IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt rủi ro lớn, tăng trưởng có thể giảm

VHO - Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo tăng trưởng toàn cầu có thể bị hạ dự báo trong tháng 4.2026, trong khi lạm phát và rủi ro kinh tế gia tăng do tác động lan rộng của xung đột Trung Đông, đặc biệt từ cú sốc năng lượng và gián đoạn chuỗi cung ứng.

Tăng trưởng suy yếu, cú sốc năng lượng lan rộng

Phát biểu tại Hội nghị mùa Xuân của IMF và Ngân hàng Thế giới ngày 9.4 tại Washington, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho biết tổ chức này sẽ điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong báo cáo công bố ngày 14.4 tới.

Theo bà Georgieva, ngay cả trong kịch bản tích cực, kinh tế thế giới cũng khó trở lại trạng thái trước xung đột. Các yếu tố như chi phí năng lượng tăng cao, hạ tầng bị phá hủy, chuỗi cung ứng gián đoạn và niềm tin thị trường suy giảm sẽ tiếp tục kéo giảm đà tăng trưởng.

Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran từ cuối tháng 2 đã làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu. Việc Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz khiến giá dầu vượt 100 USD/thùng, kéo theo giá xăng tại Mỹ vượt 4 USD/gallon và chi phí đầu vào tăng trên diện rộng.

Hệ quả là chuỗi cung ứng toàn cầu bị tắc nghẽn, giá hàng hóa, đặc biệt là năng lượng, phân bón và vật liệu công nghiệp, đồng loạt leo thang, tạo áp lực lớn lên hoạt động sản xuất và thương mại quốc tế.

Lạm phát tăng, rủi ro bất đối xứng và áp lực chính sách

IMF cảnh báo cú sốc giá năng lượng có thể kích hoạt một đợt lạm phát mới trên phạm vi toàn cầu. Giá dầu, khí đốt và phân bón tăng mạnh, cùng với gián đoạn vận tải, sẽ đẩy giá lương thực và hàng tiêu dùng đi lên.

Trong kịch bản xấu, nếu kỳ vọng lạm phát “mất neo”, các ngân hàng trung ương sẽ buộc phải tăng lãi suất để kiểm soát giá cả, dù điều này có thể tiếp tục kìm hãm tăng trưởng.

IMF đặc biệt nhấn mạnh tác động “bất đối xứng” của khủng hoảng. Các quốc gia nghèo, nhất là những nước nhập khẩu năng lượng và có dư địa tài khóa hạn chế, sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn. Ước tính có thể có tới 45 triệu người đối mặt nguy cơ mất an ninh lương thực.

Nhu cầu hỗ trợ tài chính khẩn cấp có thể lên tới 20 – 50 tỈ USD, trong khi IMF cũng cân nhắc cung cấp thêm khoảng 50 tỈ USD cho các nền kinh tế dễ tổn thương.

Tác động tiêu cực đã lan sang các nền kinh tế lớn. Tại Đức, niềm tin tiêu dùng giảm mạnh, lạm phát tăng lên 2,7% trong tháng 3 do chi phí năng lượng leo thang, trong khi thị trường tài chính biến động. Tại Mỹ, giới tài chính cảnh báo nguy cơ cú sốc giá hàng hóa và lạm phát kéo dài.

Trong bối cảnh đó, IMF kêu gọi các quốc gia phối hợp chính sách, tránh các biện pháp đơn phương như kiểm soát xuất khẩu hoặc giá cả, đồng thời thúc đẩy đa dạng hóa nguồn năng lượng để giảm thiểu rủi ro dài hạn.