao thông công cộng bị ném pháo hoa trong đêm giao thừa.

Mặc dù triển vọng về một lệnh cấm pháo hoa trên phạm vi toàn EU hiện vẫn còn xa, các quan chức Liên minh châu Âu đã bắt đầu thừa nhận những bất cập trong khung pháp lý hiện hành.

Tháng 9 vừa qua, Ủy ban châu Âu chỉ ra nhiều “thiếu sót” liên quan đến an toàn và môi trường trong chỉ thị về pháo hoa, đồng thời nhấn mạnh tình trạng lưu hành phổ biến các loại pháo hoa nguy hiểm và việc lách quy định thông qua hình thức bán hàng từ xa, đặt mua qua thư.