Hơn 40 quốc gia họp khẩn thúc đẩy nỗ lực mở lại eo biển Hormuz

VHO - Anh hôm 2.4 đã kêu gọi các nhà ngoại giao từ hơn 40 quốc gia tiến hành đàm phán nhằm tìm cách mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu đang bị gián đoạn bởi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran.

Quyết tâm quốc tế khôi phục hoạt động của eo biển Hormuz

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Anh Yvette Cooper cho biết, các cuộc thảo luận, tập trung vào các biện pháp chính trị và ngoại giao thay vì quân sự, thể hiện “quyết tâm quốc tế mạnh mẽ” trong việc khôi phục hoạt động của eo biển. 

Tổng cộng 41 quốc gia tham gia, đến từ tất cả các châu lục, phản ánh mức độ lan rộng của những tác động toàn cầu từ cuộc xung đột, vốn đã gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và phân bón, đồng thời đẩy giá lương thực tăng cao vượt ra ngoài khu vực Trung Đông.

Mỹ không tham dự cuộc họp trực tuyến này.

Bà Cooper nhận định việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz không chỉ là hành động thách thức an ninh hàng hải mà còn đang "bắt giữ" nền kinh tế toàn cầu làm con tin. 

Đồng thời cảnh báo mức tăng “không bền vững” của giá dầu và thực phẩm đang “tác động đến các hộ gia đình và doanh nghiệp ở nhiều nơi trên thế giới.”

Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thương mại, cùng với nguy cơ leo thang, đã khiến gần như toàn bộ lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến kết nối vịnh Ba Tư với các đại dương trên thế giới - bị đình trệ.

Đây là một tuyến vận tải chiến lược đối với dòng chảy dầu mỏ toàn cầu, và việc gián đoạn đã đẩy giá năng lượng tăng vọt.

Dữ liệu từ hãng phân tích vận tải Lloyd’s List Intelligence thống kê kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28.2, đã có 23 vụ tấn công trực tiếp nhằm vào tàu thương mại tại khu vực Vịnh, khiến 11 thuyền viên thiệt mạng. 

Hoạt động vận tải qua eo biển suy giảm nghiêm trọng

Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển hiện chỉ còn ở mức rất thấp. Phần hoạt động còn lại chủ yếu là các tàu chở dầu Iran tìm cách né tránh lệnh trừng phạt, theo báo cáo của Lloyd’s List Intelligence công bố hôm 2.4.

Hiện chưa có quốc gia nào sẵn sàng sử dụng vũ lực để mở lại eo biển trong bối cảnh giao tranh vẫn tiếp diễn và Iran có khả năng tấn công tàu thuyền bằng tên lửa chống hạm, máy bay không người lái, tàu tấn công và thủy lôi.

Báo cáo cũng cho biết một cơ chế kiểm soát không minh bạch, trong đó Iran quyết định tàu nào được phép đi qua, đồng thời siết chặt quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng việc mở lại eo biển Hormuz bằng vũ lực là “không thực tế”.

Ông Emmanuel Macron nhấn mạnh việc khôi phục hoạt động tại tuyến hàng hải này “chỉ có thể thực hiện thông qua phối hợp với Iran”, hoặc thông qua các cuộc đàm phán diễn ra sau một thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng. 

Pháp hiện cũng đang thúc đẩy sứ mệnh quốc tế với sự tham gia của các quốc gia châu Âu và ngoài châu Âu nhằm hộ tống các tàu chở dầu và khí đốt qua eo biển sau khi giai đoạn căng thẳng nhất của xung đột kết thúc.

Trong khi đó, Chính phủ Anh cho biết, các nhà hoạch định quân sự từ một số quốc gia sẽ họp vào tuần tới để xây dựng các phương án đảm bảo an ninh sau khi giao tranh chấm dứt, bao gồm khả năng rà phá thủy lôi và các biện pháp “trấn an” đối với hoạt động vận tải thương mại.

Anh kỳ vọng cuộc họp hôm 2.4 sẽ góp phần gia tăng sức ép với Tehran và làm suy yếu ý định phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược này.

Theo Bộ trưởng Ngoại giao Anh Yvette Cooper, các quan chức cấp cao từ nhiều quốc gia, bao gồm Pháp, Đức, Italy, Canada, Nhật Bản và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đã thảo luận các biện pháp tăng cường áp lực ngoại giao đối với những cuộc tấn công của Iran, đồng thời xem xét siết chặt các biện pháp kinh tế nhằm ngăn nước này hưởng lợi từ việc kiểm soát eo biển Hormuz.

Bên cạnh đó, các bên tham gia cũng bàn về khả năng phối hợp với Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) của Liên Hợp Quốc để giải phóng khoảng 2.000 tàu cùng 20.000 thuyền viên đang mắc kẹt do xung đột.