Nhân loại đang kế thừa di sản khoa học nào từ Nikola Tesla?

VHO - Gần 80 năm sau ngày Nikola Tesla qua đời (7.1.1943 - 7.1.2026), những nghiên cứu của ông vẫn hiện diện trong đời sống hiện đại. Từ dòng điện xoay chiều đến sóng vô tuyến và công nghệ cao tần, di sản khoa học Tesla tiếp tục định hình thế giới hôm nay.

Ngày 7.1.1943, Nikola Tesla - nhà phát minh, kỹ sư điện và cơ khí người Mỹ gốc Serbia - qua đời tại New York, khép lại cuộc đời của một trong những bộ óc khoa học kiệt xuất nhất cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.  

Dòng điện xoay chiều - trụ cột của thế giới hiện đại

Thành tựu lớn nhất và có tác động sâu rộng nhất của Nikola Tesla là việc phát triển và hoàn thiện hệ thống dòng điện xoay chiều (AC).

Trong bối cảnh cuối thế kỷ XIX, khi thế giới còn tranh luận giữa điện một chiều (DC) và điện xoay chiều, các nghiên cứu của Tesla đã chứng minh ưu thế vượt trội của AC trong truyền tải điện năng đi xa với tổn hao thấp.

Ngày nay, hầu hết các hệ thống truyền tải và phân phối điện trên toàn cầu đều dựa trên nguyên lý điện xoay chiều. Từ mạng lưới điện quốc gia, nhà máy điện, đến các thiết bị sinh hoạt trong gia đình, dấu ấn của Tesla hiện diện âm thầm nhưng bền bỉ trong đời sống hàng ngày.

Động cơ điện và nền tảng của tự động hóa

Bên cạnh điện xoay chiều, Tesla còn có đóng góp quan trọng trong việc phát triển động cơ điện cảm ứng.

Nguyên lý từ trường quay do ông đề xuất đã trở thành nền tảng cho nhiều loại động cơ hiện đại, được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp, giao thông và tự động.

Các dây chuyền sản xuất tự động, hệ thống băng chuyền, thang máy, tàu điện hay robot công nghiệp ngày nay đều sử dụng những biến thể của động cơ điện dựa trên nguyên lý mà Tesla đặt nền móng từ hơn một thế kỷ trước.

Sóng điện từ, radio và truyền thông không dây

Nikola Tesla là một trong những nhà khoa học tiên phong nghiên cứu sóng điện từ và công nghệ cao tần.

Ông thực hiện nhiều thí nghiệm về truyền tín hiệu không dây và từng trình diễn điều khiển thiết bị từ xa bằng sóng vô tuyến vào cuối thế kỷ XIX - điều được xem là đi trước thời đại.

Dù còn tranh cãi lịch sử xung quanh công lao phát minh radio, nhiều tài liệu khoa học và báo chí quốc tế ghi nhận Tesla là một trong những người đặt nền móng quan trọng cho sự phát triển của truyền thông không dây, từ radio, truyền hình cho đến các hệ thống liên lạc hiện đại.

Truyền tải năng lượng không dây: Ý tưởng đi trước thời đại

Một trong những ý tưởng táo bạo nhất của Tesla là truyền tải năng lượng không dây. Dù các thí nghiệm của ông chưa thể ứng dụng rộng rãi trong thời đại đó, nhưng khái niệm này ngày nay đang dần trở thành hiện thực thông qua các công nghệ sạc không dây, truyền năng lượng tầm ngắn và nghiên cứu truyền năng lượng bằng sóng vi ba.

Giới khoa học đánh giá, nhiều nghiên cứu hiện đại về năng lượng không dây và Internet vạn vật (IoT) đều ít nhiều chịu ảnh hưởng từ những ý tưởng tiên phong của Tesla.

Nguồn cảm hứng khoa học vượt thời gian

Điều khiến Nikola Tesla trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở số lượng phát minh, mà ở tầm nhìn vượt trước thời đại. Nhiều ý tưởng của ông từng bị xem là viển vông, song sau hàng chục năm, thậm chí cả thế kỷ, lại trở thành định hướng nghiên cứu nghiêm túc của khoa học hiện đại.

Nhân loại ngày nay, trong kỷ nguyên điện khí hóa, tự động hóa và kết nối không dây, vẫn đang tiếp tục kế thừa và phát triển những nền tảng khoa học mà Tesla đặt ra. Di sản của ông là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của tư duy sáng tạo và giá trị lâu dài của khoa học chân chính.