Đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran chưa hạ nhiệt căng thẳng

TUẤN ĐÔNG

VHO - Mỹ và Iran dự kiến nối lại đàm phán hạt nhân tại Geneva (Thụy Sĩ) ngày 26.2, trong bối cảnh hai bên ghi nhận những tín hiệu tích cực ban đầu nhưng căng thẳng quân sự tại Trung Đông vẫn gia tăng, khiến triển vọng đạt được thỏa thuận còn nhiều thách thức.

Đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran chưa hạ nhiệt căng thẳng - ảnh 1
Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AFP

Theo hãng tin AP và Reuters, vòng đàm phán hạt nhân tiếp theo giữa Mỹ và Iran sẽ diễn ra tại Geneva ngày 26.2, với sự trung gian của Oman, nhằm tìm kiếm giải pháp cho tranh cãi kéo dài liên quan chương trình hạt nhân của Tehran.

Ngoại trưởng Oman Badr al-Busaidi xác nhận, các cuộc thương thuyết mới là “bước tiến tích cực” hướng tới một thỏa thuận ngoại giao giữa Washington và Tehran.

Trước đó, hai nước đã nối lại đối thoại gián tiếp tại Oman hồi đầu tháng 2, sau đó tiếp tục trao đổi tại Geneva. Cả hai phía đều đánh giá các cuộc thảo luận diễn ra theo hướng xây dựng nhưng chưa đạt đột phá đáng kể.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 22.2 cho biết, tiến trình đàm phán đã phát đi “những tín hiệu đáng khích lệ”, song nhấn mạnh Tehran đã chuẩn bị cho mọi kịch bản có thể xảy ra.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trả lời phỏng vấn Đài CBS cho biết, Tehran đang hoàn thiện đề xuất mới và kỳ vọng văn kiện này có thể mang lại kết quả tốt hơn thỏa thuận hạt nhân năm 2015.

Theo phía Iran, nội dung đàm phán hiện chỉ tập trung vào vấn đề hạt nhân, dù Mỹ và Israel mong muốn mở rộng sang chương trình tên lửa cũng như vai trò của Tehran đối với các lực lượng vũ trang tại Trung Đông.

Washington từ lâu khẳng định Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân hoặc năng lực chế tạo loại vũ khí này. Ngược lại, Tehran cho rằng nước này có quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).

Một số đề xuất được truyền thông quốc tế đề cập bao gồm việc Iran pha loãng lượng uranium làm giàu cao và cho phép thanh sát sâu hơn để đổi lấy việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt kinh tế.

Nỗ lực ngoại giao diễn ra trong bối cảnh căng thẳng an ninh tại Trung Đông gia tăng. Theo Al Jazeera, Mỹ đang tăng cường đáng kể hiện diện quân sự trong khu vực, với việc triển khai thêm máy bay chiến đấu và các nhóm tác chiến tàu sân bay.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo “những điều rất tồi tệ” có thể xảy ra nếu hai bên không đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân Iran.

Về phần mình, Tehran tuyên bố mọi hành động quân sự nhằm vào nước này sẽ bị coi là hành vi xâm lược và chắc chắn vấp phải phản ứng đáp trả.

Giới quan sát nhận định việc Mỹ và Iran tiếp tục duy trì đối thoại cho thấy cả hai bên vẫn ưu tiên giải pháp ngoại giao, dù khoảng cách lập trường về quyền làm giàu uranium và cơ chế bảo đảm an ninh vẫn còn lớn.