Loài vượn 7 triệu năm tuổi có thể là tổ tiên sớm nhất của loài người

VHO - Những phân tích xương mới đây cho thấy một loài vượn người cổ đại sống ở châu Phi cách đây khoảng 7 triệu năm có thể là tổ tiên sớm nhất từng được biết đến của loài người, dù giả thuyết này vẫn còn gây nhiều tranh luận.

Trong giai đoạn mờ mịt đầu tiên của lịch sử tiến hóa, một tổ tiên xa xưa đã thực hiện bước chuyển mang tính quyết định, từ di chuyển bằng bốn chi sang đứng thẳng trên hai chân - đặc điểm đặt nền móng cho sự hình thành loài người hiện đại. Tuy nhiên, khả năng tìm được bằng chứng hóa thạch cho thời kỳ then chốt này là vô cùng hiếm.

Theo The Guardian, trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học cho rằng Sahelanthropus tchadensis – một loài động vật giống vượn từng sinh sống tại châu Phi – hiện là ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí tổ tiên loài người.

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances, dựa trên việc phân tích lại các hóa thạch xương đùi và xương cẳng tay bằng kỹ thuật hiện đại, nhóm nghiên cứu kết luận rằng dù mang nhiều đặc điểm giống vượn, cấu trúc xương của loài này cho thấy sự thích nghi rõ rệt với việc đi đứng bằng hai chân, thay vì di chuyển bằng khớp ngón tay như tinh tinh.

Theo nhóm tác giả, một đặc điểm đáng chú ý là củ đùi, điểm bám của dây chằng lớn giúp ổn định thân người khi đứng và di chuyển. Cùng với đó là các dấu hiệu giải phẫu khác như sự xoắn tự nhiên của xương đùi và cấu trúc cơ mông, vốn đóng vai trò quan trọng trong việc giữ thăng bằng khi đi bằng hai chân.

Tuy vậy, tranh luận về Sahelanthropus đã kéo dài từ khi những hóa thạch đầu tiên được phát hiện tại sa mạc Djurab (Chad) vào năm 2001. Khi đó, một số nhà khoa học cho rằng cách loài này giữ đầu cho thấy chúng đi đứng thẳng, thậm chí gọi đây là “tổ tiên của toàn nhân loại”.

Ngược lại, nhiều ý kiến hoài nghi cho rằng các bằng chứng hiện có, đặc biệt là thiếu xương chi dưới đầy đủ, chưa đủ để khẳng định cách thức di chuyển của loài này.

Một số chuyên gia độc lập nhận định rằng nhiều đặc điểm của Sahelanthropus vẫn tương đồng với các loài vượn lớn châu Phi, và bằng chứng về dáng đi hai chân còn “yếu”.

Những người khác thừa nhận các kết quả mới khá thuyết phục, nhưng cho rằng cần làm rõ liệu việc đi bằng hai chân chủ yếu diễn ra trên mặt đất hay trên cây, yếu tố then chốt để xác định vị trí của loài này trong dòng dõi loài người.

Ngay cả các nhà khoa học ủng hộ giả thuyết Sahelanthropus đi bằng hai chân cũng đồng ý rằng cuộc tranh luận sẽ chưa thể kết thúc nếu không có thêm hóa thạch.

Các cuộc khai quật tiếp theo tại Chad, một quốc gia ở Trung Phi, được kỳ vọng sẽ mang lại những bằng chứng quan trọng hơn, giúp làm sáng tỏ một trong những câu hỏi lớn nhất của lịch sử tiến hóa loài người.