Các phản ứng sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ về thuế quan

VHO - Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ về thuế quan đã kéo theo phản ứng từ nhiều nền kinh tế lớn, làm gia tăng tranh luận về tính pháp lý, ổn định và tương lai của các thỏa thuận thương mại song phương và đa phương.

Phản ứng ban đầu từ châu Âu xoay quanh lo ngại về tình trạng xáo trộn và bất định gia tăng đối với doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ.

Trước đó, Ủy ban châu Âu (EC) đã đạt thỏa thuận với chính quyền Tổng thống Trump, theo đó áp trần thuế 15% với hàng hóa nhập khẩu từ châu Âu. Thỏa thuận được cho là mang lại mức độ chắc chắn cần thiết cho hoạt động lập kế hoạch kinh doanh, góp phần giúp 21 quốc gia sử dụng đồng euro tránh suy thoái năm ngoái.

Ngày 22.2, EC đề nghị Mỹ tuân thủ thỏa thuận đã đạt được, yêu cầu Washington cung cấp “rõ ràng, đầy đủ” các bước dự định thực hiện sau phán quyết. EC nhấn mạnh: “Các sản phẩm của Liên minh châu Âu cần tiếp tục được hưởng chính sách cạnh tranh nhất, không bị tăng thuế lên trên mức trần đã được thống nhất rõ ràng trước đó”.

Cơ quan này cho rằng chính sách thuế khó đoán gây gián đoạn và làm suy giảm niềm tin trên thị trường toàn cầu. Cao ủy Thương mại EU Maros Sefcovic đã thảo luận vấn đề với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick.

Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức cảnh báo: “Sự bất định vẫn ở mức cao đối với các doanh nghiệp Đức đang làm ăn tại Mỹ”, vì Washington vẫn nắm các công cụ hạn chế thương mại khác.

Ông Carsten Brzeski, Trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô toàn cầu của tập đoàn tài chính ING, nhận định ông Trump có thể viện dẫn các đạo luật khác để áp thuế mục tiêu với dược phẩm, hóa chất, linh kiện ô tô. “Châu Âu không nên nhầm tưởng rằng phán quyết này sẽ mang lại sự nhẹ nhõm”, ông nói.

Trong khi đó, Tổng thống Emmanuel Macron khẳng định Pháp muốn tiếp tục xuất khẩu sang Mỹ với “những quy tắc công bằng nhất có thể”. Quốc vụ khanh phụ trách ngoại thương Nicolas Forissier cho biết EU có công cụ đáp trả, bao gồm cơ chế chống cưỡng ép.

Ngành rượu vang Pháp đang chịu tác động rõ nét, xuất khẩu sang Mỹ năm 2025 giảm 21% xuống 3 tỉ euro. Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất rượu vang độc lập Jean-Marie Fabre cho biết giá bán lẻ tại Mỹ đã tăng 10 – 30%.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng tuyên bố sẽ mang theo một lập trường chung của châu Âu trong chuyến thăm Washington đầu tháng 3, nhấn mạnh chính sách thuế quan thuộc thẩm quyền của EU.

Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế toàn cầu, Tổng thống Trump nói gì?

VHO - Ngày 20.2, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết cho rằng Tổng thống Mỹ đã vi phạm luật liên bang khi đơn phương áp đặt các mức thuế quan quy mô lớn trên toàn cầu. Tổng thống Donald Trump đã có phản ứng đầu tiên.

Tại Mỹ Latinh, Phó Tổng thống kiêm Bộ trưởng Công nghiệp Brazil Geraldo Alckmin cho rằng phán quyết sẽ “tăng cường các cuộc đàm phán thương mại giữa Brazil và Mỹ”. Ông nhấn mạnh nếu tất cả đều chịu mức thuế 10% thì Brazil không mất lợi thế cạnh tranh, khác với trước đây khi nước này chịu 40%.

Ông cho biết Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva và ông Trump dự kiến tiếp tục thảo luận vào tháng 3.

Ở Argentina, Phó Tổng thống Victoria Villarruel coi quyết định là “một đòn giáng vào các chính sách sản xuất và sự hình thành doanh nghiệp”. Bà viết trên mạng xã hội X rằng mở cửa nhập khẩu hoàn toàn sẽ làm gia tăng phụ thuộc vào Trung Quốc và có thể làm trầm trọng thêm “tình trạng khẩn cấp kinh tế – xã hội”, đồng thời đặt vấn đề như lựa chọn chiến lược: “Chủ nghĩa dân tộc hay Chủ nghĩa toàn cầu hóa”.

Tại Mexico, Bộ trưởng Kinh tế Marcelo Ebrard cho biết chưa rõ mọi việc sẽ kết thúc ra sao, song nhấn mạnh Mexico vẫn có kế hoạch thúc đẩy tăng trưởng, tùy thuộc vào sức mạnh quan hệ thương mại song phương.

Mexico từng đối mặt mức thuế 25% với toàn bộ hàng xuất khẩu sang Mỹ, nhưng hiện phần lớn không còn chịu gánh nặng đó. Tuy nhiên, nước này được xem là một trong những quốc gia có nguy cơ chịu ảnh hưởng nặng nề do quan hệ kinh tế gắn bó sâu sắc với Mỹ.

Ở châu Á, Ấn Độ hoãn kế hoạch cử phái đoàn thương mại tới Washington do bất định chính sách thuế Mỹ. Hai bên từng thống nhất khuôn khổ giảm thuế 25% xuống 18% với một số mặt hàng, đổi lại Ấn Độ cam kết mua hàng Mỹ trị giá 500 tỉ USD trong 5 năm. Đảng Quốc đại đối lập kêu gọi tạm hoãn thỏa thuận và đàm phán lại.

Trung Quốc cũng lên tiếng kêu gọi hủy bỏ thuế quan đơn phương. Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết đang đánh giá toàn diện tác động phán quyết, đồng thời nhấn mạnh luôn phản đối thuế quan đơn phương và kêu gọi Mỹ hủy bỏ các biện pháp này. Người phát ngôn Hà Vịnh Tiền cho rằng thuế đối ứng và thuế fentanyl vi phạm quy tắc thương mại quốc tế và luật Mỹ.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố sẽ theo dõi sát các biện pháp thay thế của Washington và bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.

Trong khi đó, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer khẳng định phán quyết không ảnh hưởng đến cuộc gặp dự kiến giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Sau phán quyết ngày 20.2 của Tòa án Tối cao Mỹ, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh áp thuế tạm thời 10% với toàn bộ đối tác thương mại trong 150 ngày theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, rồi nâng lên 15% chỉ một ngày sau đó.

Tuy nhiên, ông khẳng định các thỏa thuận thương mại – đầu tư đã đạt được với gần 20 nước vẫn được giữ nguyên, với mức thuế trong các thỏa thuận này phần lớn cao hơn 10%.