Tái hiện những con đường huyền thoại “Từ đường Trường Sơn đến đường 1C“

VHO - Ngày 25.8, tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (Hà Nội), triển lãm chuyên đề “Thời thanh xuân từ đường Trường Sơn đến đường 1C huyền thoại” khai mạc, đưa công chúng trở về những năm tháng chiến tranh qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật và câu chuyện của các nhân chứng lịch sử.

Triển lãm do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Ban Liên lạc cựu cán bộ Đoàn Thanh niên Việt Nam phía Nam và Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh tổ chức, hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2.9.1945 - 2.9.2026), 71 năm Ngày thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (10.9.1955 - 10.9.2026) và 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20.10.1930 - 20.10.2026).

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Trần Thắng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhấn mạnh triển lãm không chỉ là một sự kiện văn hóa, lịch sử mà còn là cuộc trở về với những con đường đã đi vào lịch sử dân tộc, với những năm tháng mà giữa mưa bom, bão đạn, biết bao người Việt Nam vẫn bước đi bằng niềm tin mãnh liệt: đất nước nhất định phải độc lập, non sông nhất định phải thống nhất.

Đó cũng là cuộc trở về với một thời thanh xuân đẹp đẽ mà thế hệ cha anh đã dành trọn cho Tổ quốc.

Nội dung trưng bày được xây dựng theo hành trình từ những bước chân tuổi trẻ lên đường, những năm tháng sống và chiến đấu trên tuyến lửa đến nghĩa tình đồng đội tiếp nối sau chiến tranh. Ba chủ đề chính gồm: “Những con đường huyết mạch nối liền Bắc - Nam”, “Huyền thoại đường 1C” và “Nghĩa tình còn mãi”.

Trong đó, đường 1C được tái hiện như một “mạch máu” vận chuyển giữa miền Tây Nam Bộ. Hơn 13.000 tấn vũ khí cùng hàng nghìn tấn lương thực, thuốc men đã được vận chuyển qua tuyến đường này. Để bảo vệ tuyến đường, 399 thanh niên xung phong đã hy sinh và 327 người mang thương tật vĩnh viễn.

Một điểm nhấn của triển lãm là không gian trải nghiệm “Dòng chảy ký ức”, với chiếc xuồng ba lá bằng gỗ được thực hiện tại Cà Mau theo tỷ lệ kích thước thực.

Công nghệ 3D Mapping kết hợp cảm biến tương tác tái hiện cảnh quan miền Tây qua mùa khô, mùa mưa và bối cảnh chiến trường. Qua đó, người xem có thể hình dung phần nào hành trình vận chuyển gian khổ giữa rừng tràm, kênh rạch và bom đạn.

Không chỉ kể câu chuyện bằng hình ảnh và tư liệu, triển lãm còn trưng bày nhiều kỷ vật do các cựu thanh niên xung phong, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử trao tặng. Mỗi hiện vật là một câu chuyện về tuổi trẻ, tình đồng đội và những năm tháng chiến đấu không thể nào quên.

Bà Nguyễn Minh Hạnh, nguyên Tổ trưởng Tổ Bảo mật, Ban Cơ yếu khu Tây Nam Bộ, mang đến triển lãm những kỷ vật được bà gìn giữ hơn nửa thế kỷ. Trong đó có cuốn sổ được tặng năm 1972, thời điểm bà đang làm nhiệm vụ dịch mật mã. Trên cuốn sổ còn lưu dòng khẩu hiệu: “Vì độc lập ta dốc toàn sức trẻ, yêu tự do ta hiến trọn tuổi xuân”.

“Cuốn sổ này mục, nát, rớt hết luôn. Nhưng cái câu khẩu hiệu này tôi giữ cho tới bây giờ”, bà Hạnh chia sẻ.

Những câu chuyện như vậy khiến các hiện vật không còn đơn thuần là vật chứng lịch sử mà trở thành những “mảnh ký ức” có sức lay động, giúp thế hệ hôm nay hình dung rõ hơn về sự lựa chọn và những hy sinh của tuổi trẻ trong chiến tranh.

Trong khuôn khổ triển lãm, tọa đàm “Thanh xuân gửi lại tuyến đường 1C” có sự tham gia của các nhân chứng lịch sử. Những câu chuyện về lý tưởng lên đường, cuộc sống và chiến đấu trên tuyến lửa, tình đồng đội, những mất mát, hy sinh được chính những người từng trải qua chia sẻ với công chúng.

Qua lời kể của nhân chứng, ký ức về một thời chiến đấu và cống hiến hiện lên chân thực, gần gũi hơn. Đó không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà còn gợi mở những suy ngẫm về trách nhiệm, lý tưởng sống và cách thế hệ hôm nay trân trọng những giá trị được đánh đổi bằng tuổi xuân của cha anh.

“Thời thanh xuân từ đường Trường Sơn đến đường 1C huyền thoại” vì thế không chỉ hướng tới việc giới thiệu tư liệu, hiện vật mà còn tạo nên một không gian để ký ức được gặp gỡ, đối thoại và tiếp nối. Từ những con đường từng xuyên qua bom đạn, triển lãm kể lại câu chuyện về những con người đã đi qua tuổi trẻ bằng lòng yêu nước, niềm tin và tình đồng đội.

Triển lãm mở cửa phục vụ khách tham quan từ ngày 25.8 đến 25.10.2026 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, số 36 Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội.